کتابخانه بالقرآن

بررسی گسترده ی فقهی: قمار، قیادت، قیافه، کهانت و ... صفحه 137

محمد بن عیسی می گوید: ابراهیم بن عنبسه به امام هادی- علیه السلام - نامه نوشت و عرض کرد: اگر آقا و مولایم صلاح می دانند درباره ی آیه ی شریفه ی <یَسْئَلُونَکَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَیْسِرِ> توضیح دهند که مراد از میسر در آیه ی شریفه چیست فدایتان شوم؟ حضرت در جواب نوشتند: هر چیزی که با آن قمار شود میسر است و هر مسکری حرام است.

بنابراین حرمت لعب به غیر آلات قمار مع الرهن، اصلاً جای بحث ندارد و همان طور که لعب به آلات قمار مع الرهن حرام است، لعب به غیر آلات قمار مع الرهن هم حرام است و خلاف قابل اعتنایی هم در این مسأله وجود ندارد. به همین خاطر مرحوم شیخ در آخر مسأله می فرماید: من فکر نمی کنم که اشکال یا خلافی در حرمت تکلیفی و فساد وضعی مراهنه بر لعب به غیر آلات قمار باشد، الا مناقشه ای که بعض مشایخ معاصر ما (مرحوم صاحب جواهر) وارد کرده و فرموده است: حرمت اختصاص به آلات معدّه ی للقمار دارد، امّا لعب به غیر آلات قمار حتّی اگر با رهن باشد، تکلیفاً حرام نیست و فقط حرمت وضعی دارد.(1)

1- المکاسب المحرمه، ج 1، ص377: مع هذه الروایات الظاهره بل الصریحه فی التحریم المعتضده بدعوی عدم الخلاف فی الحکم ممّن تقدّم فقد استظهر بعض مشایخنا المعاصرین اختصاص الحرمه بما کان بالآلات المعدّه للقِمار، و أمّا مطلق الرهان علی المغالبه بغیرها فلیس فیه إلّا فساد المعامله و عدم تملّک الرهن فیحرم التصرّف فیه؛ لأنّه أکل مال بالباطل، و لا معصیه من جهه العمل کما فی القِمار، بل لو أخذ الرهن هنا بعنوان الوفاء بالعهد، الذی هو نذر لا کفّاره له مع طیب النفس من الباذل لا بعنوان أنّ المقامره المذکوره أوجبته و ألزمته أمکن القول بجوازه.