بررسی گسترده ی فقهی: قمار، قیادت، قیافه، کهانت و ... صفحه 126

دستش را بشوید. در حالی که قطعاً این طور نیست که حتّی اگر لعب مع الرهن کند نمازش بدون شستن دست باطل باشد. بنابراین معلوم می شود این تعبیرات مقداری مبالغه برای دور کردن مردم از شطرنج است و شاید اصلاً دالّ بر حرمت نباشد.

قلت: این که بعض از فقرات روایت را بدانیم ظاهرش مراد نیست و کنایه از شدت قذارت و پلیدی این آلت و لعب به آن و کنایه از نجاست معنوی آن است، ضربه ای نمی زند که به ظهور بقیه ی روایت و بلکه بالاتر از ظهور (به نصّ) اخذ کنیم.

نتیجه ی کلام در خصوص حکم لعب شطرنج بدون رهن

با وجود این صحیحه ی ابی بصیر و شواهد دیگری که ذکر کردیم و این که فی الجمله می دانیم بر لعب بدون رهن هم اطلاق لعب شطرنج می شده _ فقط شک داریم که علی وجه الحقیقه بوده یا مجازاً _ یا باید حکم به حرمت لعب شطرنج بدون رهن کنیم و یا حدّاقل با احتیاط وجوبی قریب به فتوا بگوییم باید از لعب بدون رهن اجتناب شود.

حکم لعب به سایر آلات قمار بدون رهن

آیا حکم مذکور شطرنج را می توان به سایر آلات قمار تسرّی داد؟

اشاره

روایات عمدتاً در مورد شطرنج بود و گاهی هم نرد همراه آن ذکر شده و در بعضی موارد اربعه عشر و در روایاتی که از لحاظ