- پیشگفتار 1
- اشاره 1
- کتاب حاضر: 3
- 1- بلوغ و نشانههای آن 5
- مقدّمه: 5
- مقدّمه: 8
- 2- احکام تقلید 8
- تقلید و پیروی از دیگران از چهار صورت خارج نیست: 8
- مقدّمه: 12
- 3- احکام طهارت و نجاست 12
- استبراء 13
- عرق جُنب از حرام 14
- مسکر مایع و الکلها 14
- راههای ثابت شدن نجاست 15
- احکام وسواس 15
- مسائل متفرّقه نجاسات 21
- مطهّرات 22
- 4- مسائل وضو 24
- مقدّمه: 24
- 5- غسل حیض و احکام آن 28
- مقدّمه: 28
- 1- ماهیّت خون حیض 29
- الف) بلوغ 31
- اشاره 31
- 2- نشانهها و علامتهای خون حیض 31
- 3- شرایط خون پریود 31
- ب) نرسیدن به سن یائسگی 32
- ج) کمتر از سه روز نباشد 32
- د) بیشتر از ده روز نباشد 33
- ز) بین دو حیض باید حدّ اقل ده روز فاصله باشد 35
- و) موالات 35
- ه-) استمرار 35
- اشاره 36
- الف) انجام عبادتها 36
- محرّمات حائض 36
- ب) انجام تمام کارهایی که بر جُنُب حرام است 37
- ج) آمیزش جنسی 40
- د) طلاق 42
- اقسام زنان حائض 42
- اشاره 42
- 1- صاحب عادت وقتیّه و عددیّه: 43
- 2- صاحب عادت وقتیّه 45
- 3- صاحب عادت عددیّه 45
- 4- مضطربه 46
- 5- مبتدئه 46
- 6- ناسیه 47
- احکام گروههای ششگانه فوق 47
- وظیفه حائض پس از پایان عادت 48
- نشانه پایان یافتن عادت ماهیانه 48
- مسائل متفرّقه غسل حیض 50
- 6- احکام غسل نفاس 52
- خون نفاس چیست؟ 52
- شرایط خون نفاس 52
- وظیفه «نفساء» پس از قطع خون 54
- کارهایی که بر «نُفَساء» حرام است 54
- خونی که زن پس از ایّام نفاس میبیند 55
- مسائل متفرّقه نفاس 56
- نشانهها و علامتهای خون استحاضه 57
- 7- غسل استحاضه 57
- اقسام استحاضه 58
- وظیفه مستحاضه قلیله 59
- وظیفه مستحاضه کثیره 60
- تبدیل استحاضه قلیله به کثیره و بالعکس 60
- روزه در حال استحاضه 62
- مسائل دیگر استحاضه 62
- نشانههای احتلام 66
- 8- غسل جنابت 66
- اشاره 66
- کارهایی که بر جُنب حرام است 67
- کارهایی که بر جُنب مکروه است 68
- احکام جنابت 69
- 9- غسل مسّ میّت 71
- غسلهای مستحب 71
- اشاره 71
- 10- برخی از احکام غسل 73
- مقدّمه: 75
- 11- احکام مردگان 75
- غسل میّت 76
- نماز میّت 77
- کفن و حَنُوط 77
- دفن 78
- نبش قبر 80
- چند مسأله دیگر 81
- مقدّمه: 83
- 12- مسائل نماز 83
- احکام اوقات نماز 84
- پوشانیدن بدن در نماز 85
- شرایط لباس به هنگام نماز 87
- برخی از مواردی که نجس بودن لباس یا بدن نمازگزار جایز است 89
- برخی از مستحبّات و مکروهات لباس نمازگزار 90
- مکان نمازگزار 90
- اذان و اقامه 91
- واجبات و مستحبّات نماز 92
- برخی از مبطلات نماز 93
- نماز مسافر 94
- نماز جماعت 95
- نماز جمعه 96
- 13- احکام روزه 98
- کارهایی که روزه را باطل میکند 98
- مقدّمه: 98
- برخی از مکروهات روزه 100
- قضا و کفّاره روزه 100
- زنانی که روزه بر آنها واجب نیست 101
- روزههای حرام و مستحب 102
- مقدّمه: 104
- 14- احکام اعتکاف 104
- مقدّمه: 106
- 15- احکام خمس 106
- 16- احکام زکات 111
- مقدّمه: 111
- مستحقّین زکات 112
- زکات فطره 113
- 17- احکام حج 114
- مقدّمه: 114
- خواستگاری 118
- 18- احکام ازدواج 118
- مقدّمه: 118
- اولیای عقد 119
- شرایط مجاز و غیر مجاز در عقد نکاح 124
