- 1) متن مسئله 1
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 1
- الف) بررسی مسئلۀ 35: 1
- 1378/01/14 شنبه درس شمارۀ (88) کتاب النکاح/سال اول 1
- اشاره 1
- 2) توضیح مسئله 2
- 3) نسبت عناوین استثناء شده و طرح یک سؤال: 3
- اشاره 4
- 4) پاسخ سؤال 4
- فرق صورت اول و صورت دوم: 6
- اشاره 6
- ب) دلیل استثناء مقام معالجه: 6
- 2) پاسخ استاد (مدّ ظلّه) به شاهد نقضی مرحوم آقای خوئی قدس سرّه: 8
- 3) کلام مرحوم آیه اللّه حائری قدس سرّه: 9
- الف) استدلال مرحوم آقای حائری (ره) بر عدم الزام طبیب در معالجه، و جواب استاد مد ظله: 11
- اشاره 11
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 11
- 1) الزام طبیب بی فایده است 11
- 3) نقد کلام مرحوم آقای حائری (ره) 12
- 2) نیازی به الزام طبیب نیست 12
- 4) نظر استاد - مد ظلّه - دربارۀ حکم ترخیصی طبیب 13
- 5) آیا اضطرار مریض برای رفع حکم از طبیب کافی است؟ 13
- ب) بحثی دربارۀ روایت ابو حمزۀ ثمالی 14
- 1) متن روایت 14
- 3) بحثی پیرامون معنای أرفق 15
- 2) مقصود از «فلیعالجها» ترخیص در معالجه است. 15
- 4) مرجع ضمیر «اضطرت الیه» 16
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 17
- اشاره 17
- اشاره 17
- الف) توضیحی دربارۀ معنای روایت ابو حمزۀ ثمالی: 17
- 1) بیان آقای حاج شیخ (ره) 19
- ب) استثنای دوم، مقام ضرورت: 20
- 2) توضیح متن: 20
- 1) متن عروه: 20
- ج) استثنای سوم، تزاحم با اهم: 21
- 2) توضیح متن: 21
- 1) متن عروه: 21
- د) استثنای چهارم، مقام شهادت: 21
- 1) متن عروه: 21
- 2) توضیح متن: 21
- اشاره 22
- 3) دلیل مسئله: 22
- روایت اول: 22
- متن روایت: 23
- 4) آیا روایت ناظر به مقام تحمل شهادت است یا ادای شهادت؟ 24
- الف) روایاتِ جواز نظر در مقام اداء شهادت: 25
- اشاره 25
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 25
- 1) روایت اول: صحیحۀ علی بن یقطین 25
- 2) روایت دوم: صحیحۀ صفّار 26
- 3) بررسی دلالت صحیحۀ علی بن یقطین و صحیحۀ صفّار 27
- 4) تهافتی در کلام مرحوم آقای خوئی ره 29
- 5) نتیجۀ بحث 29
- ب) دفاع از مرحوم سیّد در ذکر مستثنیات حرمت نظر: 30
- 1) توجیه کلام مرحوم سید توسط استاد «مد ظله» 30
- اشاره 30
- 2) عبارت کامل ذیل کلام مرحوم سید در عروه 31
- ج) ادلۀ جواز نظر به زانیه حین الزنا برای شهادت دادن به زنا 31
- 1) دلیل اول: تعطیل حدود 31
- 2) نظر استاد مد ظلّه 31
- 4) نقد استاد مد ظلّه 33
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 35
- الف) بیان احتمالات ممکن در کلام مرحوم سیّد (ره): 35
- اشاره 35
- بررسی روایات مسئله: 38
- اشاره 38
- ب) و منها القواعد من النساء اللاتی لا یرجون نکاحاً: 38
- نکته ای حدیثی 41
- اشاره 43
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 43
- 1) استدلال برای کلام مصنف قدس سرّه 43
- الف) بررسی حکم قواعد النساء: 43
- 3) بررسی وجه اول 44
- 2) وجه اول برای جمع بین روایات 44
- 4) وجه دوم جمع بین روایات 46
- 5) توضیحی دربارۀ صحیحۀ بزنطی 47
- 7) استدراکی دربارۀ لزوم جلباب برای غیر قواعد 48
- 6) خلاصه و نتیجۀ بحث 48
- اشاره 49
- ب) حکم نظر ممیّز به عورت: 49
- 1) کلام مرحوم نراقی قدس سرّه 50
- 2) اشکال اول مرحوم آقای خویی - قدس سرّه - 50
- 3) بررسی اشکال اول مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 52
- 4) بررسی کلام مرحوم نراقی قدس سرّه توسط استاد مد ظله 53
- اشاره 53
- تطبیق مطلب کلی بالا بر محل بحث 54
- 5) اشکال دوم مرحوم آقای خوئی به کلام مرحوم نراقی قدس سرّهما 55
- توضیحی دربارۀ ذیل آیۀ شریفه 55
- 6) بررسی اشکال دوم توسط استاد مد ظلّه 55
- الف) ادامۀ بحث جلسۀ گذشته و دو نکته در کلام مرحوم سید: 57
- اشاره 57
- 1) نکته اول: 57
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 57
- اشاره 57
- ب) فرع دوم؛ نگاه به عورت صبی و صبیّۀ ممیّز: 58
- اشاره 58
- 2) نکته دوم: 58
- بررسی این دلیل: 59
- 1) روایت حنان بن سدیر 59
- روایاتی که حرمت را بیان می کند 59
- 6) روایت ششم: 60
- 5) روایت پنجم: 60
- 4) روایت چهارم: 60
- 3) روایت سوم: حدیث مناهی نبی صلی الله علیه و آله: 60
- ج) فرع سوم: نگاه بالغین به بدن بچه های ممیّز: 61
- 7) روایت هفتم: 61
- 9) روایت هشتم: 61
- اشاره 61
- 9) نتیجۀ بحث 61
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 61
- 2) بررسی دلیل اول (عدم مقتض للحرمه) 62
- 3) بررسی دلیل دوم (وجود المانع عن الحرمه) 63
- د) فرع چهارم: پوشاندن بدن مرد از نگاه صبیّۀ ممیّز: 65
- 4) نظر استاد مد ظلّه 65
- 1) صحیحۀ اول بزنطی 66
- 2) صحیحۀ دوم بزنطی 66
- اشاره 66
- ح) فرع پنجم: پوشاندن بدن زن از نگاه صبی ممیّز: 66
- 4) جمع دو صحیحۀ بزنطی و آیۀ شریفۀ «وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ» توسط استاد مد ظلّه 67
- 3) بررسی فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) 67
- 2) توضیح مسئله 68
- اشاره 68
- الف) بررسی مسأله 36: 68
- 1) متن مسئله 68
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 68
- 3) متن روایت ابو احمد کاهلی 69
- 5) کیفیت نقل وسائل و مستمسک و بررسی آن 70
- 6) بررسی سند دو روایت بالا 71
- 7) کلام مرحوم آقای حکیم و مرحوم آقای خوئی قدس سرهما 72
- 8) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 73
- 9) نتیجه بحث (تا اینجا) 74
- 1) متن روایت زراره و دلالت آن 74
- ب) سائر روایات مسئله: 74
- اشاره 78
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 78
- 1) متن روایت: 78
- الف) مرفوعۀ زکریّا المؤمن 78
- 2) سند روایت: 78
- 3) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در سند روایت: 79
- 4) نظر استاد مد ظله در سند روایت: 79
- 6) نقد استاد مد ظله: 80
- 5) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در دلالت روایت: 80
- 8) نقد استاد مد ظله: 81
- 7) تقریب دیگر فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره): 81
- 3) دلالت روایت: 82
- 2) بررسی سند روایت: 82
- 1) متن روایت: 82
- اشاره 82
- ب) صحیحۀ غیاث بن ابراهیم 82
- و در تفسیر «شعبه من الزنا» دو احتمال هست: 83
- شش سالگی چه خصوصیتی دارد؟ 84
- 4) تمسک به روایت غیاث برای مسئلۀ مورد بحث: 84
- 1) متن روایت: 84
- ج) مرسلۀ علی بن عقبه 84
- د) مرسلۀ هارون بن مسلم 85
- 1) متن روایت: 85
