بررسی گسترده ی فقهی: قمار، قیادت، قیافه، کهانت و ... صفحه 125

این شدیدترین روایتی است که در مورد شطرنج وارد شده است. این تعبیرات شداد و غلاظ که می فرماید بیعش حرام، ثمنش سحت، نگه داریش کفر، بازی با آن شرک، سلام دادن بر کسی که بازی می کند معصیت کبیره، دست زدن به آن [در حکم] نجس شدن، ناظر به آن شریک در گناه است و ... به ذهن نزدیک می کند که آن قدر شطرنج پلید است که حتّی لعب بدون رهن آن نیز حرام می باشد.

البته باز این احتمال وجود دارد که لعب به شطرنج بدون رهن، لعب بالمعنی الحقیقی نباشد؛ یعنی اگر فی الواقع مصداق حقیقی لعب به شطرنج فقط لعب مع الرهن باشد و لعب بدون رهن مجازاً لعب به شطرنج باشد، در این صورت می توانیم بگوییم این روایت شامل لعب بدون رهن نمی شود، ولی این دور از ذهن است که بگوییم لعب بدون رهن حقیقتاً لعب به شطرنج نیست و مجازاً لعب است.

إن قلت: این روایت مشتمل بر مطالبی است که مسلماً ظاهرش مراد نیست از جمله این که می فرماید: «الْخَائِضُ فِیهَا یَدَهُ کَالْخَائِضِ یَدَهُ فِی لَحْمِ الْخِنْزِیرِ لَا صَلَاهَ لَهُ حَتَّی یَغْسِلَ یَدَهُ کَمَا یَغْسِلُهَا مِنْ مَسِّ لَحْمِ الْخِنْزِیرِ»؛ کسی که دست در بازی شطرنج کند، مانند کسی است که دست در لحم خنزیر کرده است و همان گونه که اگر مسّ لحم خنزیر کند تا دستش را نشوید نمی تواند نماز بخواند، کسی که دست در بازی شطرنج می کند هم باید برای نماز