- 1) متن مسئله 1
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 1
- اشاره 1
- الف) بررسی مسئلۀ 35: 1
- 1378/01/14 شنبه درس شمارۀ (88) کتاب النکاح/سال اول 1
- 2) توضیح مسئله 2
- 3) نسبت عناوین استثناء شده و طرح یک سؤال: 3
- اشاره 4
- 4) پاسخ سؤال 4
- فرق صورت اول و صورت دوم: 6
- ب) دلیل استثناء مقام معالجه: 6
- اشاره 6
- 2) پاسخ استاد (مدّ ظلّه) به شاهد نقضی مرحوم آقای خوئی قدس سرّه: 8
- 3) کلام مرحوم آیه اللّه حائری قدس سرّه: 9
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 11
- 1) الزام طبیب بی فایده است 11
- اشاره 11
- الف) استدلال مرحوم آقای حائری (ره) بر عدم الزام طبیب در معالجه، و جواب استاد مد ظله: 11
- 2) نیازی به الزام طبیب نیست 12
- 3) نقد کلام مرحوم آقای حائری (ره) 12
- 5) آیا اضطرار مریض برای رفع حکم از طبیب کافی است؟ 13
- 4) نظر استاد - مد ظلّه - دربارۀ حکم ترخیصی طبیب 13
- ب) بحثی دربارۀ روایت ابو حمزۀ ثمالی 14
- 1) متن روایت 14
- 3) بحثی پیرامون معنای أرفق 15
- 2) مقصود از «فلیعالجها» ترخیص در معالجه است. 15
- 4) مرجع ضمیر «اضطرت الیه» 16
- الف) توضیحی دربارۀ معنای روایت ابو حمزۀ ثمالی: 17
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 17
- اشاره 17
- اشاره 17
- 1) بیان آقای حاج شیخ (ره) 19
- 1) متن عروه: 20
- 2) توضیح متن: 20
- ب) استثنای دوم، مقام ضرورت: 20
- 2) توضیح متن: 21
- 1) متن عروه: 21
- 2) توضیح متن: 21
- 1) متن عروه: 21
- د) استثنای چهارم، مقام شهادت: 21
- ج) استثنای سوم، تزاحم با اهم: 21
- 3) دلیل مسئله: 22
- اشاره 22
- روایت اول: 22
- متن روایت: 23
- 4) آیا روایت ناظر به مقام تحمل شهادت است یا ادای شهادت؟ 24
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 25
- اشاره 25
- الف) روایاتِ جواز نظر در مقام اداء شهادت: 25
- 1) روایت اول: صحیحۀ علی بن یقطین 25
- 2) روایت دوم: صحیحۀ صفّار 26
- 3) بررسی دلالت صحیحۀ علی بن یقطین و صحیحۀ صفّار 27
- 5) نتیجۀ بحث 29
- 4) تهافتی در کلام مرحوم آقای خوئی ره 29
- ب) دفاع از مرحوم سیّد در ذکر مستثنیات حرمت نظر: 30
- 1) توجیه کلام مرحوم سید توسط استاد «مد ظله» 30
- اشاره 30
- 2) عبارت کامل ذیل کلام مرحوم سید در عروه 31
- 2) نظر استاد مد ظلّه 31
- ج) ادلۀ جواز نظر به زانیه حین الزنا برای شهادت دادن به زنا 31
- 1) دلیل اول: تعطیل حدود 31
- 4) نقد استاد مد ظلّه 33
- اشاره 35
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 35
- الف) بیان احتمالات ممکن در کلام مرحوم سیّد (ره): 35
- اشاره 38
- بررسی روایات مسئله: 38
- ب) و منها القواعد من النساء اللاتی لا یرجون نکاحاً: 38
- نکته ای حدیثی 41
- الف) بررسی حکم قواعد النساء: 43
- 1) استدلال برای کلام مصنف قدس سرّه 43
- اشاره 43
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 43
- 2) وجه اول برای جمع بین روایات 44
- 3) بررسی وجه اول 44
- 4) وجه دوم جمع بین روایات 46
- 5) توضیحی دربارۀ صحیحۀ بزنطی 47
- 7) استدراکی دربارۀ لزوم جلباب برای غیر قواعد 48
- 6) خلاصه و نتیجۀ بحث 48
- اشاره 49
- ب) حکم نظر ممیّز به عورت: 49
- 2) اشکال اول مرحوم آقای خویی - قدس سرّه - 50
- 1) کلام مرحوم نراقی قدس سرّه 50
- 3) بررسی اشکال اول مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 52
- 4) بررسی کلام مرحوم نراقی قدس سرّه توسط استاد مد ظله 53
- اشاره 53
- تطبیق مطلب کلی بالا بر محل بحث 54
- 5) اشکال دوم مرحوم آقای خوئی به کلام مرحوم نراقی قدس سرّهما 55
- 6) بررسی اشکال دوم توسط استاد مد ظلّه 55
- توضیحی دربارۀ ذیل آیۀ شریفه 55
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 57
- اشاره 57
- 1) نکته اول: 57
- الف) ادامۀ بحث جلسۀ گذشته و دو نکته در کلام مرحوم سید: 57
- اشاره 57
- اشاره 58
- 2) نکته دوم: 58
- ب) فرع دوم؛ نگاه به عورت صبی و صبیّۀ ممیّز: 58
- 1) روایت حنان بن سدیر 59
- روایاتی که حرمت را بیان می کند 59
- بررسی این دلیل: 59
- 6) روایت ششم: 60
- 4) روایت چهارم: 60
- 5) روایت پنجم: 60
- 3) روایت سوم: حدیث مناهی نبی صلی الله علیه و آله: 60
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 61
- 7) روایت هفتم: 61
- اشاره 61
- 9) نتیجۀ بحث 61
- ج) فرع سوم: نگاه بالغین به بدن بچه های ممیّز: 61
- 9) روایت هشتم: 61
- 2) بررسی دلیل اول (عدم مقتض للحرمه) 62
- 3) بررسی دلیل دوم (وجود المانع عن الحرمه) 63
- د) فرع چهارم: پوشاندن بدن مرد از نگاه صبیّۀ ممیّز: 65
- 4) نظر استاد مد ظلّه 65
- 2) صحیحۀ دوم بزنطی 66
- 1) صحیحۀ اول بزنطی 66
- ح) فرع پنجم: پوشاندن بدن زن از نگاه صبی ممیّز: 66
- اشاره 66
- 3) بررسی فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) 67
- 4) جمع دو صحیحۀ بزنطی و آیۀ شریفۀ «وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ» توسط استاد مد ظلّه 67
- الف) بررسی مسأله 36: 68
- اشاره 68
- 2) توضیح مسئله 68
- 1) متن مسئله 68
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 68
- 3) متن روایت ابو احمد کاهلی 69
- 5) کیفیت نقل وسائل و مستمسک و بررسی آن 70
- 6) بررسی سند دو روایت بالا 71
- 7) کلام مرحوم آقای حکیم و مرحوم آقای خوئی قدس سرهما 72
- 8) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 73
- 1) متن روایت زراره و دلالت آن 74
- 9) نتیجه بحث (تا اینجا) 74
- ب) سائر روایات مسئله: 74
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 78
- الف) مرفوعۀ زکریّا المؤمن 78
- اشاره 78
- 2) سند روایت: 78
- 1) متن روایت: 78
- 3) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در سند روایت: 79
- 4) نظر استاد مد ظله در سند روایت: 79
- 6) نقد استاد مد ظله: 80
- 5) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در دلالت روایت: 80
- 8) نقد استاد مد ظله: 81
- 7) تقریب دیگر فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره): 81
- 2) بررسی سند روایت: 82
- 3) دلالت روایت: 82
- اشاره 82
- ب) صحیحۀ غیاث بن ابراهیم 82
- 1) متن روایت: 82
- و در تفسیر «شعبه من الزنا» دو احتمال هست: 83
- شش سالگی چه خصوصیتی دارد؟ 84
- 1) متن روایت: 84
- ج) مرسلۀ علی بن عقبه 84
- 4) تمسک به روایت غیاث برای مسئلۀ مورد بحث: 84
- 2) توضیح روایت 85
- 2) توضیح روایت 85
- 1) متن روایت: 85
- د) مرسلۀ هارون بن مسلم 85
- 1) نظر مرحوم آقای خوئی (ره) 87
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 87
- الف) شواهدی بر لزوم رفع ید از ظهور روایات: 87
- اشاره 87
- 2) نقد استاد مد ظله بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 88
- اشاره 88
- نظر محدثین 89
- نظر فقهاء؛ مرحوم محقق ثانی (ره) 90
- اشاره 91
- ب) عبائر مفسران 91
- دلالت آیۀ شریفه 91
- 3) مجمع البیان 92
- 5) فقه القرآن راوندی 92
- 2) روض الجنان، 92
- 4) زبده البیان 92
- 6) کنز العرفان 93
- 7) نتیجه بحث: 93
- الف) بررسی اشکالی پیرامون چگونگی تستّر زن در برابر صبی نابالغ: 94
- 1) طرح اشکال و سؤال 94
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 94
- اشاره 94
- 2) راه جمع اول 95
- 3) اشکال راه جمع اول 96
- 4) راه جمع دوم 97
- 5) راه جمع سوم 97
- 6) چگونگی جمع دو آیه با صحیحۀ بزنطی 98
- ب) بررسی حکم نظر به نابالغ و نتیجه گیری مسئلۀ 36: 99
- 1) حکم نظر شخص به نابالغ 99
- 1) متن مسئله 101
- توضیح استاد مد ظلّه 101
- اشاره 101
- اشاره 102
- الف) بحث های مربوط به دو عنوان «نگاه مملوک به مالکۀ خود» و «نگاه خصی به اجنبیّه»: 102
- 1) مشخص کردن حدود عناوین مورد بحث 102
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 102
- 3) توضیح کلام مرحوم شیخ (ره) در مبسوط 103
- ب) حکم نظر مملوک به مالکه: 105
- 1) کلمات بزرگان دربارۀ روایات مفسرۀ آیۀ شریفۀ «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 105
- 3) نتیجه بحث تا اینجا 106
- 2) توضیحی دربارۀ «ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 106
- اشاره 107
- 1) موثقه عبد الملک بن عتبه النخعی 107
- 2) توضیح حدیث 109
- اشاره 109
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 109
- 1) متن حدیث: 109
- الف) صحیحۀ محمد بن اسحاق: 109
- 1) متن حدیث 110
- ب) روایت اثبات الوصیه: 110
- 2) فقه الحدیث 111
- 2) متن حدیث 112
- ج) روایه أخی دعبل 112
- 1) متن روایت 112
- 1) متن روایت 113
- 2) توضیحی دربارۀ روایت 113
- د) روایت القاسم الصیقل 113
- 3) دو نکته دربارۀ روایت 114
- ها) توضیحی دربارۀ کلام مجمع البیان 115
- اشاره 115
- 1) متن صحیحۀ معاویه بن عمار 115
- 3) یک سؤال و پاسخ آن دربارۀ حدیث 116
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 119
- اشاره 119
- 1) یادآوری و تکمیلی دربارۀ روایت مرحوم شیخ طوسی (ره) در تفسیر «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 120
- 2) نقد مرتبط بودن روایت محمد بن اسحاق به بحث نظر مملوک به مالکۀ خود 121
- 3) بررسی روایات استدلال شده برای تحریم نظر مملوک به مالکۀ خود 122
- 1) متن صحیحه ابن بزیع 124
- 2) تقریب استدلال به روایت 124
- اشاره 124
- ب) ادامه بحث نظر خصی به اجنبیه: 124
- 3) جمع بین صحیحۀ ابن بزیع و سایر روایات 125
- 4) بررسی وجه جمع دوم 126
- 5) حمل روایت ابن بزیع بر تقیّه 128
- 6) توضیحی دربارۀ تقیّه در صحیحۀ ابن بزیع 129
- 7) نتیجۀ بحث 130
- الف) حکم نگاه خصیّ به اجنبیّه: 131
- اشاره 131
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 131
- 1) متن عروه: 131
- 3) استدلال به آیۀ شریفه «أُولِی الْإِرْبَهِ» 132
- 5) روایاتی در تفسیر آیۀ شریفه 134
- 6) اشکالی در روایت دوم و سوم 135
