کتابخانه بالقرآن

دانستنیهای قضاوت صفحه 2509

صفحه 2509

پاسخ

ازدواج بستگی به بلوغ و رشد جسمانی دختر و پسر است، بلوغ و رشد جسمانی در دختران معمولاً با پیدایش اولین قاعدگی بین 12تا 14سالگی آغاز می شود. این دوره بستگی به وضع آب و هوا و نژاد و شرایط جغرافیایی دارد, مثلاًدر نقاط گرمسیر زودتر (در حدود 8تا 10سالگی ) و در نقاط سردسیر در حدود 16تا 18سالگی و در نقاط معتدل 12تا 13سالگی بلوغ ظاهر می شود. این بلوغ نوعی آمادگی برای زن شدن وبارداری است , که غالباً همراه با بروز آثار جسمی است , از قبیل پهن شدن لگن (کفل ) و برآمدگی پستان‌ها و بزرگ شدن مهبل و روییدن مو در نقاط معین بدن که غالباً همراه با تغییرات روحی وروانی از قبیل میل به خود آرایی , عشوه گری , زودرنجی و عصبانیت است . دورهء بلوغ دورهء بحرانی است و بسیاری از انحرافات و رسوایی های خانوادگی در این مرحله آغاز می شود.(1)

در وصیت پیامبر اکرم (ص) به علی (ع)است که : "لا یُتْم بَعدَ احتلام ;(2) بعد از این که پسر یا دختر محتلم شد, دیگر بچه نیست و یتیم و بی سرپرست محسوب نمی‌شود و احتیاج به قیّم ندارد" .

در روایت دیگر است : "و علی الصبی اذااحتلم الصیام و علی المرئه اذا حاضت الصیام ;(3) بر پسر وقتی که محتلم شد، روزه گرفتن واجب می شود و بر دختر وقتی که حیض بیند، روزه واجب می شود".

امیرالمؤمنین (ع) به عمر هنگامی که می خواست به دختری که بالغ نشده بود، حد جاری کند، فرمود: "أما علمت أن القلم یرفع عن ثلاثه , عن الصبّی حتّی یحتلم و عن المجنون حتّی یفیق و عن النائم حتّی یستیقظ; آیا نمی دانی که قلم تکلیف از سه طائفه برداشته شده :

1 بچه تا وقتی که محتلم شود;

2 مجنون تا وقتی که عاقل شود;

3 انسان به خواب رفته تا وقتی که بیدار شود".(4)

در بسیاری از روایات علائم بلوغ را بر رشد جسمانی وابسته دانسته و علائم رشد جسمانی را، احتلام (جنب شدن در خواب )، حیض شدن در دختران، ظاهر شدن موی درشت در زیر شکم و بالای عورت دانسته است. این ها علائم تکوینی هستند.

این که بعضی روایات سنّ و سال رامطرح کرده، به جهت این بوده است که غالباً پسران و دختران در آن سنین دارای این علائم تکوینی می شوند.پس ملاک اصلی در بلوغ، احتلام و حیض و روییدن موی درشت در زیر شکم و بالای عورت است . روایات، از جهت سن و سال مختلف هستند. در برخی 15سالگی برای پسران و در برخی 13سالگی و برای دختران 9 و 10 و 13سالگی را مطرح کرده اند. بنابراین وقتی که ملاک اصلی در بلوغ , احتلام و حیض و روییدن موی درشت باشد، دیگر در تشخیص وظیفه بین افرادی که در مناطق مختلف زندگی می کنند, شک و تردیدی حاصل نمی شود. دخترانی که در مناطق گرمسیر هستند, اگر این علائم زودتر و در سنین کمتر بر آنان ظاهر شود، زودتربالغ می شوند و در مناطق سردسیر چون دیرتر آن علائم ظاهر می گردد, دیرتر بالغ می شوند. بلوغ در پسران به معنای مرد شدن و در دختران به معنای زن شدن است.