کتابخانه بالقرآن

دانستنیهای قضاوت صفحه 2085

صفحه 2085

در روابط خانوادگی آنچه که دارای اهمیت بوده و اصل اولی می باشد، رعایت مصلحت خانواده است. خداوند در آیات قرآن، ضمن توجه به حقوق زن و مرد در خانواده، در آنجایی که اساس خانواده در معرض تهدید قرار می گیرد، زن و مرد را به گذشت از حق خویش دعوت نموده

1. 286 سوره بقره- در آیات 233 سورهء بقره، 52 1 سوره انعام، 42 اعراف و 62 مومنون نیز بیان شده لا تکلف نفسا الا وسعها.

2. نهج البلاغه ، نامه.

و می فرماید: "الصلح خیر"ا صلح بهتر است. بنابراین مصلحت خانواده اولی از مصالح تک تک اعضا خانواده می باشد. در روایات نیز مکرر توصیه شده است که همسران حتی اگر دارای امیال به حقی هستند، در صورتی که نافی مصالح خانواده باشد، بهتر است که از آن چشم پوشی نمایند.

7- تقدم اخلاق بر حقوق

آموزه های دینی علی رغم احترامی که برای حقوق قائل می باشد، سعی نموده بر این امر تأکید نماید که افراد در روابط اجتماعی و به ویژه روابط خانوادگی، اخلاق را که موجب تلطیف روابط می شود، بر حقوق مقدم بدارند. لذا آیات و روایات بسیاری بر این مطلب اشاره می نماید. به عنوان مثال در روایتی به نقل از پیامبر اکرم (ص) بیان گردیده است که: "مومن مطابق میل همسر و فرزندانش می خورد و منافق کسی است که همسر و فرزندانش مطابق میل او می خورند"2

بنابراین در حالتی که به مردان توصیه شده به نیاز و مصلحت و حتی میل و علاقه خانواده خویش حتی در امور جزیی مانند خوردن توجه نمایند، توجه به سایر نیازها و مصالح ایشان به طریق اولی می بایست مدنظر قرار گیرد. البته زنان نیز در مقابل، باید رعایت اخلاق را نموده و به مردان اجبار و تحکم ننمایند. 12801 نساء.

2. کنزالعمال،خ 779.

در آیه 19 سوره نساء نیز خداوند خطاب به مردان می فرماید: حتی اگر مردی از زن خویش کراهت داشته باشد، باز هم باید با همسر خود خوشرفتار باشد "چه بسا شما از چیزی بدتان بیاید و خدا در آن خیر کثیر قرار داده باشد"ا آنچه این آیه به آن اشاره دارد این است که زن و مرد، در زندگی خانوادگی نباید صرفاً به دنبال منافع خویش باشند بلکه مصلحت زندگی را نیز باید در نظر داشته باشند.

در یک خانواده ایمانی زن و شوهر هر دو به اخلاق توجه داشته و سعی می نمایند نیازها و مصالح خانواده را نسبت به منافع خود در اولویت قرار دهند. مردان نیز در اعمال ریاست خود، اخلاق اسلامی را رعایت نموده و آن را بر حقوق خویش مقدم خواهند داشت.