بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 222

ملاقات نجس، متنجس نمی شود _ مگر آن که رنگ، بو، یا مزه ی آن تغییر کند _ اگر احتمال دهیم از آن آب قلیلی که ملاقات با نجس پیدا کرده بود غسل کرده و وضو گرفته، با أصاله الصحه نمی توانیم احراز کنیم وضوء و غسلش و در نتیجه نمازش صحیح است، پس نمی توانیم به او اقتدا کنیم.

بنابراین در ما نحن فیه هم که خلفاء و اکثر مردم از عامه بودند و معیار تصرّفشان با معیار ما تفاوت داشته، نمی توان فعل آنان را حمل بر صحّت کرد به گونه ای که منطبق با معیارهای ما باشد. بله اگر بدانیم شیعیان نسبت به بعضی اراضی معامله ی مفتوح العنوه می کردند، اشکال وارد نیست و تنها اشکالی که بر آن وارد است این است که این أصاله الصحه صرفاً اثبات می کند که تصرّف در اموال باقی مانده از آنان برای ما جایز است، ولی دیگر اثبات نمی کند آن زمینی که این اموال از آن أخذ شده، خراجیه می باشد.