ماه نو: مبانی علمی رویت هلال صفحه 113

ص:118

فصل هشتم: راهنمای رصدگران هلال

مقدمه

تا اینجا درباره ی ماه، ویژگی های فیزیکی، حرکتی و مشخصه های تأثیرگذار بر رؤیت هلال به تفصیل صحبت کردیم. اکنون نوبت آن است که با شناخت و درکی که نسبت به هلال ماه داریم به رصد آن بپردازیم. این فصل را می توان مهمترین بحث کتاب حاضر خواند زیرا حاصل تمام فصل های گذشته در این فصل محقّق می شود. حال سؤال این است که چگونه می توان هلال ماه را رصد نمود؟ تلاش این فصل ارائه ی روش ها و راهکارهایی است که به وسیله ی آن بتوانیم هلال ماه را رؤیت کنیم.

برای رؤیت هلال چه باید کرد؟ این سؤال و سؤالات مشابهِ آن پرسشهایی است که اکنون باید به دقت به آن پاسخ دهیم. اما چرا رصد هلال ماه معمولاً دشوار است؟ در پاسخ باید گفت اول آنکه هلال های اول و آخر ماه معمولاً باریک هستند، دوم اینکه این هلال ها معمولاً به خورشید نزدیک می باشند و این کار را دشوارتر می کند، زیرا بخشی از آسمان که هلال ماه در آن قرار دارد روشن تر از بخش های دیگر آسمان است. دلیل سوم این است که ماه فاصله ی اندکی از افق دارد و خط دید در نزدیکی افق از ضخامت بیشتری از جوّ عبور کرده و در نتیجه غبار و تلاطم جوّی رصد را دشوار می سازد و بالاخره آنکه به دلیل نزدیکی ماه به خورشید مدّت مکث هلال اندک است و راصد فرصت کمی برای رؤیت هلال دارد. به هلال هایی که نتوان در مورد رؤیت پذیری آنها نظر