بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 400

صفحه 400

اراضی خراجیه _ با این که فرموده اند هو فیء للمسلمین _ نیز مال ائمه(علیهم السلام) می باشد و این چنین نیست که اراضی خراجیه را از آن تخصیص بزنیم، ولی این ملکیت فراتر از ملکیت اعتباری است که می تواند در ملکیت های اعتباری هم تصرّف کند، در حالی که سخن ما در ملکیت اعتباری نظیر ملکیت ائمه(علیهم السلام) نسبت به خمس و انفال می باشد.

3. روایات دالّ بر انفال بودن بطون الاودیه

روایاتی که می فرماید بطون الاودیه از انفال است(1) به نحو جزئی اثبات می کند اراضی عامره از انفال می باشد؛ زیرا بطون اودیه آن بازه هایی است که در میان کوه ها و در دشت ها قرار داشته و بسیاری از زمین های عامره ی بالاصاله در این نقاط قرار دارد. بنابراین وقتی که فرمودند بطون الأودیه مال امام(علیه السلام) و از انفال می باشد، یعنی زمین های عامره ی بالاصاله این نقاط نیز از انفال است.


1- مانند صحیحه ی حفص بن البختری و روایت محمد بن مسلم و ... : ü وسائل الشیعه، ج 9، کتاب الخمس، ابواب الانفال و ما یختص بالامام، باب1، ح1، ص523 و الکافی، ج1، ص539: مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: الْأَنْفَالُ مَا لَمْ یُوجَفْ عَلَیْهِ بِخَیْلٍ وَ لَا رِکَابٍ أَوْ قَوْمٌ صَالَحُوا أَوْ قَوْمٌ أَعْطَوْا بِأَیْدِیهِمْ وَ کُلُّ أَرْضٍ خَرِبَهٍ وَ بُطُونُ الْأَوْدِیَهِ فَهُوَ لِرَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه و آله) وَ هُوَ لِلْإِمَامِ مِنْ بَعْدِهِ یَضَعُهُ حَیْثُ یَشَاءُ. ü همان، ح10 و تهذیب الاحکام، ج4، ص133: و عَنْهُ [مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَن بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّال] عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) أَنَّهُ سَمِعَهُ یَقُولُ: إِنَّ الْأَنْفَالَ مَا کَانَ مِنْ أَرْضٍ لَمْ یَکُنْ فِیهَا هِرَاقَهُ دَمٍ أَوْ قَوْمٌ صُولِحُوا وَ أَعْطَوْا بِأَیْدِیهِمْ وَ مَا کَانَ مِنْ أَرْضٍ خَرِبَهٍ أَوْ بُطُونِ أَوْدِیَهٍ فَهَذَا کُلُّهُ مِنَ الْفَیْ ءِ وَ الْأَنْفَالُ لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ فَمَا کَانَ لِلَّهِ فَهُوَ لِلرَّسُولِ یَضَعُهُ حَیْثُ یُحِبُّ.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه