بررسی فقهی احکام رشوه، غش و کم فروشی صفحه 21

عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ - علیه السلام - عَنِ الْغُلُولِ فَقَالَ کُلُّ شَیْ ءٍ غُلَّ مِنَ الْإِمَامِ فَهُوَ سُحْتٌ وَ أَکْلُ مَالِ الْیَتِیمِ وَ شِبْهُهُ سُحْتٌ وَ السُّحْتُ أَنْوَاعٌ کَثِیرَهٌ مِنْهَا أُجُورُ الْفَوَاجِرِ وَ ثَمَنُ الْخَمْرِ وَ النَّبِیذِ وَ الْمُسْکِرِ وَ الرِّبَا بَعْدَ الْبَیِّنَهِ، فَأَمَّا الرِّشَا فِی الْحُکْمِ فَإِنَّ ذَلِکَ الْکُفْرُ بِاللَّهِ الْعَظِیمِ جَلَّ اسْمُهُ وَ بِرَسُولِهِ - صلی الله علیه و آله و سلم - .

وَ رَوَاهُ الشَّیْخُ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ مِثْلَهُ. (1)

سند این روایت تا عمّار بن مروان که راوی از امام - علیه السلام - است تمام است، ولی درباره ی عمار بن مروان کلامی وجود دارد که مفصل بیان خواهیم کرد (2) .

عمّار بن مروان می¬گوید: از امام باقر - علیه السلام - درباره¬ی غُلول پرسیدم، پس فرمود: هرچه از امام به خیانت برداشته شود، سُحت است [غَلّ فلانٌ؛ أیْ خانَ، پس مقصود از غُلول، خیانت است. بعضی گفته¬اند مقصود از غلول، خیانت در مَغْنَم و غنائم جنگی است، بعضی هم گفته اند اعم است] و خوردن مال یتیم و شبه آن (3) سُحت است. سحت و حرام، انواع زیادی دارد، از جمله پولی که

1- وسائل الشیعه، ج 17، کتاب التجاره، ابواب مایکتسب به، باب5، ح 1، ص92.
2- حضرت استاد دام ظله در نهایت به این نتیجه می رسند که عمّار بن مروان ثقه است و روایت از لحاظ سند تمام است. (امیرخانی)
3- «شبه مال یتیم»، «شبه یتیم» یا «شبه أکل مال یتیم»، احتمالات مختلف در این عبارت روایت است. شبه یتیم؛ یعنی کسی که یتیم نیست، ولی مثلاً سفیه یا عاجز یا ... است.