فروغ مساجد (3) : مجموعه سخنرانی ها و مقالات صفحه 201

افراد مؤثر واقع شود. در اسلام بر ساخت مساجدی که بیان گر عظمت و شکوه اسلام باشند، تأکید شده است و بر ارتفاع و برافراشتگی مسجد اجازه داده یا توصیه شده است.

«فی بیوت اذن اللّه ان ترفع».

هم چنین مسئله دیگری که عملاً در کلیه ی مساجد مراعات نشده است و وجه امتیازی در مقایسه با کلیسا و معابد ادیان دیگر است، روشنایی و دل بازی مسجد به طرف آسمان و طبیعت است. نور آفتاب و روشن بودن مکان مؤید پاکیزگی است. به علاوه طبق تشبیه مکرّر قرآن که نور و ظلمت را معرف و هم طراز با هدایت و ضلالت می آورد و روشنایی تناسب و تأثیر ذهنی در جهت بینایی و هدایت خواهی دارد. مضافا به این که قرآن خود را کتاب روشن آشکار و بی ابهام و کژی معرفی می نماید. (صالحی: 20) بهداشت و نظافت مساجد از جمله مواردی است که باید همواره مدّنظر قرار گیرد.

در قرآن علاوه بر شرایط اساسی و اصولی به بعضی شرایط به اصطلاح فنی یا فرعی نیز اشاره شده است. مهم تر از همه طهارت و پاکیزگی است. آیه ی 125 سوره بقره:

«و عهدنا الی ابراهیم و اسماعیل ان طهرا للطائفین و العاکفین و رکع السجود».

مساجد ما متأسفانه مظهر خلاف آن است، بوی مستراح، هر عابری را که از کنار آن می گذرد، مشمئز می کند، بوی پا و جوراب و لباس کهنه که به استقبال وارد شوندگان می آید، طردشان می نماید، بو و دود سیگار که بدتر از قهوه خانه ها فضای مسجد را پر می کند، مشکلاتی که برای وضو گرفتن و تطهیر هست و فرش هایی که به واسطه ی پشمی بودن و سنگینی، مواد چربی و کثافات را در خود نگاه می دارد و شستشو و تعویض آن مشکل است. بنابراین هر قدر ساختمان و اداره ی مسجد مساعد برای نظافت و روشنایی (که عاملی برای دفع کثافات است) و تهویه ی دائم و فراوان باشد عمل صحیحی انجام شده است. (صالحی: 19) در اسلام بر مراعات بهداشت و پاکیزگی تأکید فراوان شده است. طبیعتا نظافت و بهداشت مسجد از اهمیتی ویژه برخوردار است. احادیث و روایات نیز بیان گر این اهمیت است. در حدیث آمده است: