کتابخانه بالقرآن

دانستنیهای قضاوت صفحه 2074

صفحه 2074

. سؤال: چرا اگر مردی زنی را به قتل برساند، زمانی قصاص می شود که اولیای مقتول نیمی از خون بهای مرد را به خانواده قاتل بپردازند؟

! پاسخ: در خصوص این قانون می بایست به نکات ذیل توجه کرد:

1- اصل اساسی در اسلام ترجیح عفو و گذشت بر قصاص می باشد. این تصور غلطی است که گمان می شود در برابر هر قتلی می بایست لزوماً قصاص صورت پذیرد.

2- عدم قصاص مرد قاتل (اگر خانواده مقتول نیم خون بهای مرد را به خانواده او نپردازند)، به معنای عدم مجازات او نیست. مطابق قانون مجازات اسلامی، مرد قاتل به چندین سال حبس و پرداخت دیه مقتول به خانواده او محکوم می گردد.

3- در صورتی که خانواده مقتول اصرار بر قصاص قاتل داشته باشند، در زمینه نحوه پرداخت نیم خون بهای مرد به خانواده اش، فتاوای مختلفی وجود دارد. براساس فتوای مقام معظم رهبری ؛ لازم نیست که در ابتدا خانواده مقتول نیم خون بهای مرد را به خانواده قاتل پرداخت کنند و سپس اجازه قصاص قاتل را بیابند. بلکه می توان ابتدا قاتل را به تقاضای اولیای دم مقتول، قصاص نمود و سپس در صورت معسر بودن خانواده مقتول و عدم توان مالی در پرداخت نیم خون بها به خانواده قاتل، به آنها مهلت داده می شود تا در دراز مدت دیه را به خانواده قاتل بپردازند و در نهایت اگر به هیچ وجه امکان پرداخت دیه را نداشتند، این مبلغ از بیت المال پرداخت گردد.

4- در صورتی که بیم آن می رود که مرد قاتل با عدم قصاص، گستاخ شده و قتل را ساده انگاشته و در آینده جان زنان دیگر را تهدید نماید، توجه به یک نکته ضروری است و آن اینکه اگر قاضی تشخیص دهد که قاتل، مفسد فی الارض محسوب می گردد، از باب محاربه و افساد فی الارض به اعدام او حکم می شود و در اینجا حکم اعدام از باب احقاق حقوق اجتماعی است و نه حقوق فردی.

5- گناه قتل و مجازات اخروی آن برای قاتل زن و مرد یکی است. عمل قتل در نزد خداوند زشت و غیر قابل بخشش است و فرقی نمی کند شخص مقتول، زن باشد یا مرد. بر اساس آیه 32 سوره مائده:

«هر کس از زن و مرد، فردی را بدون اینکه آن فرد قتلی مرتکب شده باشد یا فساد در زمین کرده باشد، بکشد، گویا همه مردم را

کشته و کسی که نفسی را احیا کند، گویا همه مردم را احیا نموده است » 1 یا آیه 93 سوره نساء "هر که مومنی را (1 عم از زن یا مرد) به عمد بکشد مجازات او عذاب جاودانه جهنم خواهد بود"2

لذا گناه و مجازات اخروی قاتل در صورتی که مقتول مرد باشد یا زن، تفاوتی نمی کند و خداوند در قرآن کریم عذاب قاتل را درهر دو صورت آتش جاودانه جهنم بیان کرده است و نفس هر انسانی در نزد خداوند به اندازه نفس تمامی انسان ها ارزشمند است و براساس نص آیه تفاوتی میان زن و مرد در این زمینه وجود ندارد.