بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 384

صفحه 384

بخواهد دوباره آن را پس بگیرد _ هرچند جایز باشد _ مانند آن کسی است که قیء کرده بخواهد به آن رجوع کند(1) ، یا در باب زکات فرموده اند: اگر چیزی را به عنوان زکات دادی دیگر آن را حتّی با بیع به خودت منتقل نکن(2). به همین خاطر است بعد از این که به مسمع فرمودند حلال است، فرمودند: «فَضُمَّ إِلَیْکَ مَالَک» و إلا می فرمودند: اگر هم می خواهی تحویل بدهی، تحویل بده.

بنابراین جمع بین این دو نوع روایت به استحباب پرداخت طسق نیز تمام نیست.


1- این کلام در صورتی که ائمه: حقشان را ابتداءاً و از روی لطف و کرم بر شیعه تحلیل کرده باشند کاملاً متین است، امّا اگر تحلیل به خاطر کوتاهی شیعه در پرداخت حقّ ائمه: باشد که راضی به آن نیستند ولی گاهی مجبور می شوند به خاطر مسائلی از جمله طیب ولادت تحلیل کنند _ مانند پرداخت خمس که در زمان امام جواد(علیه السلام) شیعیان کوتاهی کرده بودند تا جایی که حضرت گلایه می کنند و تحلیل می کنند _ در چنین مواردی نمی توان گفت پرداخت آن بعد از تحلیل، حداقل استحباب هم ندارد. بلکه به نظر می رسد باز وظیفه ی شیعیان است پرداخت کنند، هرچند امام(علیه السلام) از قبول آن به خاطر تحلیلی که کرده اند امتناع بورزند. (امیرخانی)
2- وسائل الشیعه، ج 19، کتاب الوقوف و الصدقات، باب12، ح1، ص207 و تهذیب الاحکام، ج9، ص150: مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَهِ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام): إِذَا تَصَدَّقَ الرَّجُلُ بِصَدَقَهٍ لَمْ یَحِلَّ لَهُ أَنْ یَشْتَرِیَهَا وَ لَا یَسْتَوْهِبَهَا وَ لَا یَسْتَرِدَّهَا إِلَّا فِی مِیرَاثٍ. ü همان، ح5، ص208 و الکافی، ج7، ص31: مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَهِ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: إِذَا تَصَدَّقْتَ بِصَدَقَهٍ لَمْ تَرْجِعْ إِلَیْکَ وَ لَمْ تَشْتَرِهَا إِلَّا أَنْ تُورَثَ.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه