- اشاره 5
- طول و عرض جغرافیایی 6
- پیمایش در آسمان 8
- دستگاه مختصات افقی 10
- دستگاه مختصات دایره البروجی 12
- منابع 17
- اشاره 18
- سطح ماه 18
- دریاها 21
- کوه ها 22
- گودال ها 23
- جوّ ماه 25
- رگه ها 25
- پیدایش ماه 26
- منابع 27
- اشاره 28
- مدار ماه 28
- قوانین کپلر 32
- اهلّه ی ماه 33
- لیبراسیون ( رُخگرد، آزادش) 36
- اشاره 36
- الف) رخگرد طولی 37
- ب ) رخگرد عرضی 38
- ج ) رخگرد روزانه 38
- بررسی پدیده های وابسته به مدار ماه 39
- الف) جزر و مد 39
- ب) خورشید گرفتگی ( کسوف ) 41
- منابع 43
- جدایی زاویه ای 44
- اشاره 44
- مقارنه ی ماه و خورشید 46
- سنّ ماه 48
- حدّ دانژون 51
- مدّت مکث 53
- ارتفاع هلال 57
- اختلاف سمت 58
- فاز ماه 60
- طول کمان هلال 61
- ناپیوستگی هلال 61
- ضخامت بخش میانی 62
- فاصله ی ماه از زمین 63
- نامگذاری هلال 64
- منابع 65
- اشاره 67
- مبانی تقویم هجری قمری 68
- تقویم هجری قمری هلالی 70
- چرا در تقویم هجری قمری اختلاف پیش می آید؟ 71
- مقایسه ی تقویم هجری شمسی و هجری قمری 73
- منابع 75
- اشاره 76
- مقدمه 95
- ضابطه های رؤیت دوره ی اسلامی 99
- معیار فادرینگهم (Fatheringham) 100
- معیار ماندر(Mounder) 102
- معیار بروین (Bruin) 103
- معیار هندی- اسکچ (Schoch) 103
- معیارهای رؤیت پذیری الیاس (Ilyas) 104
- معیار شوکت (Shaukat) 107
- معیار یالوپ(Yallop) 107
- معیار رصدخانه ی آفریقای جنوبیSouth African Astronomical Observatory (SAAO) 109
- معیار عوده (Odeh) 110
- منابع 111
- مقدمه 113
- تاریخ و زمان رصد 114
- استخراج داده های رصدی 116
- بررسی و پیش بینی وضعیت رؤیت پذیری هلال 118
- ابزارآلات رصدی 125
- تلسکوپ ها 127
- اشاره 127
- تلسکوپ های شکستی 128
- تلسکوپ های بازتابی 130
- تلسکوپ های شکستی – بازتابی 131
- استقرار ابزارهای اپتیکی 134
- اشاره 134
- استقرار استوایی 135
- استقرار سمت و ارتفاعی 135
- مزایا و معایب تلسکوپ های بازتابی و شکستی 136
- روشهای جستجو و رؤیت هلال 138
- اشاره 138
- روش مقدماتی 139
- روش جاروب افقی 141
- روش جستجوی سمت و ارتفاعی با ابزار 142
- روش جستجوی استوایی 144
- روش اجرام هم میل 145
- روش رصد هوایی 147
- نحوه ی رصد و ثبت 148
- رؤیت هلال در روز 150
- توهّم در رؤیت هلال ماه 152
- نحوه ی گزارش نویسی 153
- منابع 161
- اشاره 162
- موارد اختلاف نظر در آغاز ماه های قمری به لحاظ شرعی 163
- راههای ثابت شدن اول ماه 164
- رؤیت هلال پیش از ظهر 168
- مآخذ فتاوای مراجع عظام 171
ص:143
تلسکوپ است پس با پیدا کردن جسم در جوینده و قرار دادن آن در مرکز جوینده، جسم در چشمیِ ابزار نیز قابل رؤیت خواهد بود. به عبارت ساده تر جوینده ها همان کار مگسک را در تفنگ ها انجام می دهند.
روشهای جستجو و رؤیت هلال
اشاره
پس از انتخاب رصدگاه مناسب و انجام محاسباتِ مورد نیاز و همچنین انتخاب یک ابزار رصدی خوب، نوبت به اصلِ کار، یعنی جستجو برای رؤیت هلال ماه می رسد. راصد باید زمان لازم برای عزیمت به رصدگاه و احیاناً استقرار ابزار رصدی را در نظر گرفته و زودتر در محل رصد آماده باشد.
اگر هدف، رؤیت هلال شامگاهی باشد باید تیم رصدی قبل از غروب خورشید در رصدگاه مستقر شده و منتظر غروب خورشید باشند. در این بین تیم رصدی باید تمامی وسایل مورد نیاز خود را بررسی کرده و از نبود مشکل در آنها مطمئن گردد. اگر از ابزارهای رصدی استفاده می شود، حتماً باید آنها را آماده کار نمود. اگر ابزار رصدی روی پایه قرار می گیرد، پایه را باید در یک مکان مطمئن و در جایی که هیچ مانعی جلویش نباشد مستقر نموده و آن را تراز کرد. تراز بودن پایه تأثیر به سزایی در دقّت کار رصدی دارد. تنظیم (فوکوس) بودن ابزار رصدی را می توان به وسیله ی درختان و یا کوه های دوردست آزمایش نمود و در صورت تار بودن تصویر، با چرخاندن پیچ تنظیم، تصویر را واضح (فوکوس) کرد. چه بسا راصدان زیادی با ابزار رصدی به جستجوی هلال پرداخته اند، اما به دلیل عدم تنظیم دقیق نتوانسته اند هلال ماه را رؤیت کنند. کوچکترین تغییر در تنظیم (فوکوس) ابزار رصدی می تواند به قیمت ندیدن و یا حداقل دیرتر دیده شدن هلال تمام شود. همکاران راصد باید کاغذ، قلم و فرم های رصدی را آماده نموده و تمام مراحل بالا را بار دیگر مرور نماید تا از نبود هر نوع مشکلی اطمینان حاصل گردد. مهمترین کار در این لحظات حفظ آرامش، خصوصاٌ برای راصد و