نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 3 صفحه 134

است دارای شهوت باشد، پس خصی حتماً مصداق «غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» نیست، ممکن است مصداق «أُولِی الْإِرْبَهِ» باشد.

اشکال دوم اینکه، مصداق «غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» بودن کافی نیست، باید مصداق «تابع» هم باشد. مراد از «تابعین»، صرف نظر از روایات، ممکن است عبد یا نوکری باشد که تابع مولی و مخدوم خویش هستند، ولی روایات آن را به ابلهی تفسیر کرده که عقل کمی دارد و تحت ولایت دیگران است. پس استدلال به آیۀ شریفه در مسئلۀ خصی تمام نیست.

5) روایاتی در تفسیر آیۀ شریفه

روایاتی که در تفسیر آیه وارد شده، متعدد است، چون در وسائل مسامحاتی رخ داده، از جامع الاحادیث نقل می کنم.

روایت اول: روایت صفوان بن یحیی عن ابن مسکان عن زراره قال: سألت ابا جعفر علیه السلام عن قول الله عز و جل «أَوِ التّابِعِینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ مِنَ الرِّجالِ» الی آخر الآیه قال: هو الاحمق الذی لا یأت النساء. این روایت در کافی و معانی الاخبار نقل شده است.(1)

روایت دوم: در تهذیب نقل شده و در سند تا صفوان بن یحیی اختلافی با روایت قبلی دارد. الصفار عن السندی بن محمد عن صفوان بن یحیی عن ابن مسکان عن زراره عن أبی عبد الله علیه السلام قال: سألته عن اولی الاربه من الرجال ...(2).

روایت سوم: در کافی از حمید بن زیاد عن الحسن بن محمد عن غیر واحد(3) عن ابان بن عثمان عن عبد الرحمن بن ابی عبد الله علیه السلام قال: سألته عن اولی

1- (1) جامع الاحادیث 289:20 شمارۀ 944، کافی 523:5 شمارۀ 1، معانی الاخبار: 161 شمارۀ 1.
2- (2) تهذیب 468:7 شمارۀ 1873.
3- (3) غیر واحد در سند روایت به معنای مستفیضه بودن است یعنی افراد متعددی این روایت را نقل کرده اند.