نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 3 صفحه 122

ولی تفسیر روایت بر طبق نظر این علماء، وجهی ندارد(1) ، بلکه الخصی می تواند اسم یکون باشد و مرجع ضمیر «نسائه» هم الرجل می باشد، و موضوع سؤال مردی است که مملوکی خصی دارد و این خصی می خواهد به زنان مالک خود آب وضوء بدهد و موهای آنها را ببیند، امام علیه السلام این کار را ناصحیح خوانده اند، بنابراین، سؤال در جائی است که مالک خصی، شوهر می باشد و به مورد بحث که مالک خصی، زن باشد، ربطی نخواهد داشت. ولی چون بسیاری از بزرگان این روایت را دلیل حرمت نظر مملوک به مالکه خود گرفته اند، ممکن است مرحوم شیخ طوسی (ره) هم همین گونه روایت را فهمیده باشد. بنابراین، کلام مرحوم شیخ (ره) در تفسیر «ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» و نقل روایت توسط وی، چیزی جز روایت موجود در کتب حدیثی ما نیست، و باعث نمی شود که فهم ابتدائی ما از ادله تغییر یابد.

3) بررسی روایات استدلال شده برای تحریم نظر مملوک به مالکۀ خود

روایات چندی بر جواز نظر مملوک به مالکه دلالت می کند که نقل کردیم، در مقابل این روایات چند روایت ذکر شده:

روایت اول: «روایه الحسین بن علوان عن جعفر عن أبیه علیهما السلام انه کان یقول لا ینظر العبد الی شعر سیّدته(2)».

این روایت از جهت سند اعتبار ندارد(3).

1- (1) تفسیر روایت بر طبق نظر این علماء از نظر قواعد عربی خالی از دشواری نیست، زیرا با اسم یکون و یا «أن» قبل از «یدخل» می بایست مقدر گرفته شود و هر دو او صعوبت بر کنار نیست، عدم قرینه بر استعمال یکون به معنای «یجوز» و لزوم حذف حرف استفهام هم نکتۀ دیگری است که تفسیر روایت را به این نحو مشکل می سازد.
2- (2) وسائل 225:20 شمارۀ 25483، باب 124 از ابواب مقدمات النکاح، ح 8، و جامع الأحادیث 296:20 شمارۀ 973، باب 9 از «ابواب جمله من أحکام الرجال و النساء الأجانب»، ح 9.
3- (3) توضیح کلام استاد مد ظلّه: استاد، حسین بن علوان را ثقه نمی دانند، توثیق نجاشی را مربوط به برادر وی حسن می دانند و با تتبع در موارد روایت های حسین بن علوان این مطلب را ثابت کرده اند که روایات شاذه و مخالف با اصول مذهب در روایت وی بسیار بوده و اصحاب به روایات وی اعتماد نکرده اند، پس، از این جهت