- 8) مناقشه استاد مد ظله بر پاسخ صاحب حدائق (ره) 136
- اشاره 137
- 10) روایتی دیگر 137
- 9) پاسخ استاد مد ظله از اشکال 137
- تفسیری از مرحوم فیض (ره) و مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 138
- ب) حکم نگاه پیرمرد به اجنبیه: 139
- الف) دو نکته در تکمیل و توضیح بحث قبل: 140
- اشاره 140
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 140
- 1) نقد کلام مرحوم سیّد (ره) و استدراکی از مطالب گذشته 140
- 2) توضیحی دربارۀ «اَلتّابِعِینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» 142
- اشاره 142
- 1) متن مسئله 143
- ب) نظر زن به مرد اجنبی نابینا (بررسی مسئله 38): 143
- تطبیق این بحث کلی بر مسئلۀ جاری 143
- 3) روایات مسئله 145
- روایت اول: 145
- روایت سوم؛ روایت الجعفریات: 146
- روایت پنجم؛ روایت مکارم الاخلاق: 147
- روایت ششم؛ روایه دعائم: 147
- روایت چهارم؛ روایت الدعائم: 147
- 4) اشکالات عام روایات 148
- روایت هفتم؛ روایت عقاب الاعمال: 148
- 2) توضیح مسئله 149
- 1) متن مسئله 149
- ج) حکم صدای اجنبیه (مسئله 39): 149
- 5) خلاصه بحث 149
- الف) ادلۀ حرمت استماع صدای زن نامحرم (وجه اول): 151
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 151
- 1) تقریب وجه اوّل 151
- اشاره 151
- 2) نقل اقوال فقهاء که استماع صدای زن را حرام دانسته اند 152
- 3) اشاره به اقوال فقهاء دیگر 154
- 4) اشکالات وارده به استدلال فوق برای حرمت 156
- اشاره 160
- الف) توضیحی دربارۀ سخن مرحوم علامه (قدس سرّه) در «جوابات المسائل المهنّائیه الاولی»: 160
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 160
- 1) سؤال سیّد مهنّا (ره) از مرحوم علاّمه (ره) و پاسخ وی: 160
- اشاره 160
- 2) توضیح استاد مد ظلّه دربارۀ پاسخ مرحوم علامه (ره) 162
- 1) استناد به روایات ناهیۀ از جهر به تلبیه برای زنان: 163
- اشاره 164
- 3) بحث دربارۀ دلالت روایت مسعده در مسئلۀ جاری: 164
- روایت اول؛ روایت غیاث بن ابراهیم: 164
- اشاره 164
- روایت دوم؛ روایت مسعده بن صدقه: 164
- 4) آیا روایت عمار ساباطی با روایت مسعده معارض است؟ 166
- نتیجۀ بحث: 166
- اشاره 167
- روایت اول؛ صحیحۀ ربعی بن عبد الله: 167
- 5) روایات معارض با روایات نهی کننده از سلام کردن مرد به زن: 167
- روایت دوم؛ روایت أبی بصیر: 168
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 170
- اشاره 170
- اشاره 170
- تذکاری دربارۀ سند روایت عمار ساباطی 170
- الف) حکم سماع صوت اجنبیّه با التذاذ و خوف فتنه؛ ادله: 170
- 3) کلمات فقهاء 171
- 1) اجماع 171
- 2) بررسی اجماع 171
- اشاره 172
- ب) روایت مسئله 172
- 1) دلالت روایت 173
- 2) نظر استاد مد ظله در معنای روایت 173
- اشاره 174
- ج) استدلال به آیۀ شریفه 174
- 1) معنای خضوع به قول 175
- 2) نظر استاد مد ظله 175
- 3) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 176
- 4) جواب مرحوم آقای خوئی (ره) به مرحوم آقای حکیم (ره) 177
- اشاره 178
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 178
- 1) کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- 2) کلام مرحوم آقای حکیم (ره) در توضیح کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- الف) بررسی اقوال فقهاء پیرامون صحبت کردن محرک بانوان: 178
