نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 2 صفحه 72

1 - تفسیر روایت:

* تفسیر اول

فاضل جواد در مسالک الافهام: «و لا یبعد استثناء الکفین و العینین و الحاجبین، کما اقتضته صحیحه الفضیل بن یسار فانّ ما وراء(1) الخمار ظاهر فی الحاجبین و العینین فقط و مادون السوارین ظاهر فی الکف»(2) مادون الخمار من الزینه یعنی آنچه که وراء خمار و سوارین است از زینت ظاهره است پس پوشاندنش واجب نیست. البته قسمتهائی از صورت با خمار پوشیده می شده و ورای آن چشم و ابرو است. و مادون السوارین هم کف دست است پس پوشاندن چشم و ابرو و دستها تا مچ واجب نیست.

* نقد کلام مسالک الافهام:

این تفسیر خیلی خلاف ظاهر است، و روشن است کلمۀ «زینت» در دو عبارت «أ هما من الزینه» و «مادون الخمار من الزینه» به یک معنی است. زینت اول را زینت باطنه و زینت دوم را زینت ظاهره معنی کردن خیلی خلاف ظاهر است.

* تفسیر دوم

شیخ احمد جزائری در قلائد الدرر ج 2 ص 168 می گوید: «فما فوق الخمار هو الوجه و مافوق السوار هو الکف فهو من الزینه الظاهره المستثناه و ما دونهما کالعنق و الصدر و الذراع فهو من الزینه الباطنه المحرمه و هو ظاهر الدلاله علی انه اراد مواضع الزینه»، «مادون الخمار» زینت است یعنی پوشاندن مافوق الخمار لازم نیست و چون خمار را به گردن می اندازند، «فوق الخمار» عبارت از صورت است که پوشاندنش واجب نیست.

از «مادون السوارین» هم می فهمیم که پوشاندن کف دست لازم نیست.

کلام ایشان را می توانیم چنین توجیه کنیم، دستها در صورتی جنبۀ زینت پیدا می کند که انسان دستها را بیرون بیاورد، و با آنها اشاره کند یا در حال صحبت دستها را