کتابخانه بالقرآن

دانستنیهای قضاوت صفحه 1644

صفحه 1644

حوران بهشتی را دوزخ بود اعراف ( 74 )

از دوزخیان پرس که اعراف بهشت است ( 75 )

دوم مساوات در بذل محبت

از نکات قابل توجهی که در میان فرزندان وجود دارد رعایت مساوات و عدالت در رفتار با آنان می باشد . این مسئله در مورد نیازهای معنوی و عاطفی فرزندان بیشتر جلوه گر است ، والدین شایسته است در ابراز محبت در ظاهر مساوات را رعایت کنند ، گر چه در باطن بنا به علت های مختلف یکی از فرزندان را بیشتر از دیگری دوست داشته باشند . امام باقر علیه السلام می فرماید :

به خدا قسم ، رفتار من با بعضی از فرزندانم از روی تکلف و بی میلی است . او را روی زانوی خود می نشانم ، محبت بسیار می کنم ، از وی شکر گزاری و قدردانی می نمایم ، با آن که این همه احترام و محبت شایسته فرزند دیگر من است . به این تکلف تن می دهم تا آن که فرزند شایسته ام از خطر آنان مصون باشد ، تا آنان رفتاری را که برادران یوسف ، با او انجام دادند ، مرتکب نشوند ، خداوند سوره یوسف را نفرستاد مگر به عنوان نمونه و مثال ، که بعضی از ما نسبت به بعضی دیگر حسد نورزیم ، چنان که برادران یوسف به او حسد کرده و ستم نمودند . ( 76 )

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود : در میان فرزندان خود عدالت را رعایت کنید ، چنان که خودتان دوست دارید در نیکی و احسان برایتان مساوات و عدالت رعایت شود . ( 77 ) و هم چنین آن حضرت مردی را به همراه دو فرزندش مشاهده کرد ، آن مرد در حضور پیامبر صلی الله علیه و آله یکی از آن ها را بوسید و دیگری را نبوسید ، پیامبر صلی الله علیه و آله به او فرمود : چرا عدالت را رعایت نکردی ؟ ! ( 78 )

البته گاهی بنا به علل می توان برخی از فرزندان را از نظر مالی برتری داد . مثلا اگر برخی فرزندان وی صغیر و ناتوان بوده و هیچ گونه پشتوانه مالی نداشته باشد ، می تواند نسبت به آنان بخشش زیادتر و یا سهم الارث بیشتری در نظر بگیرد . در همین زمینه گفتاری حکیمانه از امام رضا علیه السلام نقل شده است : سعد اشعری قمی می گوید : از امام هشتم علیه السلام پرسیدم : شخصی می خواهد بعضی از فرزندانش را از نظر مالی مقدم کرده و امتیازی بدهد ؟ امام علیه السلام فرمود : بلی ، عیبی ندارد . امام صادق علیه السلام همین کار را نسبت به فرزندش محمد کرده و به او تفضل نمود و مقداری مال بخشید . و هم چنین حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام به فرزندش احمد ، بخشش بیشتری در نظر گرفت ( و چون او کوچک بود ) من سهم او را برایش حفظ کردم . سعد پرسید : فدایت شوم ، مردی دختران خود را بیشتر از فرزندان پسر خود دوست دارد ، آیا باز هم می تواند به دختران برتری دهد ؟ فرمود : دختر و پسر طبق قانون الهی ارث می برند . ( 79 )

سوم ابراز و اظهار محبت

در این که والدین معمولا فرزندان خود را دوست دارند شکی نیست و آنان تلاش دارند از هر وسیله ای در مهر ورزی به فرزندان بهره گیرند . اما آنچه که در تربیت نسل جوان تاءثیر بیشتری دارد ، ابراز و اعلام این محبت از طرف والدین به فرزندان است . امام صادق علیه السلام در این رابطه می فرماید : اذا اءحببت رجلا فاءخبره بذلک فانه اءثبت للمودة بینکما ( 80 ) هرگاه شخصی را دوست داشتی ، دوستی خود را به او ابراز کرده و او زا آگاه نما . زیرا این عمل تو انس و الفت را میان شما دو تن پایدارتر و مستحکم تر می کند .

روزی مردی در حضور امام باقر علیه السلام اظهار داشت : من فلانی را دوست دارم ، امام فرمود : دوستی خود را به او اعلام کن ، چرا که این عمل در استحکام روابط شما تاثیر بسزائی دارد . ( 81 ) بنابراین ابراز محبت به جا و مناسب بسیاری از مشکلات ، ناهنجاری ها افسردگی ها و ناسازگاری های فرزندان را حل می کند چرا که آنان تشنه محبت اند و با ابراز محبت ، رفتارهای ناشایست آنان را می توان اصلاح نمود . پس محبت قلبی به تنهایی کافی نیست ، ابراز آن هم مهم است . این شیوه پسندیده و مؤ ثر را در سیره اهل بیت علیهم السلام به وضوح می توان مشاهده کرد .