- 1) متن مسئله 1
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 1
- الف) بررسی مسئلۀ 35: 1
- 1378/01/14 شنبه درس شمارۀ (88) کتاب النکاح/سال اول 1
- اشاره 1
- 2) توضیح مسئله 2
- 3) نسبت عناوین استثناء شده و طرح یک سؤال: 3
- اشاره 4
- 4) پاسخ سؤال 4
- فرق صورت اول و صورت دوم: 6
- اشاره 6
- ب) دلیل استثناء مقام معالجه: 6
- 2) پاسخ استاد (مدّ ظلّه) به شاهد نقضی مرحوم آقای خوئی قدس سرّه: 8
- 3) کلام مرحوم آیه اللّه حائری قدس سرّه: 9
- الف) استدلال مرحوم آقای حائری (ره) بر عدم الزام طبیب در معالجه، و جواب استاد مد ظله: 11
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 11
- اشاره 11
- 1) الزام طبیب بی فایده است 11
- 2) نیازی به الزام طبیب نیست 12
- 3) نقد کلام مرحوم آقای حائری (ره) 12
- 4) نظر استاد - مد ظلّه - دربارۀ حکم ترخیصی طبیب 13
- 5) آیا اضطرار مریض برای رفع حکم از طبیب کافی است؟ 13
- ب) بحثی دربارۀ روایت ابو حمزۀ ثمالی 14
- 1) متن روایت 14
- 3) بحثی پیرامون معنای أرفق 15
- 2) مقصود از «فلیعالجها» ترخیص در معالجه است. 15
- 4) مرجع ضمیر «اضطرت الیه» 16
- اشاره 17
- اشاره 17
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 17
- الف) توضیحی دربارۀ معنای روایت ابو حمزۀ ثمالی: 17
- 1) بیان آقای حاج شیخ (ره) 19
- ب) استثنای دوم، مقام ضرورت: 20
- 2) توضیح متن: 20
- 1) متن عروه: 20
- 1) متن عروه: 21
- 2) توضیح متن: 21
- 2) توضیح متن: 21
- ج) استثنای سوم، تزاحم با اهم: 21
- د) استثنای چهارم، مقام شهادت: 21
- 1) متن عروه: 21
- روایت اول: 22
- 3) دلیل مسئله: 22
- اشاره 22
- متن روایت: 23
- 4) آیا روایت ناظر به مقام تحمل شهادت است یا ادای شهادت؟ 24
- الف) روایاتِ جواز نظر در مقام اداء شهادت: 25
- اشاره 25
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 25
- 1) روایت اول: صحیحۀ علی بن یقطین 25
- 2) روایت دوم: صحیحۀ صفّار 26
- 3) بررسی دلالت صحیحۀ علی بن یقطین و صحیحۀ صفّار 27
- 5) نتیجۀ بحث 29
- 4) تهافتی در کلام مرحوم آقای خوئی ره 29
- 1) توجیه کلام مرحوم سید توسط استاد «مد ظله» 30
- اشاره 30
- ب) دفاع از مرحوم سیّد در ذکر مستثنیات حرمت نظر: 30
- 2) نظر استاد مد ظلّه 31
- ج) ادلۀ جواز نظر به زانیه حین الزنا برای شهادت دادن به زنا 31
- 2) عبارت کامل ذیل کلام مرحوم سید در عروه 31
- 1) دلیل اول: تعطیل حدود 31
- 4) نقد استاد مد ظلّه 33
- اشاره 35
- الف) بیان احتمالات ممکن در کلام مرحوم سیّد (ره): 35
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 35
- اشاره 38
- بررسی روایات مسئله: 38
- ب) و منها القواعد من النساء اللاتی لا یرجون نکاحاً: 38
- نکته ای حدیثی 41
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 43
- اشاره 43
- 1) استدلال برای کلام مصنف قدس سرّه 43
- الف) بررسی حکم قواعد النساء: 43
- 2) وجه اول برای جمع بین روایات 44
- 3) بررسی وجه اول 44
- 4) وجه دوم جمع بین روایات 46
- 5) توضیحی دربارۀ صحیحۀ بزنطی 47
- 7) استدراکی دربارۀ لزوم جلباب برای غیر قواعد 48
- 6) خلاصه و نتیجۀ بحث 48
- اشاره 49
- ب) حکم نظر ممیّز به عورت: 49
- 2) اشکال اول مرحوم آقای خویی - قدس سرّه - 50
