بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 94

حساب انفال نزد آنان داشته که مهم بود بدانند اراضی خراجیه چقدر است و الا اگر از اراضی انفال هم خراج می گرفتند، دیگر چه احتیاجی به مساحی داشت؟! و چه احتیاجی داشت علاوه بر خراجی که از اراضی خراجیه و انفال می گیرند، بعدها از مردم عُشر نیز بگیرند؟! پس معلوم می شود از اراضی انفال، خراج نمی گرفتند و چون اراضی خراجیه نیز کفاف نمی کرد، مجبور بودند عُشر بگیرند.

إن قلت: از آن جا که زمین های موات حتّی در زمین های مفتوح العنوه از اراضی خراج محسوب نمی شود و از انفال است، پس معلوم می شود روایات جواز قباله با سلطان که شامل اراضی موات در مفتوح العنوه می شود، اختصاص به اراضی خراجیه نداشته و انفال را نیز شامل می شود.

قلت: روایات جواز قباله با سلطان اطلاقی ندارد که شامل اراضی موات نیز بشود و ظاهراً مرادِ روایات، اراضی آباد بوده است.