- عیوبی که به خاطر آن میتوان عقد را فسخ کرد 125
- محارم و عدّهای از کسانی که ازدواج با آنها جایز نیست 135
- احکام عقد دائم 138
- الف) حقوق زن بر شوهر 138
- 1- نفقه 138
- 2- مهریّه 141
- 3- حق آمیزش و همخوابی 149
- 1- تمکین 150
- ب) حقوق شوهر بر زن 150
- 2- اطاعت از شوهر 153
- کارهای منزل 155
- ازدواج موقّت 156
- احکام پوشش 160
- احکام لمس 166
- احکام نگاه و نظر 167
- شنیدن صدای نامحرم 171
- گفتگو با نامحرم 172
- اختلاط زن و مرد 174
- مجلس عروسی و دیگر مجالس شادی 176
- حضانت 179
- نشوز 183
- مسائل متفرّقه ازدواج 184
- احکام شیر دادن (رضاع) 190
- شرایط شیر دادنی که سبب محرمیّت میشود 190
- آداب شیر دادن 192
- مسائل متفرّقه شیر دادن 192
- شرایط طلاق 196
- مقدّمه: 196
- 19- احکام طلاق 196
- طلاق بائن و رجعی 197
- طلاق خُلع و مبارات 198
- عدّه طلاق 200
- عدّه زنی که شوهرش مرده 205
- مسائل متفرّقه طلاق 207
- ترک زینت در ایّام عدّه وفات 207
- مقدّمه: 212
- 20- احکام ارث زنان 212
- 21- احکام پزشکی 216
- مقدّمه: 216
- معاینات پزشکی 216
- جلوگیری از انعقاد نطفه 219
- سقط جنین 224
- تلقیح 228
- مسائل دیگر پزشکی 231
- 22- مسائل متفرّقه 234
- مقدّمه: 234
سؤال 755- در مواردی که بین زوجین مفارقت حاصل میشود و فرزند مشترکی دارند، فتوای مشهور فقهای شیعه این است که مادر در مورد دختر تا هفت سالگی و در مورد پسر تا دو سالگی اولویّت در حضانت دارد، و پس از آن، فرزند در حضانت پدر قرار میگیرد. از آنجا که مادّه 1169 قانون مدنی با الهام از این فتوا تنظیم شده، محاکم دادگستری نیز در موارد مطروحه در پروندههای جاری بر این اساس عمل مینمایند؛ ولی این امر چند مشکل اجرایی در بر دارد:
الف) تعلّق عاطفی فرزندان، اعمّ از پسر و دختر، در سنین پایین به مادر بیشتر است، و گرفتن پسر بچّههای دو تا هفتساله از مادر، در موارد زیادی موجب اخلال در مسائل تربیتی و عاطفی آنان میشود.
ب) غالباً پدرهای ازدواج نکرده در نگهداری این گونه کودکان دچار مشکلات مهمّی میشوند، و بیشتر به خاطر لجاجت، اصرار در گرفتن کودک دارند. و غالباً بعد از تحویل، کودک را به عمّه، یا مادربزرگ، یا یکی دیگر از اقوام میسپارند، و خود مباشرت در حضانت ندارند.
ج) به دلیل تعلّق عاطفی شدید بین مادر و فرزند، در اغلب موارد گرفتن پسر بچّه سه یا چهارساله از مادر، موجب عُسر و حرج بر مادر است؛ در صورتی که با حضانت مادر، پدر نیز از طریق اعمال ولایت و نظارت کلّی، با بچّههای خود ارتباط دارد، و فشاری بر وی وارد نمیشود.
د) نگرانکنندهترین نکته این که در خانوادهای که بیش از یک فرزند وجود دارد، بچّهها با هم مأنوس و وابسته به هم میباشند، و جدا کردن بچّههای خردسال از یکدیگر، و سپردن بعضی به پدر و بعضی به مادر، فشار شدیدی بر آنان وارد میآورد.
از طرفی بر طبق فتاوای برخی از فقها، از جمله مرحوم آیه اللّه العظمی خوئی (رحمه الله) اولویّت در حضانت تا سنّ هفت سالگی، هم در دختر و هم در پسر، با مادر است. و احادیثی، از جمله روایت ایّوب بن نوح،(1) نیز دلالت بر این مسأله دارد. با توجّه به مطالب فوق نظر حضر تعالی در این مسأله چیست؟
1- وسائل الشّیعه، جلد 15، ابواب احکام الاولاد، باب 81، حدیث 6 و 7.