بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 304

امام صادق(علیه السلام) آن مال را به تو برگرداندند؟ عمر بن یزید می گوید مسمع در پاسخ به من گفت: وقتی مال را پیش حضرت بردم به حضرت عرض کردم من در بحرین متصدّی غوص [از طرف حکومت] شدم و چهارصد هزار درهم به دست آوردم و خمس آن را که هشتاد هزار درهم است خدمت شما آورده ام، دوست نداشتم آن را از شما منع کنم و خودم متعرّض آن شوم در حالی که آن حقّ شماست که خداوند تبارک و تعالی در اموال ما قرار داده است. حضرت فرمودند: آیا از زمین و آن چه خداوند از زمین خارج کرده فقط خمس آن برای ماست؟! ای ابا سیار! همه ی زمین برای ماست و آن چه خداوند از زمین خارج کرده نیز برای ماست. عرض کردم پس تمام آن مال را خدمت شما می آورم فرمودند: ای ابا سیار! همه را برایت حلال و طیّب قرار دادیم این مالت را هم بردار ببر، کلّ آن چه از زمین در دست شیعیان ماست در آن محلّل هستند تا این که قائم ما قیام کند و خراج آن زمین هایی که در دستشان است جمع آوری کند و زمین را در دستشان باقی بگذارد و امّا آن چه از زمین در دست غیر شیعیان است، کسبشان از زمین برای آنان حرام است تا این که قائم ما قیام کند و زمین را از دستشان بگیرد و در حالی که صاغر هستند، اخراجشان کند.

عمر بن یزید می گوید: ابو سیار به من گفت: از صاحبان ضیاع و کسانی که متولّی کاری می شوند، ندیدم کسی غیر از من حلال بخورد، الا کسانی که برای آن ها نیز آن را حلال کرده اند [یعنی شیعیان].

از این روایت استفاده می شود:

اولاً: شیعیان نسبت به تصرّفاتشان در زمین تحلیل شده اند و کسب شان از زمین مطلقاً _ چه مروارید باشد، چه کشت و زرع باشد و چه ... _ حلال است، ولی برای غیر شیعه حلال نیست و نمی تواند در زمین تصرّف کند و اگر تصرّف کرد غاصبانه بوده و مجرم است و باید مال الإجاره ی زمینی را که تصرّف کرده نیز بپردازد.

ثانیاً: حتّی برای شیعیان نیز زمین ملک طلقشان نیست.