بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 398

می باشد مفهوم ندارد.(1)

علّت این که این قید وارد مورد غالب می باشد به خاطر آن است که زمین هایی که عامره ی بالاصاله است معمولاً کسی ید بر آن می گذارد و از آن استفاده می کند و در نتیجه «لا ربّ لها» نیست، موات است که بدون صاحب می ماند. بدین جهت چون غالباً اراضی میته صاحب نداشته، قید در کلام ذکر شده است.

و من اضافه می کنم که نکته ی دیگری هم دارد و آن این که ارض میته چون ارزشی ندارد، بیشتر در معرض این بوده که از مباحات عامه باشد و از انفال نباشد. از این جهت روی خود ارض میته هم عنایت شده و خواسته اند توجه را جلب کنند که آن نیز از انفال است و بالخصوص ذکر کرده اند تا کسی فکر نکند که ارض میته از انفال نیست. بنابراین عموم «کُلُ أَرْضٍ لَا رَبَ لَهَا» شامل ارض عامره ی بالاصاله نیز می شود و مخرجی هم ندارد. پس ارض عامره ی بالاصاله از انفال می باشد.

2. روایات «الارض کلها لنا»

روایاتی که بیان می کند «الارض کلها لنا» دلالت می کند ارض عامره ی بالاصاله نیز از انفال می باشد. علّت این که این استدلال در ابتدا ذکر نشد به خاطر آن است که این عبارت در دو روایت وجود دارد؛ یکی در صحیحه ی مسمع بن