نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 1 صفحه 373

یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ، فنهاهم أن ینظروا الی عوراتهم و أن ینظر المرء الی فرج أخیه و یحفظ فرجه أن ینظر الیه...»

ایشان می فرمایند(1) که واژۀ «عورت» لفظی مشترک است که هم در معنای «سوأتین» به کار می رود و هم به زن اطلاق می شود. این اطلاق در روایت نیز وجود دارد، مانند: «النّساء عیٌّ و عوره» و بعلاوه در زبانهای مختلف، از جمله فارسی، ترکی و عربی شیوع بسیار دارد.

در تقریب کلام ایشان می توان گفت که در مفردات راغب آمده: «العوره سوأهُ الانسان و ذلک کنایه و اصلها من العار و ذلک لما یحلق فی ظهوره من العار أی المذمّه، و لذلک سمّی النساء عورهً...»(2) همچنین صاحب «تاج العروس فی شرح القاموس» از کتاب دیگر مصنف یعنی «بصائر ذوی التمییز» مشابه این را نقل کرده است. نیز در مجمع البحرین آمده: «و العوره النساء و منه الحدیث المرأه عی و عوره، جعلها نفسها...» در نهایه ابن اثیر و سایر کتب لغت نیز مشابه این آمده است. خلاصه به نظر ایشان یکی از معانی عورت زن است.

بعد ایشان فرموده اند که در این روایت قرینه وجود دارد که مراد از عورت خود زن است نه سوأه و آن قرینه این است که اگر مراد از عورت را سوأه بدانیم، لازمۀ آن تکرار غیر مفید است، زیرا در آن صورت مفاد دو جملۀ «أن ینظروا الی عوراتهم» و «أن ینظر المرء الی فرج أخیه» یکسان خواهد شد. برای آنکه چنین تالی فاسدی پیش نیاید، به ناچار باید مراد از عوراتهم را «زنهایشان» بدانیم. در این صورت مفهوم روایت این خواهد شد که مؤمنان به زنان یکدیگر نگاه نکنند و به فروج مماثلین خود نیز نگاه نکنند.

بنابراین روایت نه تنها مؤیّد کلام مرحوم آقای حکیم نیست، بلکه بر ضد