ماه نو: مبانی علمی رویت هلال صفحه 26

ص:31

در روز (جایی که به آن خورشید می تابد) به حدود 100 درجه ی سانتیگراد و در شب (یا سایه) به 150درجه ی سانتیگراد می رسد.

پیدایش ماه

درباره ی پیدایش ماه نظریات مختلفی ارائه شده است که به طور کلی آنها را به چهارگروه جدایش ، ربایش، همزادش و برخورد بزرگ تقسیم می کنند.

الف) بر اساس فرضیه ی جدایش، زمین و ماه ابتدا یک توده ی گازیِ یکپارچه ی در حال چرخش بودند. سرعت بسیار زیاد چرخش این توده به دور خود سبب شده است که توده به شکل گلابی و سپس دمبل در آید و بعد با پاره شدن گلوگاه، بخشی از آن جدا گردد و جرم مستقلی را به نام ماه پدید بیاورد.

ب) نظریه ی دوم (ربایش) که هواداران بیشتری دارد بر این اساس است که کره ی ماه در آغاز جرم سماوی مستقلّی بوده که نزدیکی زیاد آن با زمین موجب شده است تا زمین آن را به دام خود بکشاند و دیگر رهایی از آن میسّر نگردیده است.

ج) بر اساس نظریه ی سوم (همزادش)، ماه و زمین همزمان و هماهنگ با دیگر سیارات منظومه ی شمسی در کنار هم زاده شده اند و به دلیل نزدیکی به هم تحت تأثیر جاذبه ی متقابل یکدیگر قرار گرفته و جذب هم شدند. نظریه ی مزبور را این گونه نیز می توان بیان نمود که مواد متشکّله در آغاز به صورت حلقه ای پیرامون زمین قرار داشته است که از اجتماع آنها ماه امروزی پدید آمده است.

د) اما نظریه ی دیگری نیز در این زمینه مطرح است که به نظریه ی برخورد بزرگ معروف است. بر اساس این نظریه قبل از سرد شدن و شکل گرفتن کامل زمین، برخورد یک جسم آسمانی به ابعاد مریخ و با زاویه ی خاص با زمین باعث شده است که قسمتی از جرم زمین از آن جدا شده و شروع به چرخش به دور آن نماید. این توده پس از متراکم و سرد شدن، ماه را بوجود آورد. این نظریه که