- 1) متن مسئله 1
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 1
- الف) بررسی مسئلۀ 35: 1
- 1378/01/14 شنبه درس شمارۀ (88) کتاب النکاح/سال اول 1
- اشاره 1
- 2) توضیح مسئله 2
- 3) نسبت عناوین استثناء شده و طرح یک سؤال: 3
- اشاره 4
- 4) پاسخ سؤال 4
- فرق صورت اول و صورت دوم: 6
- ب) دلیل استثناء مقام معالجه: 6
- اشاره 6
- 2) پاسخ استاد (مدّ ظلّه) به شاهد نقضی مرحوم آقای خوئی قدس سرّه: 8
- 3) کلام مرحوم آیه اللّه حائری قدس سرّه: 9
- الف) استدلال مرحوم آقای حائری (ره) بر عدم الزام طبیب در معالجه، و جواب استاد مد ظله: 11
- اشاره 11
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 11
- 1) الزام طبیب بی فایده است 11
- 3) نقد کلام مرحوم آقای حائری (ره) 12
- 2) نیازی به الزام طبیب نیست 12
- 4) نظر استاد - مد ظلّه - دربارۀ حکم ترخیصی طبیب 13
- 5) آیا اضطرار مریض برای رفع حکم از طبیب کافی است؟ 13
- ب) بحثی دربارۀ روایت ابو حمزۀ ثمالی 14
- 1) متن روایت 14
- 3) بحثی پیرامون معنای أرفق 15
- 2) مقصود از «فلیعالجها» ترخیص در معالجه است. 15
- 4) مرجع ضمیر «اضطرت الیه» 16
- الف) توضیحی دربارۀ معنای روایت ابو حمزۀ ثمالی: 17
- اشاره 17
- اشاره 17
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 17
- 1) بیان آقای حاج شیخ (ره) 19
- 1) متن عروه: 20
- ب) استثنای دوم، مقام ضرورت: 20
- 2) توضیح متن: 20
- 1) متن عروه: 21
- 2) توضیح متن: 21
- 2) توضیح متن: 21
- د) استثنای چهارم، مقام شهادت: 21
- ج) استثنای سوم، تزاحم با اهم: 21
- 1) متن عروه: 21
- 3) دلیل مسئله: 22
- روایت اول: 22
- اشاره 22
- متن روایت: 23
- 4) آیا روایت ناظر به مقام تحمل شهادت است یا ادای شهادت؟ 24
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 25
- 1) روایت اول: صحیحۀ علی بن یقطین 25
- الف) روایاتِ جواز نظر در مقام اداء شهادت: 25
- اشاره 25
- 2) روایت دوم: صحیحۀ صفّار 26
- 3) بررسی دلالت صحیحۀ علی بن یقطین و صحیحۀ صفّار 27
- 5) نتیجۀ بحث 29
- 4) تهافتی در کلام مرحوم آقای خوئی ره 29
- اشاره 30
- 1) توجیه کلام مرحوم سید توسط استاد «مد ظله» 30
- ب) دفاع از مرحوم سیّد در ذکر مستثنیات حرمت نظر: 30
- ج) ادلۀ جواز نظر به زانیه حین الزنا برای شهادت دادن به زنا 31
- 2) نظر استاد مد ظلّه 31
- 2) عبارت کامل ذیل کلام مرحوم سید در عروه 31
- 1) دلیل اول: تعطیل حدود 31
- 4) نقد استاد مد ظلّه 33
- الف) بیان احتمالات ممکن در کلام مرحوم سیّد (ره): 35
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 35
- اشاره 35
- بررسی روایات مسئله: 38
- اشاره 38
- ب) و منها القواعد من النساء اللاتی لا یرجون نکاحاً: 38
- نکته ای حدیثی 41
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 43
- اشاره 43
- 1) استدلال برای کلام مصنف قدس سرّه 43
- الف) بررسی حکم قواعد النساء: 43
- 3) بررسی وجه اول 44
- 2) وجه اول برای جمع بین روایات 44
- 4) وجه دوم جمع بین روایات 46
- 5) توضیحی دربارۀ صحیحۀ بزنطی 47
- 7) استدراکی دربارۀ لزوم جلباب برای غیر قواعد 48
- 6) خلاصه و نتیجۀ بحث 48
- اشاره 49
- ب) حکم نظر ممیّز به عورت: 49
- 1) کلام مرحوم نراقی قدس سرّه 50
- 2) اشکال اول مرحوم آقای خویی - قدس سرّه - 50
- 3) بررسی اشکال اول مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 52
- 4) بررسی کلام مرحوم نراقی قدس سرّه توسط استاد مد ظله 53
- اشاره 53
- تطبیق مطلب کلی بالا بر محل بحث 54
- 5) اشکال دوم مرحوم آقای خوئی به کلام مرحوم نراقی قدس سرّهما 55
- توضیحی دربارۀ ذیل آیۀ شریفه 55
- 6) بررسی اشکال دوم توسط استاد مد ظلّه 55
- الف) ادامۀ بحث جلسۀ گذشته و دو نکته در کلام مرحوم سید: 57
- 1) نکته اول: 57
- اشاره 57
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 57
- اشاره 57
- ب) فرع دوم؛ نگاه به عورت صبی و صبیّۀ ممیّز: 58
- اشاره 58
- 2) نکته دوم: 58
- بررسی این دلیل: 59
- 1) روایت حنان بن سدیر 59
- روایاتی که حرمت را بیان می کند 59
- 6) روایت ششم: 60
- 3) روایت سوم: حدیث مناهی نبی صلی الله علیه و آله: 60
- 4) روایت چهارم: 60
- 5) روایت پنجم: 60
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 61
- اشاره 61
- 9) نتیجۀ بحث 61
- 7) روایت هفتم: 61
- 9) روایت هشتم: 61
- ج) فرع سوم: نگاه بالغین به بدن بچه های ممیّز: 61
- 2) بررسی دلیل اول (عدم مقتض للحرمه) 62
- 3) بررسی دلیل دوم (وجود المانع عن الحرمه) 63
- د) فرع چهارم: پوشاندن بدن مرد از نگاه صبیّۀ ممیّز: 65
- 4) نظر استاد مد ظلّه 65
- 1) صحیحۀ اول بزنطی 66
- 2) صحیحۀ دوم بزنطی 66
- اشاره 66
- ح) فرع پنجم: پوشاندن بدن زن از نگاه صبی ممیّز: 66
- 4) جمع دو صحیحۀ بزنطی و آیۀ شریفۀ «وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ» توسط استاد مد ظلّه 67
- 3) بررسی فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) 67
- 2) توضیح مسئله 68
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 68
- 1) متن مسئله 68
- اشاره 68
- الف) بررسی مسأله 36: 68
- 3) متن روایت ابو احمد کاهلی 69
- 5) کیفیت نقل وسائل و مستمسک و بررسی آن 70
- 6) بررسی سند دو روایت بالا 71
- 7) کلام مرحوم آقای حکیم و مرحوم آقای خوئی قدس سرهما 72
- 8) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 73
- 9) نتیجه بحث (تا اینجا) 74
- 1) متن روایت زراره و دلالت آن 74
- ب) سائر روایات مسئله: 74
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 78
- اشاره 78
- الف) مرفوعۀ زکریّا المؤمن 78
- 1) متن روایت: 78
- 2) سند روایت: 78
- 3) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در سند روایت: 79
- 4) نظر استاد مد ظله در سند روایت: 79
- 6) نقد استاد مد ظله: 80
- 5) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در دلالت روایت: 80
- 8) نقد استاد مد ظله: 81
- 7) تقریب دیگر فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره): 81
- 3) دلالت روایت: 82
- 2) بررسی سند روایت: 82
- 1) متن روایت: 82
- اشاره 82
- ب) صحیحۀ غیاث بن ابراهیم 82
- و در تفسیر «شعبه من الزنا» دو احتمال هست: 83
- شش سالگی چه خصوصیتی دارد؟ 84
- 4) تمسک به روایت غیاث برای مسئلۀ مورد بحث: 84
- 1) متن روایت: 84
- ج) مرسلۀ علی بن عقبه 84
- د) مرسلۀ هارون بن مسلم 85
- 1) متن روایت: 85
- 2) توضیح روایت 85
- 2) توضیح روایت 85
- الف) شواهدی بر لزوم رفع ید از ظهور روایات: 87
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 87
- اشاره 87
- 1) نظر مرحوم آقای خوئی (ره) 87
- 2) نقد استاد مد ظله بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 88
- اشاره 88
- نظر محدثین 89
- نظر فقهاء؛ مرحوم محقق ثانی (ره) 90
- دلالت آیۀ شریفه 91
- ب) عبائر مفسران 91
- اشاره 91
- 5) فقه القرآن راوندی 92
- 4) زبده البیان 92
- 2) روض الجنان، 92
- 3) مجمع البیان 92
- 7) نتیجه بحث: 93
- 6) کنز العرفان 93
- 1) طرح اشکال و سؤال 94
- الف) بررسی اشکالی پیرامون چگونگی تستّر زن در برابر صبی نابالغ: 94
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 94
- اشاره 94
- 2) راه جمع اول 95
- 3) اشکال راه جمع اول 96
- 5) راه جمع سوم 97
- 4) راه جمع دوم 97
- 6) چگونگی جمع دو آیه با صحیحۀ بزنطی 98
- ب) بررسی حکم نظر به نابالغ و نتیجه گیری مسئلۀ 36: 99
- 1) حکم نظر شخص به نابالغ 99
- اشاره 101
- توضیح استاد مد ظلّه 101
- 1) متن مسئله 101
- 1) مشخص کردن حدود عناوین مورد بحث 102
- الف) بحث های مربوط به دو عنوان «نگاه مملوک به مالکۀ خود» و «نگاه خصی به اجنبیّه»: 102
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 102
- اشاره 102
- 3) توضیح کلام مرحوم شیخ (ره) در مبسوط 103
- ب) حکم نظر مملوک به مالکه: 105
- 1) کلمات بزرگان دربارۀ روایات مفسرۀ آیۀ شریفۀ «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 105
- 2) توضیحی دربارۀ «ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 106
- 3) نتیجه بحث تا اینجا 106
- اشاره 107
- 1) موثقه عبد الملک بن عتبه النخعی 107
- 2) توضیح حدیث 109
- 1) متن حدیث: 109
- اشاره 109
- الف) صحیحۀ محمد بن اسحاق: 109
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 109
- ب) روایت اثبات الوصیه: 110
- 1) متن حدیث 110
- 2) فقه الحدیث 111
- 1) متن روایت 112
- 2) متن حدیث 112
- ج) روایه أخی دعبل 112
- 2) توضیحی دربارۀ روایت 113
- 1) متن روایت 113
- د) روایت القاسم الصیقل 113
- 3) دو نکته دربارۀ روایت 114
- 1) متن صحیحۀ معاویه بن عمار 115
- اشاره 115
- ها) توضیحی دربارۀ کلام مجمع البیان 115
- 3) یک سؤال و پاسخ آن دربارۀ حدیث 116
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 119
- اشاره 119
- 1) یادآوری و تکمیلی دربارۀ روایت مرحوم شیخ طوسی (ره) در تفسیر «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 120
- 2) نقد مرتبط بودن روایت محمد بن اسحاق به بحث نظر مملوک به مالکۀ خود 121
- 3) بررسی روایات استدلال شده برای تحریم نظر مملوک به مالکۀ خود 122
- اشاره 124
- ب) ادامه بحث نظر خصی به اجنبیه: 124
- 1) متن صحیحه ابن بزیع 124
- 2) تقریب استدلال به روایت 124
- 3) جمع بین صحیحۀ ابن بزیع و سایر روایات 125
- 4) بررسی وجه جمع دوم 126
- 5) حمل روایت ابن بزیع بر تقیّه 128
- 6) توضیحی دربارۀ تقیّه در صحیحۀ ابن بزیع 129
- 7) نتیجۀ بحث 130
- الف) حکم نگاه خصیّ به اجنبیّه: 131
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 131
- اشاره 131
- 1) متن عروه: 131
