کتابخانه بالقرآن

دانستنیهای قضاوت صفحه 2391

صفحه 2391

با توجه به مطالب فوق جایگاه مجلس خبرگان ووظایف آن در نظام اسلامی مشخص می‌شود و آن تعیین و شناساندن رهبری دارای واجد شرایط به مردم است و در واقع آنان بعنوان مجتهد شناسان شهادت می‌دهند که این فرد از همه اصلح و اعلم است و در این صورت شهادت آنها یقین‌آور می‌شود مبنای فقهی خبرگان تعیین رهبری همان سیره عقلا است که معمولاً مردم برای رجوع به متخصص اصلح و اعلم از خبرگان و کارشناسان زبده سوال می‌کنند و برای این سیره مویّدات فراوانی از ادله شرعی و سیره متشرعین وجود دارد.

قبل از ایجاد نظام جمهوری اسلامی گرچه مسأله رهبری اسلامی مطرح نبود، ولی مردم برای تشخیص مرجع تقلید با ذوق عقلایی خود همین کار را می‌کردند، یعنی وقتی مرجع تقلید از دنیا می‌رفت و کسی به تکلیف می‌رسید و می‌خواست به احکام دینی عمل کند، درصدد بود که از کسی بپرسد مرجع تقلید اعلم کیست؟ طبیعی است که او به عالم محل خود مراجعه می‌کرد و اگر در روستا عالم سرشناسی نبود، به شهر یا مرکز استان مراجعه می‌نمود و آن قدر جستجو می‌کرد تا مطمئن شود اصلح را یافته است و نیازی نبود به مردم یاد بدهند از خبره‌ها بپرسید، تا اصلح را بیابید، بلکه با ذوق عقلایی خود این کار را انجام می‌دادند.{2}

می‌توان مجلس خبرگان رهبری در جمهوری اسلامی ایران را به نوعی به مجل «اهل حل و عقد» در میان اهل تسنن دانست با این تفاوت که آن جلسه فقط برای تعیین خلیفه و حاکم است اما انتخابات غیر مستقیم و چند مرحله‌ای برای انتخاب خبرگان رهبری نظریه‌های عام‌تر و فرا گیرتر از مسئله «اهل حل و عقد» است که برای هر منصبی -از رئیس جمهوری گرفته تا وزیر و قضات و حتی شهردارها و هرکس که بخواهد در منصبی قرار بگیرد قابل اجرا است، یعنی طبق این روش، متخصصان هر صنف، باید به اصلح رأی بدهند توضیح آنکه نحوه شناسایی و انتخاب بهترین فرد برای یک کار مشخص، این گونه می‌تواند باشد که ابتدا مردم معتمدان محل را انتخاب می‌کنند؛ چون مردم در طول سال‌هایی که با آنها زندگی کرده‌اند، خصوصیات آنها را می‌شناسند. بعداً معتمدان، متخصصان را معرفی می‌کنند، زیرا آنها مورد وثوق مردم هستند وبی دلیل سخن نمی‌گویند سپس خود متخصصان، افراد را از لحاظ تخصص، مهارت، تعهد و اهمیت کار درجه بندی می‌کنند و بهترین‌ها را معرفی می‌نمایند.{3}

---------------------------------------------------------------

[1].قانون اساسی، نشر تالش، ص 72/

[2]. پرسشها و پاسخها، استاد مصباح یزدی، ج 2، ص 50/

[3]. همان، ص 62/

چرا اعضای خبرگان رهبری، باید فقیه باشند؟

پرسش

چرا اعضای خبњϘǙƠљǘȘљʘ̠باید فقیه باشند؟