- 2) توضیح روایت 85
- 2) توضیح روایت 85
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 87
- اشاره 87
- الف) شواهدی بر لزوم رفع ید از ظهور روایات: 87
- 1) نظر مرحوم آقای خوئی (ره) 87
- 2) نقد استاد مد ظله بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 88
- اشاره 88
- نظر محدثین 89
- نظر فقهاء؛ مرحوم محقق ثانی (ره) 90
- ب) عبائر مفسران 91
- اشاره 91
- دلالت آیۀ شریفه 91
- 2) روض الجنان، 92
- 5) فقه القرآن راوندی 92
- 4) زبده البیان 92
- 3) مجمع البیان 92
- 7) نتیجه بحث: 93
- 6) کنز العرفان 93
- الف) بررسی اشکالی پیرامون چگونگی تستّر زن در برابر صبی نابالغ: 94
- 1) طرح اشکال و سؤال 94
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 94
- اشاره 94
- 2) راه جمع اول 95
- 3) اشکال راه جمع اول 96
- 5) راه جمع سوم 97
- 4) راه جمع دوم 97
- 6) چگونگی جمع دو آیه با صحیحۀ بزنطی 98
- ب) بررسی حکم نظر به نابالغ و نتیجه گیری مسئلۀ 36: 99
- 1) حکم نظر شخص به نابالغ 99
- اشاره 101
- توضیح استاد مد ظلّه 101
- 1) متن مسئله 101
- 1) مشخص کردن حدود عناوین مورد بحث 102
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 102
- اشاره 102
- الف) بحث های مربوط به دو عنوان «نگاه مملوک به مالکۀ خود» و «نگاه خصی به اجنبیّه»: 102
- 3) توضیح کلام مرحوم شیخ (ره) در مبسوط 103
- ب) حکم نظر مملوک به مالکه: 105
- 1) کلمات بزرگان دربارۀ روایات مفسرۀ آیۀ شریفۀ «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 105
- 2) توضیحی دربارۀ «ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 106
- 3) نتیجه بحث تا اینجا 106
- 1) موثقه عبد الملک بن عتبه النخعی 107
- اشاره 107
- 2) توضیح حدیث 109
- الف) صحیحۀ محمد بن اسحاق: 109
- اشاره 109
- 1) متن حدیث: 109
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 109
- ب) روایت اثبات الوصیه: 110
- 1) متن حدیث 110
- 2) فقه الحدیث 111
- 1) متن روایت 112
- 2) متن حدیث 112
- ج) روایه أخی دعبل 112
- د) روایت القاسم الصیقل 113
- 2) توضیحی دربارۀ روایت 113
- 1) متن روایت 113
- 3) دو نکته دربارۀ روایت 114
- 1) متن صحیحۀ معاویه بن عمار 115
- اشاره 115
- ها) توضیحی دربارۀ کلام مجمع البیان 115
- 3) یک سؤال و پاسخ آن دربارۀ حدیث 116
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 119
- اشاره 119
- 1) یادآوری و تکمیلی دربارۀ روایت مرحوم شیخ طوسی (ره) در تفسیر «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 120
- 2) نقد مرتبط بودن روایت محمد بن اسحاق به بحث نظر مملوک به مالکۀ خود 121
- 3) بررسی روایات استدلال شده برای تحریم نظر مملوک به مالکۀ خود 122
- ب) ادامه بحث نظر خصی به اجنبیه: 124
- اشاره 124
- 1) متن صحیحه ابن بزیع 124
- 2) تقریب استدلال به روایت 124
- 3) جمع بین صحیحۀ ابن بزیع و سایر روایات 125
- 4) بررسی وجه جمع دوم 126
- 5) حمل روایت ابن بزیع بر تقیّه 128
- 6) توضیحی دربارۀ تقیّه در صحیحۀ ابن بزیع 129
- 7) نتیجۀ بحث 130
- الف) حکم نگاه خصیّ به اجنبیّه: 131
- اشاره 131
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 131
- 1) متن عروه: 131
- 3) استدلال به آیۀ شریفه «أُولِی الْإِرْبَهِ» 132
- 5) روایاتی در تفسیر آیۀ شریفه 134
- 6) اشکالی در روایت دوم و سوم 135
- 8) مناقشه استاد مد ظله بر پاسخ صاحب حدائق (ره) 136
- 9) پاسخ استاد مد ظله از اشکال 137
- 10) روایتی دیگر 137
- اشاره 137
- تفسیری از مرحوم فیض (ره) و مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 138
- ب) حکم نگاه پیرمرد به اجنبیه: 139
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 140
- اشاره 140
- الف) دو نکته در تکمیل و توضیح بحث قبل: 140
- 1) نقد کلام مرحوم سیّد (ره) و استدراکی از مطالب گذشته 140
- اشاره 142
- 2) توضیحی دربارۀ «اَلتّابِعِینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» 142
- 1) متن مسئله 143
- تطبیق این بحث کلی بر مسئلۀ جاری 143
- ب) نظر زن به مرد اجنبی نابینا (بررسی مسئله 38): 143
- روایت اول: 145
- 3) روایات مسئله 145
- روایت سوم؛ روایت الجعفریات: 146
- روایت ششم؛ روایه دعائم: 147
- روایت چهارم؛ روایت الدعائم: 147
- روایت پنجم؛ روایت مکارم الاخلاق: 147
- 4) اشکالات عام روایات 148
- روایت هفتم؛ روایت عقاب الاعمال: 148
- 2) توضیح مسئله 149
- 1) متن مسئله 149
- ج) حکم صدای اجنبیه (مسئله 39): 149
- 5) خلاصه بحث 149
- 1) تقریب وجه اوّل 151
- الف) ادلۀ حرمت استماع صدای زن نامحرم (وجه اول): 151
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 151
- اشاره 151
- 2) نقل اقوال فقهاء که استماع صدای زن را حرام دانسته اند 152
- 3) اشاره به اقوال فقهاء دیگر 154
- 4) اشکالات وارده به استدلال فوق برای حرمت 156
- الف) توضیحی دربارۀ سخن مرحوم علامه (قدس سرّه) در «جوابات المسائل المهنّائیه الاولی»: 160
- اشاره 160
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 160
- 1) سؤال سیّد مهنّا (ره) از مرحوم علاّمه (ره) و پاسخ وی: 160
- اشاره 160
- 2) توضیح استاد مد ظلّه دربارۀ پاسخ مرحوم علامه (ره) 162
- 1) استناد به روایات ناهیۀ از جهر به تلبیه برای زنان: 163
- اشاره 164
- روایت دوم؛ روایت مسعده بن صدقه: 164
- روایت اول؛ روایت غیاث بن ابراهیم: 164
- 3) بحث دربارۀ دلالت روایت مسعده در مسئلۀ جاری: 164
- اشاره 164
- نتیجۀ بحث: 166
- 4) آیا روایت عمار ساباطی با روایت مسعده معارض است؟ 166
- اشاره 167
- روایت اول؛ صحیحۀ ربعی بن عبد الله: 167
- 5) روایات معارض با روایات نهی کننده از سلام کردن مرد به زن: 167
- روایت دوم؛ روایت أبی بصیر: 168
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 170
- اشاره 170
- اشاره 170
- تذکاری دربارۀ سند روایت عمار ساباطی 170
- الف) حکم سماع صوت اجنبیّه با التذاذ و خوف فتنه؛ ادله: 170
- 2) بررسی اجماع 171
- 3) کلمات فقهاء 171
- 1) اجماع 171
- اشاره 172
- ب) روایت مسئله 172
- 1) دلالت روایت 173
- 2) نظر استاد مد ظله در معنای روایت 173
- اشاره 174
- ج) استدلال به آیۀ شریفه 174
- 1) معنای خضوع به قول 175
- 2) نظر استاد مد ظله 175
- 3) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 176
- 4) جواب مرحوم آقای خوئی (ره) به مرحوم آقای حکیم (ره) 177
- اشاره 178
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 178
- الف) بررسی اقوال فقهاء پیرامون صحبت کردن محرک بانوان: 178
- 1) کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- 2) کلام مرحوم آقای حکیم (ره) در توضیح کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- 3) توجیه و نقد کلام مرحوم آقای حکیم (ره) توسط استاد مدّ ظلّه 179
- 4) بررسی کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 180
- 5) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 180
- 6) نقد کلام مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظلّه 181
- اشاره 182
- 1) تفسیر طمع 182
- 2) تفسیر «فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ» 184
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- 2) نقد استاد مد ظلّه بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- ج) دلیل دیگر بر حرمت صحبت کردن با التذاذ با نامحرم 185
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 186
- الف) دو توضیح در تکمیل بحث قبل: 186
- اشاره 186
- 1) توضیحی دربارۀ مراد مرحوم آقای خوئی (ره) 186
- اشاره 188
- اشکال و دفع اشکال 192
- تطبیق بحث فوق بر محلّ کلام 192
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری و اشکال مرحوم آقای حکیم قدس سرهما 193
- 2) اشکال مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 193
- ب) حرمت مس اجنبیّه: 193
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 197
- اشاره 197
- الف) بحث دربارۀ حرمت لمس بدن زن و مرد اجنبی: 197
- 1) بررسی فرمایش مرحوم شیخ انصاری (ره) در این باره 197
- 2) آیا حرمت نظر، ملازمه با حرمت لمس دارد یا نه؟ 198
- 4) آیا بین جواز نظر و جواز مس ملازمه وجود دارد؟ 200
- 3) بررسی اشکال در دلالت حدیث أبی سعید: 200
- اشاره 200
- روایت دوم؛ روایت مفضّل بن عمر: 201
- روایت اول؛ روایت عمرو بن خالد از زید بن علی: 201
- دلالت حدیث: 202
- توضیحی دربارۀ سند حدیث: 202
- 1) متن مسئلۀ 41 203
- 2) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 203
- ب) بررسی مسائل 41 و 42: 203
- 3) ایرادات استاد مدّ ظلّه به کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 203
- 4) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 204
- 5) نظر استاد مدّ ظلّه دربارۀ روش جمع بین روایات 205
- 2) ادلۀ مسئله: 207
- اشاره 207
- الف) حکم دخول پسر بر پدر: 207
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 207
- 1) متن عروه: 207
- 4) بحث سندی 208
- 3) کلام مرحوم آقای خوئی و آقای حکیم (ره) پیرامون روایت فوق: 208
- اشاره 209
- 5) نظر استاد (مد ظلّه) 209
- سه وجه در این زمینه متصوّر است؛ 210
- 6) دلالت روایت 211
- 7) روایت دوم: 211
- 8) بیان مرحوم آقای خوئی (ره) و نظر استاد مدّ ظلّه 212
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 214
- الف): «آیا فرزند می تواند بدون اجازه نزد پدرش برود؟» 214
- اشاره 214
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 214
- 2 - نقد استاد مدّ ظلّه: 217
- 1 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 217
- ب) آیا ورود پدر بر فرزند اجازه می خواهد؟ 217
- 2 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 219
- 1 - روایت مسئله: 219
- اشاره 219
- 3 - نقد فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظله: 220
- 2 - بررسی اطلاقات حرمت نظر؛ فرمایش مرحوم نراقی (ره) 221
- 1 - متن مسئله: 221
- د) طرح مسئله 45: 221
- 4 - بررسی استصحاب: 222
- 3 - نقد کلام مرحوم نراقی (ره): 222
- اشاره 222
- اشکال اول استصحاب (شبهه حکمیه است) 223
- اشکال دوم؛ در موارد شک در مقتضی استصحاب جاری نیست 223
- اشکال سوم استصحاب (موضوع باقی نیست) 223
- 6 - بررسی فرمایش مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- 5 - کلام مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- نتیجه بحث: 225
- الف) تاریخچۀ طرح عنوان نظر به اعضاء منفصل اجنبیّه و وجوه تحریم نظر: 226
- اشاره 226
- 1) تاریخچۀ بحث: 226
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 226
- 2) وجه اول؛ استصحاب حرمت نظر، 227
- 2) اشکال مرحوم آقای حکیم به مرحوم شیخ قدس سرهما 229
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری قدس سرّه 229
- ب) بررسی وجه اوّل تحریم (استصحاب عدم جواز نظر) 229
- 3) دو کلام مرحوم شیخ انصاری (ره) در وسائل در بحث استصحاب 231
- 4) توضیح مرحوم آقای داماد (ره) 232
- 5) مبنائی دیگر در باب استصحاب و مناقشۀ مرحوم آقای داماد (ره) در آن 233
- 6) تأییدی بر مبنای مرحوم آقای داماد (ره) از باب مطهرات 234
- 7) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه توسط استاد مدّ ظلّه 235
- اشاره 237
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 237
- 1) توضیح کلام مرحوم آقای داماد (ره) (یادآوری) 237
- الف) بررسی کلام مرحوم آقای داماد (ره) در باب بقاء موضوع در استصحاب: 237
- 2) بررسی کلام مرحوم آقای داماد قدس سرّه توسط استاد مد ظلّه 238
- 3) مبنای استاد مد ظلّه در این بحث 239
- 4) تطبیق مبنای اصولی استاد مدّ ظلّه بر بحث فقهی 242
- اشاره 243
- 1) بررسی کلام آقای حکیم قدس سرّه 243
- ب) ادامۀ بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه: 243
- 1) تمسّک به اطلاقات روایات 245
- ج) بررسی سایر ادلۀ حرمت نظر به اعضای قطع شده نامحرم 245
- د) ادله جواز نظر به اعضاء منفصله از نامحرم 247
- 2) روایات وصل شعر مرأه 247
- تقریب دوم: (تمسک به روایات مجوزه) 247
- اشاره 247
- 1) اصل برائت 247
- تقریب اول: (تقریب مرحوم صاحب جواهر) 247
- 3) بررسی ادلۀ جواز توسط استاد مدّ ظلّه 248
- 4) نتیجۀ بحث 249
- 1) متن مسئله 250
- 2) توضیح دربارۀ موضوع مورد بحث 250
- اشاره 250
- الف) توضیح مسئله 46: 250
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 250
- ب) روایات مختلف بازدارنده از وصل شعر به شعر: 251
- 1) روایاتی که به طور مطلق از وصل کردن مو به مو بر حذر داشته 251
- 1 - مرسلۀ ابن أبی عمیر: 251
- 1 - مرسلۀ فقیه: 252
- 2) روایتی که از «وصل شعر به شعر غیر» نهی کرده است 252
- 3) روایاتی که مربوط به «وصل کردن شعر مرأه به شعر مرأه» است 252
- روایت فقه الرضا علیه السلام: 252
- 2 - مضمرۀ علی: 252