- 3) استدلال به آیۀ شریفه «أُولِی الْإِرْبَهِ» 132
- 5) روایاتی در تفسیر آیۀ شریفه 134
- 6) اشکالی در روایت دوم و سوم 135
- 8) مناقشه استاد مد ظله بر پاسخ صاحب حدائق (ره) 136
- 10) روایتی دیگر 137
- 9) پاسخ استاد مد ظله از اشکال 137
- اشاره 137
- تفسیری از مرحوم فیض (ره) و مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 138
- ب) حکم نگاه پیرمرد به اجنبیه: 139
- اشاره 140
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 140
- 1) نقد کلام مرحوم سیّد (ره) و استدراکی از مطالب گذشته 140
- الف) دو نکته در تکمیل و توضیح بحث قبل: 140
- اشاره 142
- 2) توضیحی دربارۀ «اَلتّابِعِینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» 142
- 1) متن مسئله 143
- تطبیق این بحث کلی بر مسئلۀ جاری 143
- ب) نظر زن به مرد اجنبی نابینا (بررسی مسئله 38): 143
- روایت اول: 145
- 3) روایات مسئله 145
- روایت سوم؛ روایت الجعفریات: 146
- روایت چهارم؛ روایت الدعائم: 147
- روایت پنجم؛ روایت مکارم الاخلاق: 147
- روایت ششم؛ روایه دعائم: 147
- 4) اشکالات عام روایات 148
- روایت هفتم؛ روایت عقاب الاعمال: 148
- 2) توضیح مسئله 149
- 1) متن مسئله 149
- ج) حکم صدای اجنبیه (مسئله 39): 149
- 5) خلاصه بحث 149
- الف) ادلۀ حرمت استماع صدای زن نامحرم (وجه اول): 151
- 1) تقریب وجه اوّل 151
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 151
- اشاره 151
- 2) نقل اقوال فقهاء که استماع صدای زن را حرام دانسته اند 152
- 3) اشاره به اقوال فقهاء دیگر 154
- 4) اشکالات وارده به استدلال فوق برای حرمت 156
- اشاره 160
- اشاره 160
- الف) توضیحی دربارۀ سخن مرحوم علامه (قدس سرّه) در «جوابات المسائل المهنّائیه الاولی»: 160
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 160
- 1) سؤال سیّد مهنّا (ره) از مرحوم علاّمه (ره) و پاسخ وی: 160
- 2) توضیح استاد مد ظلّه دربارۀ پاسخ مرحوم علامه (ره) 162
- 1) استناد به روایات ناهیۀ از جهر به تلبیه برای زنان: 163
- 3) بحث دربارۀ دلالت روایت مسعده در مسئلۀ جاری: 164
- اشاره 164
- روایت اول؛ روایت غیاث بن ابراهیم: 164
- اشاره 164
- روایت دوم؛ روایت مسعده بن صدقه: 164
- 4) آیا روایت عمار ساباطی با روایت مسعده معارض است؟ 166
- نتیجۀ بحث: 166
- روایت اول؛ صحیحۀ ربعی بن عبد الله: 167
- اشاره 167
- 5) روایات معارض با روایات نهی کننده از سلام کردن مرد به زن: 167
- روایت دوم؛ روایت أبی بصیر: 168
- اشاره 170
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 170
- اشاره 170
- الف) حکم سماع صوت اجنبیّه با التذاذ و خوف فتنه؛ ادله: 170
- تذکاری دربارۀ سند روایت عمار ساباطی 170
- 3) کلمات فقهاء 171
- 1) اجماع 171
- 2) بررسی اجماع 171
- اشاره 172
- ب) روایت مسئله 172
- 2) نظر استاد مد ظله در معنای روایت 173
- 1) دلالت روایت 173
- اشاره 174
- ج) استدلال به آیۀ شریفه 174
- 1) معنای خضوع به قول 175
- 2) نظر استاد مد ظله 175
- 3) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 176
- 4) جواب مرحوم آقای خوئی (ره) به مرحوم آقای حکیم (ره) 177
- اشاره 178
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 178
- 1) کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- الف) بررسی اقوال فقهاء پیرامون صحبت کردن محرک بانوان: 178
- 2) کلام مرحوم آقای حکیم (ره) در توضیح کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- 3) توجیه و نقد کلام مرحوم آقای حکیم (ره) توسط استاد مدّ ظلّه 179
- 5) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 180
- 4) بررسی کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 180
- 6) نقد کلام مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظلّه 181
- اشاره 182
- 1) تفسیر طمع 182
- 2) تفسیر «فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ» 184
- 2) نقد استاد مد ظلّه بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- ج) دلیل دیگر بر حرمت صحبت کردن با التذاذ با نامحرم 185
- الف) دو توضیح در تکمیل بحث قبل: 186
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 186
- اشاره 186
- 1) توضیحی دربارۀ مراد مرحوم آقای خوئی (ره) 186
- اشاره 188
- تطبیق بحث فوق بر محلّ کلام 192
- اشکال و دفع اشکال 192
- 2) اشکال مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 193
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری و اشکال مرحوم آقای حکیم قدس سرهما 193
- ب) حرمت مس اجنبیّه: 193
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 197
- اشاره 197
- الف) بحث دربارۀ حرمت لمس بدن زن و مرد اجنبی: 197
- 1) بررسی فرمایش مرحوم شیخ انصاری (ره) در این باره 197
- 2) آیا حرمت نظر، ملازمه با حرمت لمس دارد یا نه؟ 198
- اشاره 200
- 3) بررسی اشکال در دلالت حدیث أبی سعید: 200
- 4) آیا بین جواز نظر و جواز مس ملازمه وجود دارد؟ 200
- روایت اول؛ روایت عمرو بن خالد از زید بن علی: 201
- روایت دوم؛ روایت مفضّل بن عمر: 201
- توضیحی دربارۀ سند حدیث: 202
- دلالت حدیث: 202
- 2) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 203
- 3) ایرادات استاد مدّ ظلّه به کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 203
- ب) بررسی مسائل 41 و 42: 203
- 1) متن مسئلۀ 41 203
- 4) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 204
- 5) نظر استاد مدّ ظلّه دربارۀ روش جمع بین روایات 205
- 1) متن عروه: 207
- 2) ادلۀ مسئله: 207
- اشاره 207
- الف) حکم دخول پسر بر پدر: 207
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 207
- 4) بحث سندی 208
- 3) کلام مرحوم آقای خوئی و آقای حکیم (ره) پیرامون روایت فوق: 208
- اشاره 209
- 5) نظر استاد (مد ظلّه) 209
- سه وجه در این زمینه متصوّر است؛ 210
- 6) دلالت روایت 211
- 7) روایت دوم: 211
- 8) بیان مرحوم آقای خوئی (ره) و نظر استاد مدّ ظلّه 212
- اشاره 214
- الف): «آیا فرزند می تواند بدون اجازه نزد پدرش برود؟» 214
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 214
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 214
- 1 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 217
- 2 - نقد استاد مدّ ظلّه: 217
- ب) آیا ورود پدر بر فرزند اجازه می خواهد؟ 217
- اشاره 219
- 1 - روایت مسئله: 219
- 2 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 219
- 3 - نقد فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظله: 220
- 1 - متن مسئله: 221
- 2 - بررسی اطلاقات حرمت نظر؛ فرمایش مرحوم نراقی (ره) 221
- د) طرح مسئله 45: 221
- 4 - بررسی استصحاب: 222
- 3 - نقد کلام مرحوم نراقی (ره): 222
- اشاره 222
- اشکال دوم؛ در موارد شک در مقتضی استصحاب جاری نیست 223
- اشکال اول استصحاب (شبهه حکمیه است) 223
- اشکال سوم استصحاب (موضوع باقی نیست) 223
- 5 - کلام مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- 6 - بررسی فرمایش مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- نتیجه بحث: 225
- اشاره 226
- الف) تاریخچۀ طرح عنوان نظر به اعضاء منفصل اجنبیّه و وجوه تحریم نظر: 226
- 1) تاریخچۀ بحث: 226
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 226
- 2) وجه اول؛ استصحاب حرمت نظر، 227
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری قدس سرّه 229
- 2) اشکال مرحوم آقای حکیم به مرحوم شیخ قدس سرهما 229
- ب) بررسی وجه اوّل تحریم (استصحاب عدم جواز نظر) 229
- 3) دو کلام مرحوم شیخ انصاری (ره) در وسائل در بحث استصحاب 231
- 4) توضیح مرحوم آقای داماد (ره) 232
- 5) مبنائی دیگر در باب استصحاب و مناقشۀ مرحوم آقای داماد (ره) در آن 233
- 6) تأییدی بر مبنای مرحوم آقای داماد (ره) از باب مطهرات 234
- 7) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه توسط استاد مدّ ظلّه 235
- اشاره 237
- الف) بررسی کلام مرحوم آقای داماد (ره) در باب بقاء موضوع در استصحاب: 237
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 237
- 1) توضیح کلام مرحوم آقای داماد (ره) (یادآوری) 237
- 2) بررسی کلام مرحوم آقای داماد قدس سرّه توسط استاد مد ظلّه 238
- 3) مبنای استاد مد ظلّه در این بحث 239
- 4) تطبیق مبنای اصولی استاد مدّ ظلّه بر بحث فقهی 242
- 1) بررسی کلام آقای حکیم قدس سرّه 243
- اشاره 243
- ب) ادامۀ بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه: 243
- 1) تمسّک به اطلاقات روایات 245
- ج) بررسی سایر ادلۀ حرمت نظر به اعضای قطع شده نامحرم 245
- اشاره 247
- 1) اصل برائت 247
- تقریب دوم: (تمسک به روایات مجوزه) 247
- د) ادله جواز نظر به اعضاء منفصله از نامحرم 247
- 2) روایات وصل شعر مرأه 247
- تقریب اول: (تقریب مرحوم صاحب جواهر) 247
- 3) بررسی ادلۀ جواز توسط استاد مدّ ظلّه 248
- 4) نتیجۀ بحث 249
- 2) توضیح دربارۀ موضوع مورد بحث 250
- اشاره 250
- 1) متن مسئله 250
- الف) توضیح مسئله 46: 250
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 250
- 1 - مرسلۀ ابن أبی عمیر: 251
- 1) روایاتی که به طور مطلق از وصل کردن مو به مو بر حذر داشته 251
- ب) روایات مختلف بازدارنده از وصل شعر به شعر: 251
- 1 - مرسلۀ فقیه: 252
- 2) روایتی که از «وصل شعر به شعر غیر» نهی کرده است 252
- 3) روایاتی که مربوط به «وصل کردن شعر مرأه به شعر مرأه» است 252
- روایت فقه الرضا علیه السلام: 252
- 2 - مضمرۀ علی: 252
- ج) بررسی چگونگی حمل روایات ناهیه از وصل شعر به شعر بر کراهت: 253
- 2 - روایت مکارم الاخلاق: 253
- 1) مقدمه 253
- 2 - روایت ثابت بن أبی سعید: 254
- 2) روایاتی که از آنها کراهت استظهار شده است 254
- 1 - روایت عبد الله بن حسن: 254
- 3) بحث استاد مدّ ظلّه دربارۀ اسناد این روایات 255
- 4) بررسی دلالت روایات مذکور بر کراهت 257
- 5) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) در این باره 258
- 1 - متن مسائل 47، 48 و 49: 259
- 2 - توضیحی دربارۀ مسئلۀ 49: 259
- 6) توضیحاتی دربارۀ مسائل 47 تا 49 259
- 3 - بررسی کلامی از مرحوم آقای مطهری (قدس سرّه): 260
- 1) متن عروه: 261
- الف) بررسی مسئلۀ 50: 261
- اشاره 261
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 261
- اشاره 262
- وجه اول؛ تمسک به عام در شبهۀ مصداقیه 263
- توضیح این وجه و مبنای مرحوم سیّد (ره) 263
- اشکالات استاد مد ظلّه بر جریان استصحاب عدم ازلی 265
- وجه دوم؛ استصحاب عدم ازلی 265
- - اشکال اول: 265
- وجه سوم؛ مبنای مرحوم نائینی (ره) 266
- - اشکال دوم: 266
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 266
- وجه چهارم؛ قاعدۀ مقتضی و مانع 267
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 268
- مختار استاد (مد ظلّه) 269
- بیان مرحوم آقای خوئی (ره) 270
- توضیحی از استاد (مدّ ظلّه) 271
- 3) ادامۀ مسئله (5) عروه: 271
- 4) ادامۀ مسئله (51) عروه: 272
- اشکالی بر مرحوم سیّد (ره) 273
- ب) بررسی مسئله 51: 273
- اشاره 273
- 5) ادامۀ مسئله 51 عروه: 273
- متن عروه: 273
- ج) طرح مسئله 52: 274
- متن عروه: 274
آن ندارد، صدای این خواننده ها که از مصادیق روشن صدای محرک است، نوعاً بلند است نه آهسته.
بنابراین، معنای سوم متعیّن است، یعنی نباید مطالبی بگویید که نامحرم را به گونه ای بر شما مسلط کند و کسی که دلی ناپاک دارد، شما را صید خود و در اختیار خود بپندارد و طمع کرده، به اندیشۀ حرام فرو رود.
نتیجه آنکه، برای حرمت صدائی که موجب خوش آمدن نامحرم می شود، نمی توانیم به آیۀ شریفه، «فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ» استدلال کنیم.
ج) دلیل دیگر بر حرمت صحبت کردن با التذاذ با نامحرم
1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره)
مرحوم آقای خوئی (ره) برای حرمت، به آیۀ شریفۀ غض استدلال کرده اند.
تقریب استدلال: مراد از غض بصر، غمض عین کردن و صرف نظر کردن است.
آیه می فرماید به طور کلی از نامحرم صرف نظر کنید و هیچ گونه ارتباط شهوانی و غیر شهوانی با او برقرار نسازید، ولی به قرینۀ «مِن» که در آیه بکار رفته، مطلق ارتباطات ممنوع نیست بلکه خصوص استمتاعات و روابط شهوانی حرام است و یکی از استمتاعات، التذاذ از صدای نامحرم است.
2) نقد استاد مد ظلّه بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره)
در مباحث گذشته (درس 27 به بعد) گفتیم:
اولاً، غض به معنای صرف نظر کردن نیست بلکه «غمض العین» است که معنی صرف نظر کردن را می دهد.
ثانیاً، «غض بصره» و «غض من بصره» مترادف است، و «من» در این ترکیب زائده است و تنها تأکید را می رساند، همچنان که از استعمالات آن بدست می آید.
ثالثاً، اگر من تبعیضیه هم باشد، حد اکثر استفاده می شود که مطلق ارتباط حرام نیست بلکه فیه تفصیل، امّا چه تفصیلی، «من» مشخص نمی کند. «* و السلام *»