ماه نو: مبانی علمی رویت هلال صفحه 152

ص:157

زاویه ای نسبتاً زیاد و همچنین فاز بالای چنین هلال هایی است. زیاد بودن این دو عامل سبب می شود که بتوان چنین هلالی هایی را با ابزارهای رصدی و در طول روشنایی روز نیز رؤیت نمود. بنابراین رؤیت هلال در روز نه تنها ممکن، بلکه برای رؤیت برخی هلال ها مفید هم است. در صورت رؤیت هلال در طول روشنایی روز می توان آن را تا جایی که امکان دارد تعقیب نمود.

توهّم در رؤیت هلال ماه

درصد بالایی از افراد کم تجربه ای که به رصد هلال می پردازند، ممکن است دچار توهّم دیدن هلال شوند و فکر کنند که هلال را دیده اند. در حالی که هلال رؤیت نشده و خطای چشم و ذهن آنها باعث شده است که اینگونه تصوّر نمایند.

این پدیده به عنوان توهّم در رؤیت هلال ماه شناخته می شود. این امر نه تنها در بین افراد عادی که به رصد هلال می پردازند دیده می شود، بلکه در بین رصدگران هلال نیز شایع است. با این تفاوت که راصدان هلال می دانند چگونه برای خود ثابت کنند که آیا واقعاً هلال را دیده اند یا خیر؟

روش های مختلفی برای فرار از این مشکل می توان پیشنهاد داد. مهمترین این روش ها خیره شدن به جسم حداقل به مدت 10 ثانیه است. در واقع اگر چیزی که راصد می بیند بر اساس توهم شکل گرفته باشد، پس از اندک زمانی باید اثر آن از بین برود. برای افزایش دقت بهتر است در حین این عمل راصد دو و یا سه بار چشم خود را به مدت چند ثانیه بسته و دوباره باز نماید. اگر این کار را چند بار انجام داده و در تمامی آنها جسم را دید، پس می توان گفت وی موفّق به رؤیت هلال ماه شده است. حتی گاهی بازتاب نور خورشید از بین ابرهای لب افق، ممکن است موجب شود تا لایه ی نازک ابر به شکل هلال دیده شود. البته این اتّفاق گذرا است و پس از مدّت کوتاهی راصد می تواند با کمی دقّت و