بررسی گسترده ی فقهی: معونه الظالمین، الولایه من قِبَل الجائر و جوائز السلطان صفحه 5

هم انجام داده و اشتراک سعی در انجام عمل داشته باشند، ولی صرف إعانت مساوی با تعاون نیست. بنابراین آیه ی شریفه دال بر حرمت إعانه در صورت عدم استناد به او نیست.

ب: آیه ی شریفه ی (وَ لا تَرْکَنُوا إِلَی الَّذینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّکُمُ النَّارُ)(1)

به کسانی که ظلم کردند، رکون نکنید که آتش شما را فرا می گیرد.

این آیه ی شریفه نهی از رکون به ظالم می کند و به طریق اولی بیان می کند خودتان هم ظالم نباشید، امّا در این که آیا دالّ بر حرمت کمک به ظالم در صورتی که ظلم به او استناد نشود هم هست یا نه، بعضی گفته اند (لا تَرْکَنُوا) به معنای «لاتمیلوا» است؛ یعنی به کسانی که ظلم کردند تمایل پیدا نکنید و از آن جا که کمک به ظالم هرچند ظلم به یاری دهنده استناد داده نشود میل به ظالم است، پس آیه ی شریفه دالّ بر حرمت آن است.

ولی این استدلال ناتمام است؛ زیرا:

اولاً: رکون به معنای مطلق میل نیست، بلکه به معنای میل همراه با سکون، اعتماد و اطمینان است.

«رکن» یعنی چیزی یا کسی که به آن تکیه می شود، مثل رکن ساختمان، رکن قوم، رکن علماء و ... . در روایت معتبر از رسول اکرم … صلی الله علیه و آله و سلم … نقل شده که نزدیک رحلتشان به امیرالمؤمنین … علیه السلام … فرمودند: «فَعَنْ قَلِیلٍ یَنْهَدُّ رُکْنَاکَ»(2)؛ زود باشد که دو