- 1) متن مسئله 1
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 1
- 1378/01/14 شنبه درس شمارۀ (88) کتاب النکاح/سال اول 1
- اشاره 1
- الف) بررسی مسئلۀ 35: 1
- 2) توضیح مسئله 2
- 3) نسبت عناوین استثناء شده و طرح یک سؤال: 3
- اشاره 4
- 4) پاسخ سؤال 4
- فرق صورت اول و صورت دوم: 6
- ب) دلیل استثناء مقام معالجه: 6
- اشاره 6
- 2) پاسخ استاد (مدّ ظلّه) به شاهد نقضی مرحوم آقای خوئی قدس سرّه: 8
- 3) کلام مرحوم آیه اللّه حائری قدس سرّه: 9
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 11
- 1) الزام طبیب بی فایده است 11
- الف) استدلال مرحوم آقای حائری (ره) بر عدم الزام طبیب در معالجه، و جواب استاد مد ظله: 11
- اشاره 11
- 2) نیازی به الزام طبیب نیست 12
- 3) نقد کلام مرحوم آقای حائری (ره) 12
- 5) آیا اضطرار مریض برای رفع حکم از طبیب کافی است؟ 13
- 4) نظر استاد - مد ظلّه - دربارۀ حکم ترخیصی طبیب 13
- ب) بحثی دربارۀ روایت ابو حمزۀ ثمالی 14
- 1) متن روایت 14
- 3) بحثی پیرامون معنای أرفق 15
- 2) مقصود از «فلیعالجها» ترخیص در معالجه است. 15
- 4) مرجع ضمیر «اضطرت الیه» 16
- اشاره 17
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 17
- الف) توضیحی دربارۀ معنای روایت ابو حمزۀ ثمالی: 17
- اشاره 17
- 1) بیان آقای حاج شیخ (ره) 19
- 2) توضیح متن: 20
- ب) استثنای دوم، مقام ضرورت: 20
- 1) متن عروه: 20
- 1) متن عروه: 21
- 2) توضیح متن: 21
- 2) توضیح متن: 21
- 1) متن عروه: 21
- د) استثنای چهارم، مقام شهادت: 21
- ج) استثنای سوم، تزاحم با اهم: 21
- روایت اول: 22
- اشاره 22
- 3) دلیل مسئله: 22
- متن روایت: 23
- 4) آیا روایت ناظر به مقام تحمل شهادت است یا ادای شهادت؟ 24
- الف) روایاتِ جواز نظر در مقام اداء شهادت: 25
- اشاره 25
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 25
- 1) روایت اول: صحیحۀ علی بن یقطین 25
- 2) روایت دوم: صحیحۀ صفّار 26
- 3) بررسی دلالت صحیحۀ علی بن یقطین و صحیحۀ صفّار 27
- 5) نتیجۀ بحث 29
- 4) تهافتی در کلام مرحوم آقای خوئی ره 29
- 1) توجیه کلام مرحوم سید توسط استاد «مد ظله» 30
- ب) دفاع از مرحوم سیّد در ذکر مستثنیات حرمت نظر: 30
- اشاره 30
- 2) عبارت کامل ذیل کلام مرحوم سید در عروه 31
- 2) نظر استاد مد ظلّه 31
- ج) ادلۀ جواز نظر به زانیه حین الزنا برای شهادت دادن به زنا 31
- 1) دلیل اول: تعطیل حدود 31
- 4) نقد استاد مد ظلّه 33
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 35
- الف) بیان احتمالات ممکن در کلام مرحوم سیّد (ره): 35
- اشاره 35
- بررسی روایات مسئله: 38
- ب) و منها القواعد من النساء اللاتی لا یرجون نکاحاً: 38
- اشاره 38
- نکته ای حدیثی 41
- اشاره 43
- 1) استدلال برای کلام مصنف قدس سرّه 43
- الف) بررسی حکم قواعد النساء: 43
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 43
- 3) بررسی وجه اول 44
- 2) وجه اول برای جمع بین روایات 44
- 4) وجه دوم جمع بین روایات 46
- 5) توضیحی دربارۀ صحیحۀ بزنطی 47
- 6) خلاصه و نتیجۀ بحث 48
- 7) استدراکی دربارۀ لزوم جلباب برای غیر قواعد 48
- اشاره 49
- ب) حکم نظر ممیّز به عورت: 49
- 1) کلام مرحوم نراقی قدس سرّه 50
- 2) اشکال اول مرحوم آقای خویی - قدس سرّه - 50
- 3) بررسی اشکال اول مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 52
- 4) بررسی کلام مرحوم نراقی قدس سرّه توسط استاد مد ظله 53
- اشاره 53
- تطبیق مطلب کلی بالا بر محل بحث 54
- 5) اشکال دوم مرحوم آقای خوئی به کلام مرحوم نراقی قدس سرّهما 55
- 6) بررسی اشکال دوم توسط استاد مد ظلّه 55
- توضیحی دربارۀ ذیل آیۀ شریفه 55
- اشاره 57
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 57
- 1) نکته اول: 57
- اشاره 57
- الف) ادامۀ بحث جلسۀ گذشته و دو نکته در کلام مرحوم سید: 57
- ب) فرع دوم؛ نگاه به عورت صبی و صبیّۀ ممیّز: 58
- اشاره 58
- 2) نکته دوم: 58
- روایاتی که حرمت را بیان می کند 59
- 1) روایت حنان بن سدیر 59
- بررسی این دلیل: 59
- 5) روایت پنجم: 60
- 3) روایت سوم: حدیث مناهی نبی صلی الله علیه و آله: 60
- 6) روایت ششم: 60
- 4) روایت چهارم: 60
- اشاره 61
- 7) روایت هفتم: 61
- ج) فرع سوم: نگاه بالغین به بدن بچه های ممیّز: 61
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 61
- 9) نتیجۀ بحث 61
- 9) روایت هشتم: 61
- 2) بررسی دلیل اول (عدم مقتض للحرمه) 62
- 3) بررسی دلیل دوم (وجود المانع عن الحرمه) 63
- د) فرع چهارم: پوشاندن بدن مرد از نگاه صبیّۀ ممیّز: 65
- 4) نظر استاد مد ظلّه 65
- 1) صحیحۀ اول بزنطی 66
- 2) صحیحۀ دوم بزنطی 66
- اشاره 66
- ح) فرع پنجم: پوشاندن بدن زن از نگاه صبی ممیّز: 66
- 4) جمع دو صحیحۀ بزنطی و آیۀ شریفۀ «وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ» توسط استاد مد ظلّه 67
- 3) بررسی فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) 67
- الف) بررسی مسأله 36: 68
- 2) توضیح مسئله 68
- 1) متن مسئله 68
- اشاره 68
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 68
- 3) متن روایت ابو احمد کاهلی 69
- 5) کیفیت نقل وسائل و مستمسک و بررسی آن 70
- 6) بررسی سند دو روایت بالا 71
- 7) کلام مرحوم آقای حکیم و مرحوم آقای خوئی قدس سرهما 72
- 8) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 73
- 9) نتیجه بحث (تا اینجا) 74
- 1) متن روایت زراره و دلالت آن 74
- ب) سائر روایات مسئله: 74
- الف) مرفوعۀ زکریّا المؤمن 78
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 78
- 1) متن روایت: 78
- 2) سند روایت: 78
- اشاره 78
- 3) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در سند روایت: 79
- 4) نظر استاد مد ظله در سند روایت: 79
- 6) نقد استاد مد ظله: 80
- 5) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در دلالت روایت: 80
- 8) نقد استاد مد ظله: 81
- 7) تقریب دیگر فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره): 81
- اشاره 82
- ب) صحیحۀ غیاث بن ابراهیم 82
- 2) بررسی سند روایت: 82
- 3) دلالت روایت: 82
- 1) متن روایت: 82
- و در تفسیر «شعبه من الزنا» دو احتمال هست: 83
- 1) متن روایت: 84
- 4) تمسک به روایت غیاث برای مسئلۀ مورد بحث: 84
- شش سالگی چه خصوصیتی دارد؟ 84
- ج) مرسلۀ علی بن عقبه 84
- 2) توضیح روایت 85
- د) مرسلۀ هارون بن مسلم 85
- 2) توضیح روایت 85
- 1) متن روایت: 85
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 87
- 1) نظر مرحوم آقای خوئی (ره) 87
- الف) شواهدی بر لزوم رفع ید از ظهور روایات: 87
- اشاره 87
- 2) نقد استاد مد ظله بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 88
- اشاره 88
- نظر محدثین 89
- نظر فقهاء؛ مرحوم محقق ثانی (ره) 90
- اشاره 91
- ب) عبائر مفسران 91
- دلالت آیۀ شریفه 91
- 4) زبده البیان 92
- 2) روض الجنان، 92
- 5) فقه القرآن راوندی 92
- 3) مجمع البیان 92
- 6) کنز العرفان 93
- 7) نتیجه بحث: 93
- الف) بررسی اشکالی پیرامون چگونگی تستّر زن در برابر صبی نابالغ: 94
- 1) طرح اشکال و سؤال 94
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 94
- اشاره 94
- 2) راه جمع اول 95
- 3) اشکال راه جمع اول 96
- 4) راه جمع دوم 97
- 5) راه جمع سوم 97
- 6) چگونگی جمع دو آیه با صحیحۀ بزنطی 98
- ب) بررسی حکم نظر به نابالغ و نتیجه گیری مسئلۀ 36: 99
- 1) حکم نظر شخص به نابالغ 99
- توضیح استاد مد ظلّه 101
- 1) متن مسئله 101
- اشاره 101
- الف) بحث های مربوط به دو عنوان «نگاه مملوک به مالکۀ خود» و «نگاه خصی به اجنبیّه»: 102
- 1) مشخص کردن حدود عناوین مورد بحث 102
- اشاره 102
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 102
- 3) توضیح کلام مرحوم شیخ (ره) در مبسوط 103
- ب) حکم نظر مملوک به مالکه: 105
- 1) کلمات بزرگان دربارۀ روایات مفسرۀ آیۀ شریفۀ «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 105
- 3) نتیجه بحث تا اینجا 106
- 2) توضیحی دربارۀ «ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 106
- اشاره 107
- 1) موثقه عبد الملک بن عتبه النخعی 107
- 2) توضیح حدیث 109
- اشاره 109
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 109
- الف) صحیحۀ محمد بن اسحاق: 109
- 1) متن حدیث: 109
- 1) متن حدیث 110
- ب) روایت اثبات الوصیه: 110
- 2) فقه الحدیث 111
- 1) متن روایت 112
- 2) متن حدیث 112
- ج) روایه أخی دعبل 112
- 1) متن روایت 113
- د) روایت القاسم الصیقل 113
- 2) توضیحی دربارۀ روایت 113
- 3) دو نکته دربارۀ روایت 114
- ها) توضیحی دربارۀ کلام مجمع البیان 115
- اشاره 115
- 1) متن صحیحۀ معاویه بن عمار 115
- 3) یک سؤال و پاسخ آن دربارۀ حدیث 116
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 119
- اشاره 119
- 1) یادآوری و تکمیلی دربارۀ روایت مرحوم شیخ طوسی (ره) در تفسیر «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 120
- 2) نقد مرتبط بودن روایت محمد بن اسحاق به بحث نظر مملوک به مالکۀ خود 121
- 3) بررسی روایات استدلال شده برای تحریم نظر مملوک به مالکۀ خود 122
- ب) ادامه بحث نظر خصی به اجنبیه: 124
- 1) متن صحیحه ابن بزیع 124
- اشاره 124
- 2) تقریب استدلال به روایت 124
- 3) جمع بین صحیحۀ ابن بزیع و سایر روایات 125
- 4) بررسی وجه جمع دوم 126
- 5) حمل روایت ابن بزیع بر تقیّه 128
- 6) توضیحی دربارۀ تقیّه در صحیحۀ ابن بزیع 129
- 7) نتیجۀ بحث 130
- 1) متن عروه: 131
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 131
- الف) حکم نگاه خصیّ به اجنبیّه: 131
- اشاره 131
- 3) استدلال به آیۀ شریفه «أُولِی الْإِرْبَهِ» 132
- 5) روایاتی در تفسیر آیۀ شریفه 134
- 6) اشکالی در روایت دوم و سوم 135
- 8) مناقشه استاد مد ظله بر پاسخ صاحب حدائق (ره) 136
- 10) روایتی دیگر 137
- 9) پاسخ استاد مد ظله از اشکال 137
- اشاره 137
- تفسیری از مرحوم فیض (ره) و مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 138
- ب) حکم نگاه پیرمرد به اجنبیه: 139
- الف) دو نکته در تکمیل و توضیح بحث قبل: 140
- 1) نقد کلام مرحوم سیّد (ره) و استدراکی از مطالب گذشته 140
- اشاره 140
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 140
- اشاره 142
- 2) توضیحی دربارۀ «اَلتّابِعِینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» 142
- 1) متن مسئله 143
- ب) نظر زن به مرد اجنبی نابینا (بررسی مسئله 38): 143
- تطبیق این بحث کلی بر مسئلۀ جاری 143
- 3) روایات مسئله 145
- روایت اول: 145
- روایت سوم؛ روایت الجعفریات: 146
- روایت پنجم؛ روایت مکارم الاخلاق: 147
- روایت ششم؛ روایه دعائم: 147
- روایت چهارم؛ روایت الدعائم: 147
- 4) اشکالات عام روایات 148
- روایت هفتم؛ روایت عقاب الاعمال: 148
- 2) توضیح مسئله 149
- ج) حکم صدای اجنبیه (مسئله 39): 149
- 1) متن مسئله 149
- 5) خلاصه بحث 149
- الف) ادلۀ حرمت استماع صدای زن نامحرم (وجه اول): 151
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 151
- 1) تقریب وجه اوّل 151
- اشاره 151
- 2) نقل اقوال فقهاء که استماع صدای زن را حرام دانسته اند 152
- 3) اشاره به اقوال فقهاء دیگر 154
- 4) اشکالات وارده به استدلال فوق برای حرمت 156
- الف) توضیحی دربارۀ سخن مرحوم علامه (قدس سرّه) در «جوابات المسائل المهنّائیه الاولی»: 160
- اشاره 160
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 160
- 1) سؤال سیّد مهنّا (ره) از مرحوم علاّمه (ره) و پاسخ وی: 160
- اشاره 160
- 2) توضیح استاد مد ظلّه دربارۀ پاسخ مرحوم علامه (ره) 162
- 1) استناد به روایات ناهیۀ از جهر به تلبیه برای زنان: 163
- 3) بحث دربارۀ دلالت روایت مسعده در مسئلۀ جاری: 164
- اشاره 164
- روایت اول؛ روایت غیاث بن ابراهیم: 164
- اشاره 164
- روایت دوم؛ روایت مسعده بن صدقه: 164
- 4) آیا روایت عمار ساباطی با روایت مسعده معارض است؟ 166
- نتیجۀ بحث: 166
- 5) روایات معارض با روایات نهی کننده از سلام کردن مرد به زن: 167
- روایت اول؛ صحیحۀ ربعی بن عبد الله: 167
- اشاره 167
- روایت دوم؛ روایت أبی بصیر: 168
- تذکاری دربارۀ سند روایت عمار ساباطی 170
- الف) حکم سماع صوت اجنبیّه با التذاذ و خوف فتنه؛ ادله: 170
- اشاره 170
- اشاره 170
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 170
- 1) اجماع 171
- 2) بررسی اجماع 171
- 3) کلمات فقهاء 171
- ب) روایت مسئله 172
- اشاره 172
- 1) دلالت روایت 173
- 2) نظر استاد مد ظله در معنای روایت 173
- ج) استدلال به آیۀ شریفه 174
- اشاره 174
- 1) معنای خضوع به قول 175
- 2) نظر استاد مد ظله 175
- 3) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 176
- 4) جواب مرحوم آقای خوئی (ره) به مرحوم آقای حکیم (ره) 177
- 1) کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- اشاره 178
- الف) بررسی اقوال فقهاء پیرامون صحبت کردن محرک بانوان: 178
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 178
- 2) کلام مرحوم آقای حکیم (ره) در توضیح کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- 3) توجیه و نقد کلام مرحوم آقای حکیم (ره) توسط استاد مدّ ظلّه 179
- 4) بررسی کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 180
- 5) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 180
- 6) نقد کلام مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظلّه 181
- 1) تفسیر طمع 182
- اشاره 182
- 2) تفسیر «فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ» 184
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- 2) نقد استاد مد ظلّه بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- ج) دلیل دیگر بر حرمت صحبت کردن با التذاذ با نامحرم 185
- الف) دو توضیح در تکمیل بحث قبل: 186
- اشاره 186
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 186
- 1) توضیحی دربارۀ مراد مرحوم آقای خوئی (ره) 186
- اشاره 188
- تطبیق بحث فوق بر محلّ کلام 192
- اشکال و دفع اشکال 192
- ب) حرمت مس اجنبیّه: 193
- 2) اشکال مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 193
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری و اشکال مرحوم آقای حکیم قدس سرهما 193
- 1) بررسی فرمایش مرحوم شیخ انصاری (ره) در این باره 197
- الف) بحث دربارۀ حرمت لمس بدن زن و مرد اجنبی: 197
- اشاره 197
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 197
- 2) آیا حرمت نظر، ملازمه با حرمت لمس دارد یا نه؟ 198
- 4) آیا بین جواز نظر و جواز مس ملازمه وجود دارد؟ 200
- اشاره 200
- 3) بررسی اشکال در دلالت حدیث أبی سعید: 200
- روایت دوم؛ روایت مفضّل بن عمر: 201
- روایت اول؛ روایت عمرو بن خالد از زید بن علی: 201
- توضیحی دربارۀ سند حدیث: 202
- دلالت حدیث: 202
- 1) متن مسئلۀ 41 203
- 3) ایرادات استاد مدّ ظلّه به کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 203
- ب) بررسی مسائل 41 و 42: 203
- 2) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 203
- 4) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 204
- 5) نظر استاد مدّ ظلّه دربارۀ روش جمع بین روایات 205
- 2) ادلۀ مسئله: 207
- اشاره 207
- الف) حکم دخول پسر بر پدر: 207
- 1) متن عروه: 207
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 207
- 4) بحث سندی 208
- 3) کلام مرحوم آقای خوئی و آقای حکیم (ره) پیرامون روایت فوق: 208
- 5) نظر استاد (مد ظلّه) 209
- اشاره 209
- سه وجه در این زمینه متصوّر است؛ 210
- 6) دلالت روایت 211
- 7) روایت دوم: 211
- 8) بیان مرحوم آقای خوئی (ره) و نظر استاد مدّ ظلّه 212
- اشاره 214
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 214
- الف): «آیا فرزند می تواند بدون اجازه نزد پدرش برود؟» 214
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 214
- 2 - نقد استاد مدّ ظلّه: 217
- ب) آیا ورود پدر بر فرزند اجازه می خواهد؟ 217
- 1 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 217
- 1 - روایت مسئله: 219
- 2 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 219
- اشاره 219
- 3 - نقد فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظله: 220
- د) طرح مسئله 45: 221
- 1 - متن مسئله: 221
- 2 - بررسی اطلاقات حرمت نظر؛ فرمایش مرحوم نراقی (ره) 221
- اشاره 222
- 4 - بررسی استصحاب: 222
- 3 - نقد کلام مرحوم نراقی (ره): 222
- اشکال دوم؛ در موارد شک در مقتضی استصحاب جاری نیست 223
- اشکال سوم استصحاب (موضوع باقی نیست) 223
- اشکال اول استصحاب (شبهه حکمیه است) 223
- 5 - کلام مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- 6 - بررسی فرمایش مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- نتیجه بحث: 225
- 1) تاریخچۀ بحث: 226
- الف) تاریخچۀ طرح عنوان نظر به اعضاء منفصل اجنبیّه و وجوه تحریم نظر: 226
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 226
- اشاره 226
- 2) وجه اول؛ استصحاب حرمت نظر، 227
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری قدس سرّه 229
- 2) اشکال مرحوم آقای حکیم به مرحوم شیخ قدس سرهما 229
- ب) بررسی وجه اوّل تحریم (استصحاب عدم جواز نظر) 229
- 3) دو کلام مرحوم شیخ انصاری (ره) در وسائل در بحث استصحاب 231
- 4) توضیح مرحوم آقای داماد (ره) 232
- 5) مبنائی دیگر در باب استصحاب و مناقشۀ مرحوم آقای داماد (ره) در آن 233
- 6) تأییدی بر مبنای مرحوم آقای داماد (ره) از باب مطهرات 234
- 7) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه توسط استاد مدّ ظلّه 235
- اشاره 237
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 237
- الف) بررسی کلام مرحوم آقای داماد (ره) در باب بقاء موضوع در استصحاب: 237
- 1) توضیح کلام مرحوم آقای داماد (ره) (یادآوری) 237
- 2) بررسی کلام مرحوم آقای داماد قدس سرّه توسط استاد مد ظلّه 238
- 3) مبنای استاد مد ظلّه در این بحث 239
- 4) تطبیق مبنای اصولی استاد مدّ ظلّه بر بحث فقهی 242
- اشاره 243
- 1) بررسی کلام آقای حکیم قدس سرّه 243
- ب) ادامۀ بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه: 243
- 1) تمسّک به اطلاقات روایات 245
- ج) بررسی سایر ادلۀ حرمت نظر به اعضای قطع شده نامحرم 245
- تقریب دوم: (تمسک به روایات مجوزه) 247
- اشاره 247
- د) ادله جواز نظر به اعضاء منفصله از نامحرم 247
- 2) روایات وصل شعر مرأه 247
- 1) اصل برائت 247
- تقریب اول: (تقریب مرحوم صاحب جواهر) 247
- 3) بررسی ادلۀ جواز توسط استاد مدّ ظلّه 248
- 4) نتیجۀ بحث 249
- 1) متن مسئله 250
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 250
- الف) توضیح مسئله 46: 250
- 2) توضیح دربارۀ موضوع مورد بحث 250
- اشاره 250
- 1) روایاتی که به طور مطلق از وصل کردن مو به مو بر حذر داشته 251
- ب) روایات مختلف بازدارنده از وصل شعر به شعر: 251
- 1 - مرسلۀ ابن أبی عمیر: 251
- 3) روایاتی که مربوط به «وصل کردن شعر مرأه به شعر مرأه» است 252
- 2) روایتی که از «وصل شعر به شعر غیر» نهی کرده است 252
- روایت فقه الرضا علیه السلام: 252
- 1 - مرسلۀ فقیه: 252
- 2 - مضمرۀ علی: 252
- ج) بررسی چگونگی حمل روایات ناهیه از وصل شعر به شعر بر کراهت: 253
