بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 354

ملکی را وقف کند؛ چون اگر مالک نباشد نه شرط عین بودن را دارد و نه شرط مملوک بودن، در حالی که مسلّم است می توان اراضی را وقف کرد؛ لذا این ها می تواند شاهد بر این باشد که ارض به احیاء، ملک محیی می شود.

بعضی از روایات مربوط به بیع و شراء اراضی

مقصود از ذکر این روایات آن است که معلوم شود علی رغم این که درباره ی شراء و بیع ارض روایات متعددی وارد شده، چیزی درباره ی این که رقبه ی آن قابل خرید و فروش نیست چون ملک امام(علیه السلام) است _ نه محیی _ ذکر نشده، به خلاف اراضی خراجیه که متعدد ذکر شده است.

به هر حال اگر بیع رقبه ی ارض جایز نباشد، اگر کسی به جد قصد رقبه ی ارض کرده باشد _ کما این که معمول مردم چنین قصد می کنند؛ نه این که حقّ اولویت را قصد کرده باشند _ بیع محقق نمی شود، لذا لازم است در روایات به آن تذکر داده شود در حالی که چنین تذکری داده نشده، پس کشف می کنیم بیع رقبه جایز است.

_ صحیحه ی الحسن بن علی الوشاء:

وَ [مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ] بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ(علیه السلام) عَنْ رَجُلٍ اشْتَرَی مِنْ رَجُلٍ أَرْضاً جُرْبَاناً (1)