بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 445

ضمیمه اول

مصرف جزیه برای مجاهدین یا مهاجرین؟

اشاره

-1

به اعتبار تفاوت روایات در اختصاص جزیه به مهاجرین یا مجاهدین، کلمات اصحاب هم متفاوت است. بعضی گفته اند جزیه اختصاص به مهاجرین دارد و بعضی گفته اند جزیه اختصاص به مجاهدین دارد.

کلمات قائلین به اختصاص جزیه به مجاهدین

ü عبارت شیخ طوسی(قدس سره) در الخلاف:

مسأله 42: ما یؤخذ من الجزیه، و الصلح، و الأعشار من المشرکین للمقاتله المجاهدین. و للشافعی فیه قولان: أحدهما: أن جمیعه لمصالح المسلمین، و یبدأ بالأهم فالأهم. و الأهم: هم الغزاه، و الباقی للمقاتله کما قلناه. هذا إذا قال: إنه لا یخمس. و أما إذا قال یخمس فأربعه أخماسه تصرف إلی أحد هذین النوعین علی القولین، و المصالح مقدمه عندهم.

دلیلنا: إجماع الفرقه، و أخبارهم، فی أن الجزیه للمجاهدین لا یشرکهم فیها غیرهم. و إذا ثبت ذلک ثبت فی الکل؛ لأن الصلح أیضا