- 2 - روایت مکارم الاخلاق: 253
- 1) مقدمه 253
- 2) روایاتی که از آنها کراهت استظهار شده است 254
- 2 - روایت ثابت بن أبی سعید: 254
- 1 - روایت عبد الله بن حسن: 254
- 3) بحث استاد مدّ ظلّه دربارۀ اسناد این روایات 255
- 4) بررسی دلالت روایات مذکور بر کراهت 257
- 5) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) در این باره 258
- 6) توضیحاتی دربارۀ مسائل 47 تا 49 259
- 2 - توضیحی دربارۀ مسئلۀ 49: 259
- 1 - متن مسائل 47، 48 و 49: 259
- 3 - بررسی کلامی از مرحوم آقای مطهری (قدس سرّه): 260
- 1) متن عروه: 261
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 261
- اشاره 261
- الف) بررسی مسئلۀ 50: 261
- اشاره 262
- توضیح این وجه و مبنای مرحوم سیّد (ره) 263
- وجه اول؛ تمسک به عام در شبهۀ مصداقیه 263
- وجه دوم؛ استصحاب عدم ازلی 265
- - اشکال اول: 265
- اشکالات استاد مد ظلّه بر جریان استصحاب عدم ازلی 265
- وجه سوم؛ مبنای مرحوم نائینی (ره) 266
- - اشکال دوم: 266
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 266
- وجه چهارم؛ قاعدۀ مقتضی و مانع 267
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 268
- مختار استاد (مد ظلّه) 269
- بیان مرحوم آقای خوئی (ره) 270
- 3) ادامۀ مسئله (5) عروه: 271
- توضیحی از استاد (مدّ ظلّه) 271
- 4) ادامۀ مسئله (51) عروه: 272
- اشکالی بر مرحوم سیّد (ره) 273
- متن عروه: 273
- ب) بررسی مسئله 51: 273
- 5) ادامۀ مسئله 51 عروه: 273
- اشاره 273
- ج) طرح مسئله 52: 274
- متن عروه: 274
ج) نظر خصی به اجنبیه
اشاره
گرچه این مسئله کم اتفاق می افتد ولی چون ممکن است اتفاق بیفتد، آن را مطرح می کنیم، مسئلۀ نظر خصی است. در اینجا روایات بسیاری وجود دارد که مقتضای آنها عدم جواز است، و یک روایت هم در مسئله هست که برخی آن را دلیل بر جواز دانسته اند که باید دربارۀ آن بحث کنیم، حال، روایات بحث خصی را مطرح می کنیم.
1) موثقه عبد الملک بن عتبه النخعی
«حمید بن زیاد عن الحسن بن محمد عن عبد الله بن جبله عن عبد الملک بن عتبه النخعی قال سألت أبا عبد الله علیه السلام عن ام الولد هل یصلح أن ینظر الیها خصی مولاها و هی تغتسل قال لا یحل ذلک(1)».
حمید بن زیاد و حسن بن محمد بن سماعه و عبد الله بن جبله، هر سه واقفی ثقه می باشند، و عبد الملک بن عتبه، امامی ثقه است، پس روایت موثقه است.
از این روایت نمی توان استفاده کرد که خصی مطلقاً نمی تواند نگاه کند، زیرا متعرض حال غسل شده است، اگر زن در حال غسل که فقط عورتین را پوشانده و قسمت های بسیاری از بدن وی آشکار است، در مورد نگاه خصی به اجنبیه قطعاً این حد را مجاز نمی دانیم، حد اکثر مو و برخی اعضاء دیگر، محل کلام است و حرمت نگاه کردن خصی به مثلاً سینۀ زن و اعضائی که در هنگام غسل آشکار است، محل بحث نیست.
به هر حال، این روایت این را نفی می کند که خصی مانند سایر محارم باشد، چون بنا بر تحقیق، سایر محارم به غیر از عورت بدون شهوت به سایر اعضای بدن
1- (1) وسائل 225:20 شمارۀ 25485، باب 125 از ابواب مقدمات النکاح، ح 1، جامع الاحادیث، 293:20 شمارۀ 957، باب 8 از ابواب «جمله من احکام الرجال و النساء الأجانب»، ح 1.