بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 373

صفحه 373

خصوص مطلق است و نتیجه این می شود که بر شیعیان پرداخت طسق قبل از ظهور حضرت قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف لازم نیست و بر غیر شیعیان لازم است.(1)

توضیح مطلب

در روایت کابلی می فرماید: «فَمَنْ أَحْیَا أَرْضاً مِنَ الْمُسْلِمِینَ فَلْیَعْمُرْهَا وَ لْیُؤَدِّ خَرَاجَهَا إِلَی الْإِمَامِ مِنْ أَهْلِ بَیْتِی» یعنی هر مسلمانی _ اعم از شیعه و سنّی _ زمینی را آباد کرد باید خراجش را بپردازد، تا آن جا که می فرماید: «حَتَّی یَظْهَرَ الْقَائِمُ(علیه السلام) مِنْ أَهْلِ بَیْتِی بِالسَّیْفِ فَیَحْوِیَهَا وَ یَمْنَعَهَا وَ یُخْرِجَهُمْ مِنْهَا کَمَا حَوَاهَا رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه و آله) وَ مَنَعَهَا إِلَّا مَا کَانَ فِی أَیْدِی شِیعَتِنَا فَإِنَّهُ یُقَاطِعُهُمْ عَلَی مَا فِی أَیْدِیهِمْ وَ یَتْرُکُ الْأَرْضَ فِی أَیْدِیهِمْ»؛ یعنی وقتی حضرت قائم ظهور کردند غیر شیعه را از ارض اخراج می کنند، امّا زمین هایی که در دست شیعه است، در دستشان باقی می گذارند ولی با آن ها مقاطعه کرده خراج أخذ می کنند.

در روایت عمر بن یزید نیز می فرماید: «مَنْ أَحْیَا أَرْضاً مِنَ الْمُؤْمِنِینَ فَهِیَ لَهُ وَ عَلَیْهِ طَسْقُهَا یُؤَدِّیهِ إِلَی الْإِمَامِ فِی حَالِ الْهُدْنَهِ» یعنی هر مؤمنی زمینی را إحیاء کرد، زمین مال اوست و باید در حال هدنه طسق بپردازد. مؤمن در نظر مستدل یعنی هر کسی که ایمان به نبوت پیامبر(صلی الله علیه و آله) آورده و با مسلم به یک معناست. در


1- محاضرات فی الفقه الجعفری، ج3، ص11: فالصحیح تقیید اطلاقها بما اذا کان المحیی من الشیعه فهو فی حل من الخراج لتحلیلهم: و امّا غیرهم فتصرّفه فیها محرّم، لعدم تأدیته للخراج کما دلّت علیه روایه مسمع بن عبدالملک. و بهذا الوجه یجمع بین الاخبار. و بالجمله: ظاهر صحیحه الکابلی و مصححه عمر بن یزید وجوب أداء الخراج علی من أحیا ارضاً میته. و یعارضه مضافاً إلی تسالم الاصحاب علی عدم وجوب الخراج علی الشیعه ما ورد فی روایه مسمع بن عبدالملک من أنّ (کل ما کان فی ابدی شیعتنا من الارض فهم فیه محللون ... الحدیث) فلابد من حمل الصحیحه و المصححه علی غیر الشیعه.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه