- اشاره 1
- 1) فایدۀ مراجعۀ به اقوال فقها 1
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 1
- 1377/11/3 شنبه درس شمارۀ (53) کتاب النکاح/سال اول 1
- الف): نگاهی به اقوال فقها در مسئلۀ استثناء وجه و کفین 1
- 2) نظر کلینی (ره) 1
- 3) نظر شیخ صدوق (ره) 2
- 4) نظر شیخ مفید (ره) 3
- 5) نظر شیخ طوسی (ره) 6
- 7) قائلین به عدم استثناء وجه و کفین و تفصیل در مسئله 7
- ب):: نتیجه بحث 7
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 8
- 1) خلاصۀ کلام اسداء الرغاب 8
- الف): بررسی آیه غضّ 8
- اشاره 8
- 2) کلام صاحب اسداء الرغاب - قدّس سرّه 12
- 3) نتیجۀ بحث 12
- ب):: بررسی آیۀ حجاب 12
- 1) متن آیۀ شریفه 12
- 4) نتیجۀ بحث 16
- اشاره 17
- الف): آیۀ «جلباب» 17
- اشاره 17
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 17
- ترجمۀ آیه 18
- اشاره 18
- 1) استدلال مرحوم آقای مطهری (ره) به آیۀ شریفه 18
- * خلط در ترجمه آیه 20
- * معنای جلباب 20
- اشاره 20
- * اشکالی بر مفسران 20
- 2) نقد کلام مرحوم آقای مطهری (ره) توسط استاد 20
- * دفاع از مفسران 22
- ب مختار استاد در تفسیر آیۀ شریفه و علت دستور استفاده از «جلباب» 24
- 1) ادامۀ استدلال به آیۀ «جلباب» و «یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ» 25
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 25
- الف): ادامۀ ادلۀ حرمت نظر به وجه و کفین 25
- اشاره 25
- 2 - نقد استاد مد ظله 26
- 3 - اشکال استاد به استدلال مرحوم آقای مطهری (ره) به آیۀ شریفه: 27
- 1 - مؤلف محقق کتاب وزین (اسداء الرغاب) یکی از ادلۀ تحریم نظر به وجه و کفین را آیۀ حجاب دانسته بودند، 28
- ب تکمله ای بر آیۀ جلباب 28
- اشاره 28
- 2 - نقد استاد مد ظله 28
- دو تذکر مهم: 29
- ج روایات حرمت نظر به وجه و کفین: 30
- اشاره 30
- 2 - تقریب استدلال 30
- 1 - طائفه اول: النساء عوره؛ 30
- 3 - نقد استاد مد ظله: 31
- 5 - نقد استاد مد ظله: 32
- 4 - طائفه دوم ما دل علی المنع من النظر الی الاجنبیه مطلقاً 32
- اشاره 33
- د - چند روایت دیگر 33
- نقد استاد مد ظله 34
- تقریب استدلال 34
- 2) توضیح عبارت حدیث 35
- 1) متن روایت 35
- اشاره 35
- الف): بررسی مرسلۀ داود بن أبی یزید العطّار: 35
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 35
- 3) تفسیر «ما وصفت الثیاب» 37
- 4) کلام صاحب اسداء الرغاب - قدس سرّه - در استدلال به روایت 38
- 5) ردّ استدلال فوق توسط استاد - مد ظلّه - 39
- ب): بررسی روایه خثعمیه: 42
- 1) متن حدیث 42
- 6) نتیجه بحث 42
- 2) تقریب استدلال به روایت بر حرمت نظر به وجه و کفین 43
- 3) پاسخ تقریب فوق توسط استاد - مد ظلّه - 43
- 4) استدلال به روایت بر استثنای وجه و کفین 44
- 5) نظر استاد - مد ظلّه - در بارۀ دو بیان فوق 45
- اشاره 46
- الف): بررسی مکاتبۀ صفار: 46
- 1) متن روایت 46
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 46
- 3) پاسخ شیخ انصاری - قدس سرّه - به تقریب فوق 47
- 5) تقریب دیگری در استفادۀ استثنای وجه از مکاتبۀ صفّار 49
- 6) پاسخ استاد - مد ظلّه - به تقریب فوق 50
- 7) نتیجۀ بحث در بارۀ مکاتبۀ صفار 50
- اشاره 51
- 1) توضیح استاد - مد ظلّه - در بارۀ استدلال فوق 51
- ب): بررسی روایات دیگر استدلال شده بر عدم استثنای وجه و کفین: 51
- 2) پاسخ استاد - مد ظلّه - نسبت به استدلال فوق 52
- اشاره 53
- 1) متن روایت 53
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 53
- الف): بررسی استدلال به روایت حماد بن عثمان برای اثبات حکم حرمت نظر به وجه و کفین: 53
- 2) بررسی اشکال کلامی در متن حدیث: (فقه الحدیث) 53
- 3) چگونگی استدلال صاحب «اسداء الرغاب» به روایت: 56
- 4) پاسخ استاد - مد ظلّه - 56
- ب): روایات دیگر مورد استناد برای حرمت نظر به وجه و کفین: 57
- 1) روایت عباد بن صهیب و روایات مشابه: 57
- 2) روایت دعائم الاسلام: 58
- 3) پاسخ استاد - مد ظلّه -: 58
- 4) ادلّۀ دیگر: 59
- اشاره 60
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 60
- 2) لزوم دفع ضرر دنیوی یا اخروی در کلام مرحوم آخوند (ره) 60
- الف): استدلال به حکم عقل برای لزوم ستر وجه و کفین: 60
- 1) دفع ضرر محتمل و مظنون لازم است 60
- * تطبیق مطلب فوق بر مورد بحث 63
- 3) بیان استاد «مد ظله» در جمع کلمات مرحوم آخوند (ره) 63
- اشاره 63
- اشاره 64
- پاسخ استاد به استدلال فوق 64
- * بنابراین در ما نحن فیه بعد از فقد ادله شرعی باید به احتیاط عمل کرد نه برائت: 66
- ج): اخبار باب: - صحیحه فضیل بن سیار 66
- اشاره 68
- اشاره 68
- الف): دو نکته در تکمیل بحث گذشته: 68
- * کلام صاحب جواهر (ره) 68
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 68
- 1 - نکتۀ اول یکی از ادلۀ وجوب ستر وجه و کفین (و در نتیجه حرمت نگاه کردن به این مواضع) مکاتبه صفار بود. 68
- * کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 69
- * کلام مرحوم شیخ انصاری (ره) 69
- * نقد کلام آقای خوئی (ره): 69
- 2 - نکته دوم توضیحی پیرامون روایت سماعه که چند جلسۀ پیش بیان شد: 70
- اشاره 70
- * اشکال استدلال: 71
- ب صحیحۀ فضیل بن یسار 71
- اشاره 71
- * تفسیر دوم 72
- * تفسیر اول 72
- * نقد کلام مسالک الافهام: 72
- * نقد کلام قلائد الدرر: 73
- * تفسیر سوم 73
- * تفسیر چهارم 74
- دفاع از صاحب حدائق (ره) 75
- * نکته دوم 75
- نکته اول 75
- اشکال اوّل 76
- اشاره 76
- نقد کلام اسداء الرغاب 76
- اشکال دوم 76
- 2 - بررسی تفسیر چهارم 76
- منابع بحث: 77
- اشکال سوم 77
- اشاره 78
- الف): اشکالات صاحب اسداء الرغاب به معنای وافی در بارۀ صحیحۀ فضیل بن یسار: 78
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 78
- 1) اصل کلام وافی و حدائق و اشکال اول اسداء الرغاب (یادآوری) 78
- 2) اشکال دوم کتاب اسداء الرغاب 79
- 4) اثبات مقدمۀ دوم و سوم 81
- 1) ردّ مقدمه اول 82
- اشاره 82
- ب): بررسی کلام اسداء الرغاب توسط استاد - مد ظلّه -: 82
- 2) ردّ مقدمه دوم 84
- 4) نتیجه بحث 85
- 3) ردّ مقدمه سوم 85
- 2) اشکال چهارم 86
- الف): ادامۀ اشکالات اسداء الرغاب برای استدلال به صحیحۀ فضیل بر استثنای وجه و کفین: 86
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 86
- اشاره 86
- 1) اشکال سوم 86
- 3) تلفیق این دو اشکال توسط استاد - مد ظلّه 87
- 4) بررسی اشکال توسط استاد - مد ظلّه 88
- 5) اشکال پنجم صاحب اسداء الرغاب 89
- 6) پاسخ استاد - مد ظلّه 90
- 7 - اشکال ششم صاحب اسداء الرغاب و پاسخ استاد - مدّ ظله 92
- 1) معنای مناسب «دون» در صحیحه فضیل 93
- ب): کلام استاد - مد ظلّه - در تفسیر صحیحۀ فضیل 93
- 2) مقدمه ای در استفاده استثنای وجه و کفین بنا بر تفسیر دون به اسفل 93
- ج): نتیجۀ بحث 96
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 97
- اشاره 97
- الف): بررسی دو دلیل مذکور در جواهر برای حرمت نظر به وجه و کفین: 97
- 1) دلیل اول (با توضیح استاد - مد ظلّه -): 97
- 2) چرا صاحب جواهر (ره) تعبیر به «ما تَشْعُرُ» کرده است؟ 98
- 3) پاسخ استاد - مد ظلّه - به دلیل اول: 98
- 5) پاسخ استاد - مد ظلّه 99
- 4) دلیل دوم: (روایت سعد اسکاف) 99
- 1) روایتی از جعفریات 100
- ب): بررسی امکان استدلال به برخی روایات برای حرمت نظر به وجه و کفین: 100
- 4) اشکالات استاد - مد ظلّه -: 102
- 1) مقدمه: 102
- ج): بررسی ادلۀ مجوّزین نظر به وجه و کفین: 102
- 2) اشتباه در ضبط نام راوی در روایت أبو سعید: 103
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 106
- الف): روایات مورد استناد محقق نراقی (ره): 106
- اشاره 106
- 1) روایت اول: 106
- اشاره 106
- 2) نقد استاد مد ظله - به استدلال از روایت 107
- 3) روایت دوم: 108
- 5) روایت سوم: 109
- 1) روایاتی که سماع صوت اجنبی را جایز دانسته اند، 110
- ب): روایاتی که شیخ انصاری (ره) بر جواز به آنها استدلال کرده: 110
- 4) پاسخ استاد - مد ظله 111
- 3) روایاتی که در مورد معالجه مریض وارد شده است 111
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 113
- اشاره 113
- الف): نقل کلام صاحب جواهر - قدس سرّه -: 113
- 1) جواب اجمالی صاحب جواهر به ادله مجوزین نظر به وجه و کفین: 113
- اشاره 113
- 2) پاسخ استاد - مدّ ظله - به جواب اجمالی صاحب جواهر - قدس سرّه 114
- 3) ادلۀ جواز نظر به وجه و کفین و پاسخ صاحب جواهر به آنها 114
- اشاره 119
- ب): بررسی کلام صاحب جواهر قدس سرّه توسط استاد - مد ظلّه -: 119
- 1) جواب اجمالی استاد - مد ظلّه - نسبت به پاسخ جواهر به دلیل دوم 119
- روایت دوم: موثقه بکیر 120
- اصل روایت: 120
- 2) نقل روایت مفسّره «ما ظَهَرَ» 120
- اشاره 120
- روایت اول: صحیحه فضیل بن یسار 120
- اصل روایت: 122
- بحث سندی: 122
- روایت چهارم: روایه أبی الجارود 122
- اصل روایت: 122
- فقه الحدیث: 122
- بحث سندی: 123
- روایت پنجم: مرسله محاسن 123
- فقه الحدیث: 123
- توضیح سندی: 123
- توضیح متنی: 124
- روایت ششم: مرسلۀ جوامع الجامع. 124
- 1) حل تعارض صحیحۀ فضیل با موثقۀ زراره و مصحّحۀ أبی بصیر 125
- اشاره 125
- الف): بررسی روایات مفسره «ما ظَهَرَ» : 125
- اشاره 125
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 125
- 2) مقایسۀ مصحّحه ابی بصیر و مرسلۀ علی بن ابراهیم با روایات دیگر 127
- 3) بررسی کلام صاحب ریاض - قدس سرّه 128
- 4) اشاره به سایر روایات بحث 129
- 1) نقد کلام صاحب جواهر - قدس سرّه 129
- اشاره 129
- ب): بررسی مجدّد کلام صاحب جواهر - قدس سرّه: 129
- 2) نقل اشکال دیگر از صاحب جواهر - قدس سرّه - و بررسی آن 130
- 3) بررسی این اشکال توسط استاد - مد ظلّه 131
- 4) نتیجۀ بحث تا این جلسه 132
- الف): بررسی دلالت برخی روایات بر استثنای وجه و کفین: 133
- اشاره 133
- 1) متن روایت: 133
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 133
- اوّل روایت مسعده بن زیاد (یادآوری و تکمیل): 133
- 3) نقد استاد - مد ظلّه 134
- 2) استدلال صاحب جواهر (ره): 134
- 2) بحث دربارۀ سند و دلالت این حدیث: 135
- 1) متن روایت: 135
- 3) نظر صاحب ریاض (ره) و پاسخ استاد - مد ظلّه -: 136
- 4) استدلال مرحوم شیخ انصاری و پاسخ استاد - مد ظلّه -: 136
- 1) ادعای اجماع در کلام برخی فقها: 137
- ب): آیا اجماعی بر حرمت نظر به «قدمین» وجود دارد؟ 137
- 3) انظار و آراء مخالف در کلمات فقها (جواب نقضی): 138
- 2) تحلیل استاد - مد ظلّه - دربارۀ اجماعات مذکور: (جواب حلّی) 138
- ج): نحوۀ جمع بین روایت مروک بن عبید و روایات دیگر 141
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 142
- 1 - ادامه بحث در بارۀ مرسلۀ مروک بن عُبید: 142
- اشاره 142
- الف): روایات مورد استناد مجوّزین 142
- 3 - مناقشۀ استاد «مدّ ظله» 143
- 2 - وجه اعتماد به مرسله از سوی کلینی و صدوق (رحمه الله علیهما) 143
- 1 - بیان صاحب جواهر (ره) در دلالت روایت 144
- اشاره 144
- ب): روایت صحیحه مسعده بن زیاد: 144
- ج): روایت علی بن جعفر 145
- اشاره 145
- 1) تعارض با صحیحۀ فضیل 145
- 2 - پاسخ استاد (مد ظلّه) 145
- 3) مناقشۀ در راه حل فوق و طرح روایت 146
- 2) نکاتی دیگر در بیان مرحوم آقای خوئی (ره) 147
- د) صحیحۀ علی بن سوید: 147
- 1) بیان آقای خوئی (ره) و صاحب جواهر (ره) 147
- اشاره 147
- 3) پاسخ مرحوم شیخ انصاری (ره) از کلام صاحب جواهر (ره) 148
- 4) پاسخ استاد (مد ظلّه) به بیان مرحوم آقای خوئی (ره) 148
- اشاره 149
- ه) دلیلی دیگر در کلام صاحب ریاض (ره) 149
- 1) پاسخ صاحب جواهر (ره) 149
- 2) مناقشۀ استاد (مد ظلّه) در کلام صاحب جواهر (ره) 150
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 151
- الف) روایات موهم استثنای وجه و کفین از حکم حرمت نظر: 151
- اشاره 151
- اول: روایات مربوط به جواز کشف 154
- اشاره 154
- ب) روایات دال بر استثنای وجه و کفین 154
- دوم: روایات مربوط به جواز نظر: 156
- نتیجه بحث: 156
- دوم: مراد از روایات مزبور: 157
- اول: روایاتی از پیامبر 9 خطاب به امیر المؤمنین 7: 157
- ج) بحث درباره روایاتی که میان نظر اول و دوم فرق گذاشته است: 157
- سوم: روایات دیگر: 158
- چهارم: تحقیق استاد - مد ظله - درباره این روایات: 159
- الف): بررسی مسئلۀ 32: 160
- 1) متن مسئله 160
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 160
- اشاره 160
- 2) توضیح مسئله 160
- 3) بررسی حکم مسئله 162
- اشاره 164
- 3 - بررسی کلام مرحوم آقای خوئی - قدس سرّه - 164
- ب): تفسیر عورت 164
- 1 - متن روایت: 164
- 2 - تقریب استدلال: 164
- اشاره 167
- الف): بحث دربارۀ روایات مؤیّد نظر مرحوم آقای خوئی (که عورت را ما بین السره و الرکبه دانسته اند) 167
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 167
- ب) بررسی روایات مزبور 168
- 1 - کاربرد واژۀ «عورت» در لغت و متفاهم عرفی از آن: 169
- ج) ادلّۀ مورد نظر استاد - مد ظلّه - (که مراد از عورت سوأتین است): 169
- 2 - همچنین در کتب تواریخ و اشعار نیز چه بسا کلمۀ عورت و گاه واژۀ سوأه تعبیر شده است. 170
- د) ادلۀ روایی برای نظر مقبول استاد - مد ظلّه 171
- اشاره 171
- نتیجه: 173
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 174
- اشاره 174
- اشاره 174
- اشاره 174
- 1) روایت اول: 174
- الف): بقیّه روایات دالّ بر اینکه ما بین السرّه و الرکبه، عورت است: 174
- * نظر استاد - سند روایت - 175
- * نظر استاد مد ظله - دلالت روایت 176
- 2) روایت دوم، حدیث اربعمائه 176
- اشاره 176
- اشاره 177
- 3) برخورد آقای خوئی (ره) با روایت فوق از نظر سند و مناقشۀ استاد - دام ظلّه 177
- * نظر استاد 177
- * توثیق قاسم بن یحیی و حسن بن راشد 178
- ب): اقوال در مسئله نظر به محارم: 179
- اشاره 179
- 1) قول مخالف و مناقشه استاد 180
- 2) سخنی از ریاض و دلالت آیه شریفه 180
- اشاره 180
- * مناقشۀ استاد 181
- اشاره 182
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 182
- الف): تفصیل آیه الله خویی (ره) در مقام: 182
- اشاره 182
- 1) نقد تفصیل 183
- اشاره 183
- ب): تفصیل آیه الله حکیم (ره) در مورد محرّمات رضاعی: 183
- 1) ذکر توضیحی برای بیان تفصیل آیه الله حکیم (ره) 184
- 2) اشکال مرحوم آیه الله خویی (ره) به صاحب مستمسک 185
- نقد کلام مرحوم آیه الله حکیم (ره) 186
- نقد کلام مرحوم آیه الله خویی (ره) 186
- 3) نقد استاد - مد ظلّه - نسبت به بیانات عَلَمین 186
- ج): مناقشۀ در کلام آیه الله خویی (ره) در مقام: 188
- تتمّه ای مربوط به جلسۀ قبل 188
- اشاره 191
- الف): بررسی حکم جواز نظر به محارم رضاعی: 191
- 1) مقدمۀ بحث 191
- خلاصۀ دروس قبل و این جلسه: 191
- 2) اشکال مرحوم آقای حکیم (ره) به صاحب عروه (ره) و جواب مرحوم آقای خوئی (ره) (یادآوری) 196
- 3) بررسی کلام بزرگان توسط استاد - مد ظلّه 196
- اشاره 196
- احتمال دوم در کلام مرحوم آقای حکیم (ره) 197
- احتمال اول در کلام مرحوم آقای حکیم (ره) 197
- اشاره 198
- 1) اشاره به ادلۀ مرحوم آقای خوئی (ره) بر ملازمه بین حرمت نکاح و جواز نظر (یادآوری) 198
- ب): ادلۀ دیگر جواز نظر به محارم رضاعی: 198
- 2) کلام استاد - مد ظلّه - در بارۀ کلام مرحوم آقای خوئی - قدس سرّه 199
- الف): بررسی صحیحۀ عبید بن زراره: 202
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 202
- 1) نگاهی دیگر به روایت 202
- اشاره 202
- 2) اشکال بدوی روایت 203
- 3) پاسخ اشکال توسط استاد - مد ظلّه 204
- ب): بررسی کلام مرحوم آقای خوئی - قدس سرّه 205
- 1) اصل کلام آقای خوئی (ره) و اشکال استاد - مد ظلّه - (یادآوری) 205
- 3) پاسخ تقریب فوق توسط استاد - مد ظلّه 206
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 208
- الف): حکم نگاه به مملوکه: 208
- اشاره 208
- 1) متن عروه: 208
- 3) نظر استاد - مدّ ظلّه 209
- 4) دلیل مسئله - آیا اجماعی ثابت است یا نه؟ 210
- * مناقشه مرحوم آقای خوئی در اجماع مورد نظر علامه و محقق کرکی 210
- اشاره 210
- * نقد استاد (دام ظله) بر کلام مرحوم آقای خوئی 211
- * عبائر فقهاء عظام 212
- ب - وجه تعدی از «حرمت وطی» به «حرمت نظر» 214
- 1) تحلیل اشکال مرحوم آقای خوئی (ره) 216
- الف): بحثی در بارۀ اشکال مرحوم آقای خوئی (ره) به اجماع مورد ادعای مرحوم علامه (قدس سرّه): 216
- اشاره 216
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 216
- 2) پاسخ استاد - مد ظله - به اشکال مرحوم آقای خوئی (ره): 217
- 1) مراد از نظر در مسئلۀ مورد بحث 218
- ب): آیا دلیلی بر حرمت نظر به کافرۀ مملوکه (از غیر اهل کتاب) وجود دارد؟: 218
- 2) تقریب استدلال مرحوم آقای خوئی (ره) برای حرمت نظر: (با توضیح استاد مد ظلّه) 218
- 4) برای حرمت نظر به چه دلیلی می توان استناد کرد؟ 219
- 3) مناقشۀ استاد (مد ظلّه) در استدلال مذکور: 219
- ج): بحث در بارۀ حرمت نظر به امۀ مزوّجه: 220
- 2) صحیحۀ عبد الرحمن بن حجاج که از نظر سندی اشکالی ندارد: 220
- 1) ادلۀ اقامه شده برای حرمت نظر: 220
- 3) نظر مرحوم آقای خوئی (ره) 221
- 4) نظر استاد - مد ظلّه 221
- 2) اشکال مرحوم آقای حکیم (ره) در دلالت صحیحۀ عبد الرحمن بن حجاج 221
- الف): حاشیۀ مرحوم آقای بروجردی (ره) ذیل کلام سید در عروه «اذا لم تکن مشرکه»: 222
- اشاره 222
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 222
- ب): احتمالات حضرت استاد در مورد کلام سیّد: 223
- اشاره 224
- ج): جواز نگاه کردن به زوجه معتدّه از وطی به شبهه 224
- 1) کلام مرحوم سید (ره) در ملحقات عروه در بحث عدّه 225
- 2) جواب مرحوم آقای خویی بر کلام سید در بحث عدد ملحقات عروه و نقد حضرت استاد بر کلام حضرت آقای خویی: 226
- 3) بررسی روایات مستند برای منع مطلق استمتاعات بر جواب حضرت استاد: 227
- * اولین روایتی را که آقای خوئی نیز به آن تمسک جسته اند و قائل به منع مطلق استمتاعات شده اند صحیحۀ محمد بن مسلم است. 227
- * روایت دوم موثّقۀ أبی بصیر است 228
- اشاره 230
- الف): توضیح جواب استدلال آقای خویی - قدس سرّه - در حرمت نظر به زوجۀ معتدّه: 230
- اشاره 230
- 1 - تکرار استدلال آقای خویی - قدس سرّه - دربارۀ حکمت عدّه 230
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 230
- 2 - استدلال مرحوم آقای خویی - قدس سرّه - به صحیحه محمّد بن مسلم 231
- اشاره 231
- * پاسخ استاد - مد ظلّه 231
- ب): استدلال مرحوم آقای خویی - قدس سرّه - درباره حرمه نظر به امۀ معتدّه به وطی شبهه: 232
- اشاره 232
- * پاسخ استاد مد ظله به استدلال مرحوم آقای خویی به دو روایت مسمع و مسعده 233
