نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 3 صفحه 171

تلذذ جایز است، بحث امروز دربارۀ حکم استماع صدای اجنبیه با خوف فتنه یا تلذذ است که نیازمند بحث است.

بسیاری از علما و بزرگانی که استماع بدون تلذذ یا خوف فتنه را جایز دانسته اند، استماع مع خوف الفتنه یا تلذذ را حرام دانسته اند. کسانی هم که استماع را در حال عادی حرام دانسته اند، روشن است که در این فرض نیز حرام می دانند.

1) اجماع

لذا مرحوم صاحب ریاض (ره) ادعای اجماع کرده(1) ، مرحوم شیخ انصاری (ره) ادعای اتفاق کرده(2) و مرحوم آقای خوئی (ره) نیز دعوای لا خلاف کرده(3) ، ولی به نظر ما مسئله چندان روشن نیست، آن طور که آقایان ادعای اجماع کرده و عبور نموده اند، واضح نیست.

2) بررسی اجماع

اجماع معتبری در مسئله وجود ندارد، چون اصل مهم مسئلۀ سماع یا استماع عن لذّه یا غیر لذّه قبل از زمان مرحوم محقق (ره) در کلمات فقهاء معنون نبوده و فقط در مبسوط فرموده: صدای زن عورت نیست، ولی صورت لذت و عدم لذت آن را متعرض نشده است. اصل مسئله در کلمات متأخرین مورد تعرض قرار گرفته است.

3) کلمات فقهاء

فتوای فقها در این زمینه یکسان نیست و اختلافاتی بچشم می خورد.

- در کتب نکاح تذکره، جامع المقاصد، مفاتیح فیض کاشانی، «خوف الفتنه» تعبیر شده است که سماع با خوف الفتنه حرام است.

- در رسالۀ مهنّائیه علامه که عبارتش را در جلسه گذشته خواندیم، «تلذذ» تعبیر شده که سماع مع التلذّذ حرام است.

1- (1) ریاض المسائل 75:2.
2- (2) تراث شیخ اعظم ج 20، کتاب النکاح: 66.
3- (3) مبانی عروه، کتاب النکاح 102:1.