- اشاره 5
- طول و عرض جغرافیایی 6
- پیمایش در آسمان 8
- دستگاه مختصات افقی 10
- دستگاه مختصات دایره البروجی 12
- منابع 17
- اشاره 18
- سطح ماه 18
- دریاها 21
- کوه ها 22
- گودال ها 23
- جوّ ماه 25
- رگه ها 25
- پیدایش ماه 26
- منابع 27
- اشاره 28
- مدار ماه 28
- قوانین کپلر 32
- اهلّه ی ماه 33
- لیبراسیون ( رُخگرد، آزادش) 36
- اشاره 36
- الف) رخگرد طولی 37
- ج ) رخگرد روزانه 38
- ب ) رخگرد عرضی 38
- بررسی پدیده های وابسته به مدار ماه 39
- الف) جزر و مد 39
- ب) خورشید گرفتگی ( کسوف ) 41
- منابع 43
- جدایی زاویه ای 44
- اشاره 44
- مقارنه ی ماه و خورشید 46
- سنّ ماه 48
- حدّ دانژون 51
- مدّت مکث 53
- ارتفاع هلال 57
- اختلاف سمت 58
- فاز ماه 60
- طول کمان هلال 61
- ناپیوستگی هلال 61
- ضخامت بخش میانی 62
- فاصله ی ماه از زمین 63
- نامگذاری هلال 64
- منابع 65
- اشاره 67
- مبانی تقویم هجری قمری 68
- تقویم هجری قمری هلالی 70
- چرا در تقویم هجری قمری اختلاف پیش می آید؟ 71
- مقایسه ی تقویم هجری شمسی و هجری قمری 73
- منابع 75
- اشاره 76
- مقدمه 95
- ضابطه های رؤیت دوره ی اسلامی 99
- معیار فادرینگهم (Fatheringham) 100
- معیار ماندر(Mounder) 102
- معیار بروین (Bruin) 103
- معیار هندی- اسکچ (Schoch) 103
- معیارهای رؤیت پذیری الیاس (Ilyas) 104
- معیار شوکت (Shaukat) 107
- معیار یالوپ(Yallop) 107
- معیار رصدخانه ی آفریقای جنوبیSouth African Astronomical Observatory (SAAO) 109
- معیار عوده (Odeh) 110
- منابع 111
- مقدمه 113
- تاریخ و زمان رصد 114
- استخراج داده های رصدی 116
- بررسی و پیش بینی وضعیت رؤیت پذیری هلال 118
- ابزارآلات رصدی 125
- تلسکوپ ها 127
- اشاره 127
- تلسکوپ های شکستی 128
- تلسکوپ های بازتابی 130
- تلسکوپ های شکستی – بازتابی 131
- استقرار ابزارهای اپتیکی 134
- اشاره 134
- استقرار استوایی 135
- استقرار سمت و ارتفاعی 135
- مزایا و معایب تلسکوپ های بازتابی و شکستی 136
- اشاره 138
- روشهای جستجو و رؤیت هلال 138
- روش مقدماتی 139
- روش جاروب افقی 141
- روش جستجوی سمت و ارتفاعی با ابزار 142
- روش جستجوی استوایی 144
- روش اجرام هم میل 145
- روش رصد هوایی 147
- نحوه ی رصد و ثبت 148
- رؤیت هلال در روز 150
- توهّم در رؤیت هلال ماه 152
- نحوه ی گزارش نویسی 153
- منابع 161
- اشاره 162
- موارد اختلاف نظر در آغاز ماه های قمری به لحاظ شرعی 163
- راههای ثابت شدن اول ماه 164
- رؤیت هلال پیش از ظهر 168
- مآخذ فتاوای مراجع عظام 171
ص:37
با توجه به زاویه ی اشاره شده حداکثر فاصله عمودی ماه از دایره البروج (عرض دایره البروجی) ′ 9 ْ5 (5 درجه و 9 دقیقه ی قوس) بالای دایره البروج یا همین مقدار پایین دایره البروج است.
نکته ی دیگری که باید به آن اشاره کرد اختلاف بین محور چرخش ماه به دور خود با صفحه ی مداریش است. ماه همانند زمین، در صفحه ی مداریش به دور خودش نمی چرخد، بلکه استوای ماه با صفحه ی مداری آن زاویه ای حدود 1 درجه و 32 دقیقه می سازد. البته این زاویه در مقایسه با زاویه ی تمایل محور دوران زمین بسیار کم است. این مقدار برای کره ی زمین حدود 5/23 درجه است که باعث بوجود آمدن فصل ها در کره ی زمین شده است.
قوانین کپلر
یوهانس کپلر، دانشمند آلمانی قرن هفدهم، سه قانونِ معروف برای حرکت سیارات به دور خورشید ارائه کرد که امروزه به نام قوانین کپلر معروف هستند. او در قانون اولش بیان می کند که مدار سیارات منظومه ی شمسی به دور خورشید دایروی نیست، بلکه بیضوی است و خورشید در یکی از کانون های آن قرار دارد. شکل 3-5 : سیارات در زمانهای مساوی مساحت های مساوی را جاروب می کنند.