بررسی گسترده ی فقهی کذب (موضوع، احکام و موارد استثناء) صفحه 170

حضرت ابراهیم - علیه السلام - مرتکب این دروغ شدند] حضرت در جواب فرمودند: بت بزرگ آن کار را انجام نداد و حضرت ابراهیم هم دروغ نفرموند. عرض کردم چطور دروغ نبوده است؟! حضرت فرمودند: حضرت ابراهیم فرمود [بت بزرگ این کار را کرده] پس از آن بت ها بپرسید اگر سخن می گویند [یعنی معلّق بر شرط کرده به این صورت که] اگر سخن گفتند پس بزرگشان این کار را کرده و اگر سخن نگفتند، بت بزرگ کاری انجام نداده است. پس آن ها سخن نگفتند [بنابراین بت بزرگ کاری انجام نداده] و حضرت ابراهیم هم دروغ نگفته است.

راوی می گوید از حضرت درباره ی این آیه ی شریفه که کارگزاران حضرت یوسف - علیه السلام - خطاب به برادرانش گفتند: (أَیَّتُهَا الْعِیرُ إِنَّکُمْ لَسارِقُونَ) سؤال کردم [در حالی که آن ها سرقت نکرده بودند و حضرت یوسف خودش دستور داده بود صواع ملک را در میان اجناس آن ها قرار دهند]. حضرت در جواب فرمودند: آن ها یوسف را از پدرش سرقت کردند. آیا نمی بینی به آن ها گفتند: چه چیزی گم کرده اید و آن ها گفتند: صواع (جام) ملک را گم کرده ایم و نفرمود: صواع مَلِک را سرقت کرده اید! پس مراد [حضرت یوسف از (إِنَّکُمْ لَسارِقُونَ)]، سرقت یوسف از پدرش بوده است.

[راوی می گوید] درباره ی قول حضرت ابراهیم که فرمودند (إِنِّی سَقِیمٌ) سؤال کردم، حضرت فرمودند: حضرت ابراهیم بیمار نبود، دروغ هم نگفت، مرادش سقیم در دین به