- ج) بررسی چگونگی حمل روایات ناهیه از وصل شعر به شعر بر کراهت: 253
- 1) مقدمه 253
- 2 - روایت مکارم الاخلاق: 253
- 2) روایاتی که از آنها کراهت استظهار شده است 254
- 2 - روایت ثابت بن أبی سعید: 254
- 1 - روایت عبد الله بن حسن: 254
- 3) بحث استاد مدّ ظلّه دربارۀ اسناد این روایات 255
- 4) بررسی دلالت روایات مذکور بر کراهت 257
- 5) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) در این باره 258
- 2 - توضیحی دربارۀ مسئلۀ 49: 259
- 6) توضیحاتی دربارۀ مسائل 47 تا 49 259
- 1 - متن مسائل 47، 48 و 49: 259
- 3 - بررسی کلامی از مرحوم آقای مطهری (قدس سرّه): 260
- 1) متن عروه: 261
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 261
- الف) بررسی مسئلۀ 50: 261
- اشاره 261
- اشاره 262
- توضیح این وجه و مبنای مرحوم سیّد (ره) 263
- وجه اول؛ تمسک به عام در شبهۀ مصداقیه 263
- اشکالات استاد مد ظلّه بر جریان استصحاب عدم ازلی 265
- وجه دوم؛ استصحاب عدم ازلی 265
- - اشکال اول: 265
- وجه سوم؛ مبنای مرحوم نائینی (ره) 266
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 266
- - اشکال دوم: 266
- وجه چهارم؛ قاعدۀ مقتضی و مانع 267
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 268
- مختار استاد (مد ظلّه) 269
- بیان مرحوم آقای خوئی (ره) 270
- 3) ادامۀ مسئله (5) عروه: 271
- توضیحی از استاد (مدّ ظلّه) 271
- 4) ادامۀ مسئله (51) عروه: 272
- اشکالی بر مرحوم سیّد (ره) 273
- ب) بررسی مسئله 51: 273
- اشاره 273
- 5) ادامۀ مسئله 51 عروه: 273
- متن عروه: 273
- ج) طرح مسئله 52: 274
- متن عروه: 274
2) استدراک مطلب جلسۀ گذشته
دیروز یکی از مؤیدات «جواز نظر مملوک به مالکه» را آیۀ شریفه ای که استیذان را واجب ندانسته، شمردیم، ولی چون آیه فقط مملوک زن را فرض نکرده و فرموده:
«أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُمْ» که ظاهر در مملوک شوهر است، نمی تواند مؤیدی بر مطلب باشد.
در مورد خصی هم نتیجه گرفتیم که مثل فحل است و نمی تواند به اجنبیه نگاه کند.
3) استدلال به آیۀ شریفه «أُولِی الْإِرْبَهِ»
برخی در بحث خصی غیر از روایات، به آیۀ «غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ مِنَ الرِّجالِ» استدلال کرده اند، به این معنا که خصی از مصادیق «غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» است و احتیاجی به نساء ندارد، لذا نمی توان در مقابل او ابداء زینت کرد.
در معنای «غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» ، فتاوای علماء و آراء مفسرین مختلف است. در روایات هم در این زمینه اختلاف وجود دارد.
برخی «غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» را پیرمردهائی که سن زیادی دارند و احتیاج به زن را احساس نمی کنند و در معرض شهوت نمی باشند، معنا کرده اند. کنز العرفان از بعضی نقل کرده که از امام کاظم (علیه السلام) روایت شده است.(1)
برخی دیگر، بر کسانی که احتیاج به زن ندارند، حمل نموده اند که معنائی وسیع تر از معنای اول است.
برخی دیگر، مراد از آن را ابلهی دانسته اند که «لا یأت النساء» که چند روایت به این مضمون هست.
1- (1) کنز العرفان 223:2.