بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 127

به اهلش باشد. همین طور است اگر أخذ به نحو معامله ی محاباتی باشد.

در مورد أخذ زکات نیز نه تنها اطلاقی دالّ بر جواز وجود ندارد، بلکه روایات متعدّدی وجود دارد که بیان می کند: «إِنَّ الصَّدَقَهَ لَا تَحِلُّ لِمُحْتَرِفٍ وَ لَا لِذِی مِرَّهٍ سَوِیٍّ قَوِیٍّ فَتَنَزَّهُوا عَنْهَا»(1) ؛ صدقه برای کسی که دارای حرفه است [و می تواند با آن زندگی اش را تأمین کند] و برای کسی که دارای قوّت و سلامت است جایز نیست، پس از آن اجتناب کنید. اطلاق این روایت شامل صورتی که سلطان جائر آن را جمع کرده و به شیعه می دهد نیز می شود.