نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 1 صفحه 270

أَبْناءَهُمْ وَ یَسْتَحْیِی نِساءَهُمْ » (1) و «اُقْتُلُوا أَبْناءَ الَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ وَ اسْتَحْیُوا نِساءَهُمْ» (2).

در تمامی این آیات مراد از (نساء) قطعاً ازواج نیست و اضافۀ زوجیت مراد نیست، بلکه مراد اناث یا دختران می باشد.

هم چنین مراد از (نساء) در آیۀ شریفۀ «وَ اصْطَفاکِ عَلی نِساءِ الْعالَمِینَ» (3)(در بارۀ حضرت مریم) زن های شوهر دار نیست، بلکه معنای آیه تقدّم مریم (علیه السلام) بر تمامی زنان می باشد. در آیۀ شریفۀ «یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ...» (4) نیز مراد از نساء المؤمنین تنها زنان همسردار نیست. در آیۀ 31 نور هم - که موارد حرمت ابداء زینت شمارش شده و از جمله «نِسائِهِنَّ» از آن موارد به شمار رفته - مقصود از این تعبیر نمی تواند ازواج ( زوجات) باشد، زیرا به هنّ اضافه شده است.(5) بالاخره در آیۀ 55 احزاب هم از جمله افرادی که ورود آنها به خانۀ اشخاص نیاز به اجازه ندارد «نِسائِهِنَّ» ذکر شده که مراد از آن زوجات نیست. بنابراین نمی توان گفت که (نساء) مضاف در قرآن کریم همواره به معنای ازواج بکار رفته است.

پاسخ حلّی:

در واقع عبده مرتکب خلطی شده است. توضیح مطلب چنین است: در اضافه به عام، گاه مضاف الیه به نحو عام افرادی و موضوع به طور انحلالی لحاظ می شود، مانند «نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ» که در آن حکم مذکور در آیه بر نساء هر یک از افراد یعنی زید، عمرو، بکر و... به صورت انحلالی بار شده است. ولی گاه مضاف الیهِ عام، انحلالی نیست، بلکه عام مجموعی است و در واقع واحدِ ذو أجزاء

1- (1) قصص: 4
2- (2) غافر: 25
3- (3) آل عمران: 42
4- (4) احزاب: 59
5- (5) تفصیل بحث در بارۀ مفهوم «نسائهن» در ادامۀ درس خواهد آمد.