بررسی گسترده ی فقهی: قمار، قیادت، قیافه، کهانت و ... صفحه 364

آیا حرمت هجاء شامل مؤمن فاسق می شود؟

اشاره

مرحوم شیخ می فرماید: «و لا فرق فی المؤمن بین الفاسق و غیره»(1)؛ یعنی در حرمت هجاء مؤمن، فرقی بین مؤمن عادل و مؤمن فاسق نیست.

کلام شیخ- قدس سره - متین است؛ زیرا موضوع این احکام در روایات، مؤمن است، نه مؤمن عادل.

سپس می فرماید: امّا روایتی که می فرماید «محّصوا ذنوبکم بذکر الفاسقین»؛ گناهتان را پاک کنید با ذکر فاسقین [که مراد ذکر بالاستخفاف و الوهن است] مراد از فاسقین یا به معنای «الخارجین من الایمان» است، مانند آیه ی شریفه ی <أَ فَمَنْ کانَ مُؤْمِناً کَمَنْ کانَ فاسِقاً لا یَسْتَوُونَ>(2) که فاسق در این جا در مقابل عادل نیست بلکه در مقابل مؤمن است و یا مقصود از فاسقین یعنی المتجاهرین بالفسق [نه مطلق فاسقین].

توجیه اوّل مرحوم شیخ أقرب است، ولی مهم آن است که اصلاً این کلام «محّصوا ذنوبکم بذکر الفاسقین» روایت نیست؛ چون با جستجویی که انجام دادیم در هیچ یک از مجامع روایی

1- المکاسب المحرمه، ج 2، ص118: و لا فرق فی المؤمن بین الفاسق و غیره. و أما الخبر: «محّصوا ذنوبکم بذکر الفاسقین» فالمراد به الخارجون عن الإیمان أو المتجاهرون بالفسق.
2- سوره ی سجده، آیه ی18.