بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 380

کردم بله. فرمودند: پس همراهش برو. عرض کردم: آیا طواف را قطع کنم؟! فرمودند بله. عرض کردم اگرچه طواف فریضه باشد؟! فرمودند بله. ابان می گوید: پس همراه آن شخص رفتم سپس برگشتم و بر حضرت داخل شدم و از حضرت سؤال کردم و عرض کردم: در مورد حقّ مؤمن بر مؤمن به من بفرمایید. فرمودند: ای ابان! رها کن وارد این بحث نشو. عرض کردم: چشم فدایتان شوم. پس فرمودند: اگر تو [همه چیزت] را با او به نحو مساوی تقسیم کنی ایثار نکرده ای، بلکه [تازه] مساوات برقرار کرده ای. در صورتی ایثار می کنی که از نصف دیگر نیز به او اعطاء کنی!

معلوم است در این جا مؤمن را نمی توان به مسلم معنا کرد. وقتی ابان عرض کرد آن شخص از اصحاب ماست، حضرت برای تأکید بیشتر سؤال کردند: آیا او نیز بر آن چیزی هست که تو هستی؟ وقتی عرض کرد بله، او هم اهل ولایت است آن گاه فرمودند: برو و حاجتش را أداء کن. ابان هم متوجه شد که حضرت به خاطر این که آن شخص مؤمن است این طور فرمودند، سپس از حضرت سؤال می کند حقّ مؤمن بر مؤمن چیست؟ و حضرت جواب می دهند که حقّ مؤمن بر مؤمن بسیار سنگین است تا این حد که او را منصرف می کنند آن سؤال را پی گیری کند.

4. روایت مسعده بن صدقه:

عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَهَ بْنِ صَدَقَهَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) یَقُولُ: وَ سُئِلَ عَنْ إِیمَانِ مَنْ یَلْزَمُنَا حَقُّهُ وَ أُخُوَّتُهُ کَیْفَ هُوَ وَ بِمَا یَثْبُتُ وَ بِمَا یَبْطُلُ؟ فَقَالَ: إِنَّ الْإِیمَانَ قَدْ یُتَّخَذُ عَلَی وَجْهَیْنِ أَمَّا أَحَدُهُمَا فَهُوَ الَّذِی یَظْهَرُ لَکَ مِنْ صَاحِبِکَ فَإِذَا ظَهَرَ لَکَ مِنْهُ مِثْلُ الَّذِی تَقُولُ بِهِ أَنْتَ حَقَّتْ وَلَایَتُهُ وَ أُخُوَّتُهُ إِلَّا أَنْ یَجِی ءَ مِنْهُ نَقْضٌ لِلَّذِی وَصَفَ مِنْ نَفْسِهِ وَ أَظْهَرَهُ لَکَ فَإِنْ جَاءَ مِنْهُ مَا تَسْتَدِلُّ