- اشاره 233
- ج): جواز نظر مطلقۀ رجعیه در مدّت عدّه 233
- * دو نکته در اینجا وجود دارد: 234
- 1 - اصل مسئله: 235
- د) بررسی مسئله 35 235
- 2 - جواز نظر در مقام معالجه 235
- 3 - توضیح و بررسی روایت ابو حمزۀ ثمالی 235
- اشاره 236
- 5 - فقه الحدیث «مرجع ضمیر اضطرت الیه» 236
- 4 - توضیح متن حدیث 236
- * توضیح کلمۀ «فلیعالجها» 237
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 238
- الف): حکم مراجعۀ بیمار زن به طبیب مرد: 238
- 1) اطلاق لفظ و مخصص متصل و منفصل 238
- اشاره 238
- اشاره 238
- مناقشۀ استاد - مد ظله 239
- اشاره 241
- استدراک 242
- 1) طرح مسئله 243
- اشاره 243
- ب): حکم معالجۀ بیمار زن توسط طبیب مرد: 243
- 2) دلیل مسئله 244
- اشاره 244
- اشاره 246
- الف): مجوّز معالجۀ بیمار توسط طبیب غیر مماثل چیست؟ 246
- 1 - نظر مرحوم آقای حاج شیخ عبد لکریم حائری (ره) 246
- اشاره 246
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 246
- 2 - مناقشۀ استاد - مد ظلّه - بر بیان حاج شیخ (ره) 247
- 3 - بیان مرحوم آقای حکیم (ره) 248
- 4 - مناقشۀ مرحوم آقای خوئی (ره) بر بیان مرحوم آقای حکیم (ره) 249
- 5 - نظر استاد - مد ظلّه 250
- 1 - نظر مرحوم آقای حاج شیخ (ره) 251
- 2 - مناقشۀ آقای آشتیانی (ره) 251
- ب): معنای قید «ان شاءت» در روایت ابو حمزۀ ثمالی: 251
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 253
- اشاره 253
- الف): بررسی استدلال مرحوم آقای خوئی (ره) و مرحوم آقای حاج شیخ عبد لکریم حائری (قدس سرّه) (یادآوری و تکمیل): 253
- 1) فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) 253
- 2) آیا فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) می تواند ناقض فرمودۀ مرحوم حاج شیخ (ره) باشد؟ 254
- 3) نظر استاد - مد ظلّه - نسبت به فرمودۀ مرحوم آقای حاج شیخ (ره) 255
- 4) نظر نهایی استاد - مد ظلّه - دربارۀ موضوع مورد بحث: 256
- 1) دلیل وجوب تحمل شهادت و ادای شهادت 257
- 2) دلیل جواز نظر به اجنبی در مقام شهادت 257
- اشاره 259
- 1) اشکال مشترک در هر دو تقریرات 259
- ج): بررسی اشکال مذکور در تقریرات مرحوم آقای حاج شیخ (قدس سرّه) دربارۀ دلالت آیۀ شریفه «وَ لا یَأْبَ الشُّهَداءُ...» : 259
- 2) اشکال مطرح شده در تقریرات مرحوم آشتیانی (ره): 260
- 3) اشکال مذکور در تقریرات مرحوم آقای اراکی (ره) 260
- 1) صورت اول: گاهی دو دلیل با هم تکاذب دارند، 262
- 2) صورت دوم: و گاهی دو دلیل با هم تکاذب ندارند 262
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 262
- الف) تفاوت تعارض و تزاحم و ملاک ترجیح در آن: 262
- اشاره 262
- ب) بررسی کلام مرحوم آقای فشارکی و مرحوم امام خمینی (رضوان اللّه علیهم) 263
- 1) نظر مرحوم آقای سید محمد فشارکی رحمه الله 263
- 2) نظر مرحوم امام خمینی رحمه الله 264
- 3) پاسخ استاد مدّ ظلّه به ادله مرحوم امام خمینی رحمه الله 266
- 1) لزوم استیفای غرض مولی 268
- الف): نقل فرمایش مرحوم آقای داماد (ره): 268
- اشاره 268
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 268
- ب): پاسخ به فرمایش مرحوم آقای داماد (ره) 269
- 1) مقدمه: در بارۀ قبح عقاب بلا بیان 269
- 2) نتیجۀ بحث در مسئله خروج اطراف شبهه از محلّ ابتلا 269
- 2) نقد استدلال به وسیله لزوم استیفای غرض مولی 270
- 3) نقد احتیاط در مسئله خروج از محل ابتلا 271
- 1) توضیح کلام ایشان 272
- ج): نقد استدلال دوم مرحوم امام (ره) 272
- اشاره 273
- نتیجۀ سخن 273
- 2) پاسخ استاد - مد ظلّه 273
- 1) اشکال نقضی آقای خمینی (ره) بر اخذ قدرت در خطابات 275
- الف): آیا خطابات مخصوص قادرین است؟ 275
- اشاره 275
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 275
- اشاره 276
- * اشکال دور 276
- 2) پاسخ استاد 276
- پاسخ اشکال دور 277
- * اشکال دیگری بر اختصاص خطاب به عالمین 278
- اشاره 280
- 1) پاسخ استاد - مد ظلّه 280
- 1) پاسخ استاد 281
- اشاره 281
- ج): بیان آقای خمینی (ره) در عدم انحلال خطابات: 281
- اشاره 282
- 2) شاهدی بر تفاوت احکام شخصی با احکام قانونی در بیان آقای خمینی رحمه الله 282
- پاسخ استاد 282
- 1) فرمایش آقای خمینی (ره) 284
- الف): آیا خطاب به عصاه جایز است؟: 284
- اشاره 284
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 284
- 2) مناقشۀ استاد (دام ظله) 285
- اشاره 286
- 1) نظر مرحوم آقا سید محمد فشارکی (ره) 286
- ب): راه کشف ملاک: 286
- 2) مناقشۀ استاد (مد ظله) 286
- ج): تزاحم و تمسک به اطلاق 287
- اشاره 287
- 1) مبنای آقایان در تفکیک بین انقسامات قبل الحکم و انقسامات بعد الحکم 287
- 2) مناقشۀ استاد (مد ظله) 288
- 3) رفع یک محذور و مختار استاد 289
- د) بازگشت به بحث و نتیجه گیری 291
1377/12/1 شنبه درس شمارۀ (71) کتاب النکاح/سال اول
اشاره
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
در جلسات گذشته روایات پیرامون استثناء وجه و کفین از حکم لزوم ستر مورد بحث و بررسی قرار گرفت و در این جلسه به بررسی حکم نظر مرد به محارم خود می پردازیم، نخست تعریف محارم را ارائه داده و قیود لازم آن را بررسی می کنیم، سپس دلیل جواز نظر به محارم را ذکر کرده، از دلالت آیۀ ابداء زینت بر این امر سخن می گوییم، در خاتمه به تفسیر عورت و بررسی سند و دلالت روایت حسین بن علوان که با عنایت بدان عورت به ما بین السره و الرکبه تفسیر شده، می پردازیم.
***
الف): بررسی مسئلۀ 32:
1) متن مسئله
«یجوز النظر الی المحارم الّتی یحرم علیه نکاحهن نسباً او رضاعاً او مصاهره، ما عدا العوره، مع عدم تلذذ و ریبه، و کذا نظرهن الیه»
2) توضیح مسئله
مرحوم سید (ره) در اینجا حکم نظر محارم به انسان و نظر انسان به محارم را بیان می کند، برای توضیح کلام مرحوم مصنّف چند نکته را متذکر می شویم:
نکته اول: کلمۀ محرم در فارسی گاهی به معنای جائز النظر به کار می رود، ولی محارم در مصطلح فقها به کسی گفته می شود که ازدواج کردن با او و تمتع از او جایز نیست، بنابراین زن انسان، مملوکه و محلّله او جزء محارم نیست و بقیۀ کسانی که می توان به آنها نگاه کرد، جزء محارم است.