بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 351

بپردازد.(1) پس با این که غوص برای شیعیان تحلیل شده و مالک آن می شوند _ چون مسلّم است که دیگر در مورد غوص، مالکیت است نه صرف اولویت _ ولی در عین حال باید چیزی در مقابل بپردازند، کما این که در معادن نیز با حیازت مالک می شوند ولی لازم است خمس آن را بپردازند.

لذا می توانیم از این روایت استیناس کنیم که منافات ندارد زمین را با تحلیل مالک شده باشد و در عین حال در مقابل باید طسق نیز بپردازد.

ثانیاً: جواب دیگری که در نقد استدلال اوّل قائلین اولویت بیان می کنیم آن است که در جمع بین روایاتی که لزوم پرداخت طسق را بیان می کند و روایاتی که می فرماید «من احیا ارضاً فهی له» که ظهور در ملکیت دارد، می توانیم قائل به ملکیت طولیه شویم _ نظیر ملکیت عبد نسبت به اشیاء که در عین حال ملک مولایش نیز می باشد (العبد و ما فی یده ملک لمولاه) _ به این صورت که بگوییم محیی با احیاء مالک زمین می شود و در عین حال در مرتبه ی قبل که غالب بر این مرتبه است، ملک امام(علیه السلام) می باشد و به اعتبار آن مرتبه باید محیی طسق بپردازد.

شاهدی از روایات بر این جمع نیز وجود دارد و آن صحیحه ی معاویه بن وهب است که می فرماید:

مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّهٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مُعَاوِیَهَ بْنِ وَهْبٍ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) یَقُولُ: أَیُّمَا رَجُلٍ أَتَی خَرِبَهً بَائِرَهً فَاسْتَخْرَجَهَا وَ کَرَی أَنْهَارَهَا وَ