- 1) کلام مرحوم نراقی قدس سرّه 50
- 3) بررسی اشکال اول مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 52
- 4) بررسی کلام مرحوم نراقی قدس سرّه توسط استاد مد ظله 53
- اشاره 53
- تطبیق مطلب کلی بالا بر محل بحث 54
- 5) اشکال دوم مرحوم آقای خوئی به کلام مرحوم نراقی قدس سرّهما 55
- توضیحی دربارۀ ذیل آیۀ شریفه 55
- 6) بررسی اشکال دوم توسط استاد مد ظلّه 55
- اشاره 57
- الف) ادامۀ بحث جلسۀ گذشته و دو نکته در کلام مرحوم سید: 57
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 57
- اشاره 57
- 1) نکته اول: 57
- اشاره 58
- 2) نکته دوم: 58
- ب) فرع دوم؛ نگاه به عورت صبی و صبیّۀ ممیّز: 58
- بررسی این دلیل: 59
- 1) روایت حنان بن سدیر 59
- روایاتی که حرمت را بیان می کند 59
- 6) روایت ششم: 60
- 4) روایت چهارم: 60
- 3) روایت سوم: حدیث مناهی نبی صلی الله علیه و آله: 60
- 5) روایت پنجم: 60
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 61
- 7) روایت هفتم: 61
- 9) روایت هشتم: 61
- اشاره 61
- ج) فرع سوم: نگاه بالغین به بدن بچه های ممیّز: 61
- 9) نتیجۀ بحث 61
- 2) بررسی دلیل اول (عدم مقتض للحرمه) 62
- 3) بررسی دلیل دوم (وجود المانع عن الحرمه) 63
- 4) نظر استاد مد ظلّه 65
- د) فرع چهارم: پوشاندن بدن مرد از نگاه صبیّۀ ممیّز: 65
- 2) صحیحۀ دوم بزنطی 66
- 1) صحیحۀ اول بزنطی 66
- ح) فرع پنجم: پوشاندن بدن زن از نگاه صبی ممیّز: 66
- اشاره 66
- 4) جمع دو صحیحۀ بزنطی و آیۀ شریفۀ «وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ» توسط استاد مد ظلّه 67
- 3) بررسی فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) 67
- 2) توضیح مسئله 68
- الف) بررسی مسأله 36: 68
- 1) متن مسئله 68
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 68
- اشاره 68
- 3) متن روایت ابو احمد کاهلی 69
- 5) کیفیت نقل وسائل و مستمسک و بررسی آن 70
- 6) بررسی سند دو روایت بالا 71
- 7) کلام مرحوم آقای حکیم و مرحوم آقای خوئی قدس سرهما 72
- 8) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 73
- 9) نتیجه بحث (تا اینجا) 74
- 1) متن روایت زراره و دلالت آن 74
- ب) سائر روایات مسئله: 74
- الف) مرفوعۀ زکریّا المؤمن 78
- 1) متن روایت: 78
- 2) سند روایت: 78
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 78
- اشاره 78
- 3) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در سند روایت: 79
- 4) نظر استاد مد ظله در سند روایت: 79
- 6) نقد استاد مد ظله: 80
- 5) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در دلالت روایت: 80
- 8) نقد استاد مد ظله: 81
- 7) تقریب دیگر فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره): 81
- 2) بررسی سند روایت: 82
- اشاره 82
- ب) صحیحۀ غیاث بن ابراهیم 82
- 3) دلالت روایت: 82
- 1) متن روایت: 82
- و در تفسیر «شعبه من الزنا» دو احتمال هست: 83
- شش سالگی چه خصوصیتی دارد؟ 84
- 4) تمسک به روایت غیاث برای مسئلۀ مورد بحث: 84
- 1) متن روایت: 84
- ج) مرسلۀ علی بن عقبه 84
- 1) متن روایت: 85
- د) مرسلۀ هارون بن مسلم 85
- 2) توضیح روایت 85
- 2) توضیح روایت 85