- 3) توجیه و نقد کلام مرحوم آقای حکیم (ره) توسط استاد مدّ ظلّه 179
- 5) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 180
- 4) بررسی کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 180
- 6) نقد کلام مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظلّه 181
- 1) تفسیر طمع 182
- اشاره 182
- 2) تفسیر «فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ» 184
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- ج) دلیل دیگر بر حرمت صحبت کردن با التذاذ با نامحرم 185
- 2) نقد استاد مد ظلّه بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- اشاره 186
- 1) توضیحی دربارۀ مراد مرحوم آقای خوئی (ره) 186
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 186
- الف) دو توضیح در تکمیل بحث قبل: 186
- اشاره 188
- تطبیق بحث فوق بر محلّ کلام 192
- اشکال و دفع اشکال 192
- 2) اشکال مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 193
- ب) حرمت مس اجنبیّه: 193
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری و اشکال مرحوم آقای حکیم قدس سرهما 193
- اشاره 197
- 1) بررسی فرمایش مرحوم شیخ انصاری (ره) در این باره 197
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 197
- الف) بحث دربارۀ حرمت لمس بدن زن و مرد اجنبی: 197
- 2) آیا حرمت نظر، ملازمه با حرمت لمس دارد یا نه؟ 198
- 4) آیا بین جواز نظر و جواز مس ملازمه وجود دارد؟ 200
- 3) بررسی اشکال در دلالت حدیث أبی سعید: 200
- اشاره 200
- روایت اول؛ روایت عمرو بن خالد از زید بن علی: 201
- روایت دوم؛ روایت مفضّل بن عمر: 201
- دلالت حدیث: 202
- توضیحی دربارۀ سند حدیث: 202
- 2) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 203
- 1) متن مسئلۀ 41 203
- 3) ایرادات استاد مدّ ظلّه به کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 203
- ب) بررسی مسائل 41 و 42: 203
- 4) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 204
- 5) نظر استاد مدّ ظلّه دربارۀ روش جمع بین روایات 205
- 2) ادلۀ مسئله: 207
- اشاره 207
- الف) حکم دخول پسر بر پدر: 207
- 1) متن عروه: 207
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 207
- 4) بحث سندی 208
- 3) کلام مرحوم آقای خوئی و آقای حکیم (ره) پیرامون روایت فوق: 208
- اشاره 209
- 5) نظر استاد (مد ظلّه) 209
- سه وجه در این زمینه متصوّر است؛ 210
- 6) دلالت روایت 211
- 7) روایت دوم: 211
- 8) بیان مرحوم آقای خوئی (ره) و نظر استاد مدّ ظلّه 212
- الف): «آیا فرزند می تواند بدون اجازه نزد پدرش برود؟» 214
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 214
- اشاره 214
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 214
- ب) آیا ورود پدر بر فرزند اجازه می خواهد؟ 217
- 2 - نقد استاد مدّ ظلّه: 217
- 1 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 217
- 2 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 219
- 1 - روایت مسئله: 219
- اشاره 219
- 3 - نقد فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظله: 220
- 1 - متن مسئله: 221
- د) طرح مسئله 45: 221
- 2 - بررسی اطلاقات حرمت نظر؛ فرمایش مرحوم نراقی (ره) 221
- اشاره 222
- 3 - نقد کلام مرحوم نراقی (ره): 222
- 4 - بررسی استصحاب: 222
- اشکال سوم استصحاب (موضوع باقی نیست) 223
- اشکال اول استصحاب (شبهه حکمیه است) 223
- اشکال دوم؛ در موارد شک در مقتضی استصحاب جاری نیست 223
- 5 - کلام مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- 6 - بررسی فرمایش مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- نتیجه بحث: 225
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 226
- الف) تاریخچۀ طرح عنوان نظر به اعضاء منفصل اجنبیّه و وجوه تحریم نظر: 226
- 1) تاریخچۀ بحث: 226
- اشاره 226
- 2) وجه اول؛ استصحاب حرمت نظر، 227
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری قدس سرّه 229
- ب) بررسی وجه اوّل تحریم (استصحاب عدم جواز نظر) 229
- 2) اشکال مرحوم آقای حکیم به مرحوم شیخ قدس سرهما 229
- 3) دو کلام مرحوم شیخ انصاری (ره) در وسائل در بحث استصحاب 231
- 4) توضیح مرحوم آقای داماد (ره) 232
- 5) مبنائی دیگر در باب استصحاب و مناقشۀ مرحوم آقای داماد (ره) در آن 233
- 6) تأییدی بر مبنای مرحوم آقای داماد (ره) از باب مطهرات 234
- 7) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه توسط استاد مدّ ظلّه 235
- اشاره 237
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 237
- الف) بررسی کلام مرحوم آقای داماد (ره) در باب بقاء موضوع در استصحاب: 237
- 1) توضیح کلام مرحوم آقای داماد (ره) (یادآوری) 237
- 2) بررسی کلام مرحوم آقای داماد قدس سرّه توسط استاد مد ظلّه 238
- 3) مبنای استاد مد ظلّه در این بحث 239
- 4) تطبیق مبنای اصولی استاد مدّ ظلّه بر بحث فقهی 242
- اشاره 243
- ب) ادامۀ بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه: 243
- 1) بررسی کلام آقای حکیم قدس سرّه 243
- 1) تمسّک به اطلاقات روایات 245
- ج) بررسی سایر ادلۀ حرمت نظر به اعضای قطع شده نامحرم 245
- اشاره 247
- 1) اصل برائت 247
- تقریب دوم: (تمسک به روایات مجوزه) 247
- د) ادله جواز نظر به اعضاء منفصله از نامحرم 247
- 2) روایات وصل شعر مرأه 247
- تقریب اول: (تقریب مرحوم صاحب جواهر) 247
- 3) بررسی ادلۀ جواز توسط استاد مدّ ظلّه 248
- 4) نتیجۀ بحث 249
- الف) توضیح مسئله 46: 250
- 2) توضیح دربارۀ موضوع مورد بحث 250
- اشاره 250
- 1) متن مسئله 250
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 250
- 1) روایاتی که به طور مطلق از وصل کردن مو به مو بر حذر داشته 251
- 1 - مرسلۀ ابن أبی عمیر: 251
- ب) روایات مختلف بازدارنده از وصل شعر به شعر: 251
- 3) روایاتی که مربوط به «وصل کردن شعر مرأه به شعر مرأه» است 252
- 2) روایتی که از «وصل شعر به شعر غیر» نهی کرده است 252
- روایت فقه الرضا علیه السلام: 252
- 2 - مضمرۀ علی: 252
- 1 - مرسلۀ فقیه: 252
- ج) بررسی چگونگی حمل روایات ناهیه از وصل شعر به شعر بر کراهت: 253
- 2 - روایت مکارم الاخلاق: 253
- 1) مقدمه 253
- 2 - روایت ثابت بن أبی سعید: 254
- 1 - روایت عبد الله بن حسن: 254
- 2) روایاتی که از آنها کراهت استظهار شده است 254
- 3) بحث استاد مدّ ظلّه دربارۀ اسناد این روایات 255
- 4) بررسی دلالت روایات مذکور بر کراهت 257
- 5) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) در این باره 258
- 6) توضیحاتی دربارۀ مسائل 47 تا 49 259
- 2 - توضیحی دربارۀ مسئلۀ 49: 259
- 1 - متن مسائل 47، 48 و 49: 259
- 3 - بررسی کلامی از مرحوم آقای مطهری (قدس سرّه): 260
- 1) متن عروه: 261
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 261
- اشاره 261
- الف) بررسی مسئلۀ 50: 261
- اشاره 262
- وجه اول؛ تمسک به عام در شبهۀ مصداقیه 263
- توضیح این وجه و مبنای مرحوم سیّد (ره) 263
- - اشکال اول: 265
- وجه دوم؛ استصحاب عدم ازلی 265
- اشکالات استاد مد ظلّه بر جریان استصحاب عدم ازلی 265
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 266
- - اشکال دوم: 266
- وجه سوم؛ مبنای مرحوم نائینی (ره) 266
- وجه چهارم؛ قاعدۀ مقتضی و مانع 267
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 268
- مختار استاد (مد ظلّه) 269
- بیان مرحوم آقای خوئی (ره) 270
- توضیحی از استاد (مدّ ظلّه) 271
- 3) ادامۀ مسئله (5) عروه: 271
- 4) ادامۀ مسئله (51) عروه: 272
- 5) ادامۀ مسئله 51 عروه: 273
- اشاره 273
- متن عروه: 273
- ب) بررسی مسئله 51: 273
- اشکالی بر مرحوم سیّد (ره) 273
- ج) طرح مسئله 52: 274
- متن عروه: 274
اما المطلب الثانی فلا اختصاص له بهنّ بل یشمل مطلق النساء کما یشهد له ذکر عدم التبرّج و اقامه الصلاه و ایتاء الزکاه فی ضمنه... فتدلّ علی حرمه ترقیق الصوت و تحسینه».
6) نقد کلام مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظلّه
اینکه مرحوم آقای خوئی (ره) می فرمایند که از آیۀ شریفه استفاده می شود «فَلا تَخْضَعْنَ» حکمی عمومی است، صحیح نیست و به نظر می رسد که آیۀ شریفه بر هیچ طرف دلالت ندارد، نه اختصاصی بودن حکم از آن استفاده می شود و نه عمومی بودن حکم. برای روشن شدن مطلب به مثال های زیر توجه فرمایید.
مثال اول: اگر گفتند «ای علماء اگر شما به وظائفتان عمل کنید مانند مردم عادی نیستید، بنابراین، باید دیگران را خوب ارشاد کنید»، آیا معنای این جمله این است که ارشاد وظیفۀ عمومی مردم است؟
مثال دوم: اگر گفتند «ای دولتمردان، اگر به مسئولیتتان عمل کنید، مانند تودۀ مردم نیستید، پس برای رسیدگی به مردم تلاش کنید»، آیا به این معنی است که همۀ مردم در مقابل رسیدگی به دیگران مسئولند؟ سرّ مطلب این است که آیۀ شریفه یکی از وظائف همسران پیامبر (صلی الله علیه و آله) را بیان می کند و نسبت به وظائف دیگران ساکت است نه اینکه لفظ عامی داشته باشیم که حکم عمومی را بیان کند تا اشکال شود مگر مورد مخصص است! بلکه این آیه اقتضاءً از بیان حکم عمومی مردم قاصر است و کاری به حکم عام ندارد.
خلاصه: «فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ» وظیفۀ زنان پیامبر (صلی الله علیه و آله) را بیان می کند و در مورد اختصاصی بودن یا عمومی بودن این حکم ساکت است. البته اگر دلیلی عام داشتیم که هر حکمی که همسران پیامبر (صلی الله علیه و آله) دارند، دیگران نیز دارند الاّ ما خرج بالدلیل، با ضمیمه کردن آن دلیل، استدلال به آیۀ شریفه تمام بود، ولی چنین دلیل عامی نداریم و به تناسب حکم و موضوع و مانند آن، عمومی بودن یا اختصاصی بودن حکم را می فهمیم.