نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 2 صفحه 147

که در کتب معتبری چون کافی نقل شده، ایستاد.

د) صحیحۀ علی بن سوید:

اشاره

-1

قلت لأبی الحسن الرضا علیه السلام: انی مبتلی بالنظر الی المرأه الجمیله فیعجبنی(2) النظر الیها فقال: یا علی لا بأس اذا عرف الله من نیّتک و ایّاک و الزنا»(3)

از روایت استثنای وجه از حرمت نظر به اجنبیه استفاده شده و بالملازمه کف نیز بدان ملحق شده است.

1) بیان آقای خوئی (ره) و صاحب جواهر (ره)

صاحب جواهر(4) و آقای خوئی روایت را بر نگاه اتفاقی حمل کرده اند یعنی شخصی که اتفاقاً نگاهش به زن زیبا می افتد و تحریک می شود. اما کسی که عمداً نگاه کند و به تحریک بیفتد، بالاجماع جایز نیست، لذا باید روایت را بر نگاه اتفاقی حمل کرد.

2) نکاتی دیگر در بیان مرحوم آقای خوئی (ره)

آقای خوئی دو نکتۀ دیگر نیز در بارۀ روایت دارند، می فرمایند:

اول: اگر روایت بر نگاه اتفاقی حمل نشود، چون در روایت سخن از نگاه به صورت نیست، پس می توانیم نگاه به مو را نیز مشمول روایت بدانیم، چرا که استفصالی در کلام حضرت وجود ندارد، ممکن است در خانه نگاهش به زنها می افتاده و این نگاه هم منحصر به نگاه به صورت نیست، بلکه سر و گردن را هم شامل

1- (1) - وسائل الشیعه /باب 1 من ابواب النکاح المحرم / ح 3
2- (2) اعجاب دو گونه است: گاهی زیبائی را به عنوان مظهر قدرت و جمال الهی می بیند و تعجب می کند، چنین حالتی از مشاهده یک شخص زیبا ممکن است برای یک پیرمرد هم حاصل شود، اما مراد از اعجاب در روایت، این قسم نیست، بلکه اعجابی است که شهوت شخص را تحریک می کند. تعابیری همچون «خداوند نیت تو را می داند» و «مبادا به زنا نزدیک شوی» شاهد بر این معناست.
3- (3) وسائل، ابواب النکاح المحرم، باب 1، ح 3
4- (4) جواهر ج 29 / ص 79