- الف) شواهدی بر لزوم رفع ید از ظهور روایات: 87
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 87
- 1) نظر مرحوم آقای خوئی (ره) 87
- اشاره 87
- 2) نقد استاد مد ظله بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 88
- اشاره 88
- نظر محدثین 89
- نظر فقهاء؛ مرحوم محقق ثانی (ره) 90
- دلالت آیۀ شریفه 91
- اشاره 91
- ب) عبائر مفسران 91
- 2) روض الجنان، 92
- 5) فقه القرآن راوندی 92
- 3) مجمع البیان 92
- 4) زبده البیان 92
- 6) کنز العرفان 93
- 7) نتیجه بحث: 93
- اشاره 94
- 1) طرح اشکال و سؤال 94
- الف) بررسی اشکالی پیرامون چگونگی تستّر زن در برابر صبی نابالغ: 94
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 94
- 2) راه جمع اول 95
- 3) اشکال راه جمع اول 96
- 4) راه جمع دوم 97
- 5) راه جمع سوم 97
- 6) چگونگی جمع دو آیه با صحیحۀ بزنطی 98
- 1) حکم نظر شخص به نابالغ 99
- ب) بررسی حکم نظر به نابالغ و نتیجه گیری مسئلۀ 36: 99
- 1) متن مسئله 101
- اشاره 101
- توضیح استاد مد ظلّه 101
- 1) مشخص کردن حدود عناوین مورد بحث 102
- اشاره 102
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 102
- الف) بحث های مربوط به دو عنوان «نگاه مملوک به مالکۀ خود» و «نگاه خصی به اجنبیّه»: 102
- 3) توضیح کلام مرحوم شیخ (ره) در مبسوط 103
- ب) حکم نظر مملوک به مالکه: 105
- 1) کلمات بزرگان دربارۀ روایات مفسرۀ آیۀ شریفۀ «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 105
- 3) نتیجه بحث تا اینجا 106
- 2) توضیحی دربارۀ «ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 106
- اشاره 107
- 1) موثقه عبد الملک بن عتبه النخعی 107
- 2) توضیح حدیث 109
- اشاره 109
- الف) صحیحۀ محمد بن اسحاق: 109
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 109
- 1) متن حدیث: 109
- ب) روایت اثبات الوصیه: 110
- 1) متن حدیث 110
- 2) فقه الحدیث 111
- 1) متن روایت 112
- 2) متن حدیث 112
- ج) روایه أخی دعبل 112
- 2) توضیحی دربارۀ روایت 113
- 1) متن روایت 113
- د) روایت القاسم الصیقل 113
- 3) دو نکته دربارۀ روایت 114
- 1) متن صحیحۀ معاویه بن عمار 115
- ها) توضیحی دربارۀ کلام مجمع البیان 115
- اشاره 115
- 3) یک سؤال و پاسخ آن دربارۀ حدیث 116
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 119
- اشاره 119
- 1) یادآوری و تکمیلی دربارۀ روایت مرحوم شیخ طوسی (ره) در تفسیر «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 120
- 2) نقد مرتبط بودن روایت محمد بن اسحاق به بحث نظر مملوک به مالکۀ خود 121
- 3) بررسی روایات استدلال شده برای تحریم نظر مملوک به مالکۀ خود 122
- ب) ادامه بحث نظر خصی به اجنبیه: 124
- اشاره 124
- 2) تقریب استدلال به روایت 124
- 1) متن صحیحه ابن بزیع 124
- 3) جمع بین صحیحۀ ابن بزیع و سایر روایات 125
- 4) بررسی وجه جمع دوم 126
- 5) حمل روایت ابن بزیع بر تقیّه 128
- 6) توضیحی دربارۀ تقیّه در صحیحۀ ابن بزیع 129
- 7) نتیجۀ بحث 130
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 131
- 1) متن عروه: 131
- اشاره 131
- الف) حکم نگاه خصیّ به اجنبیّه: 131
- 3) استدلال به آیۀ شریفه «أُولِی الْإِرْبَهِ» 132
- 5) روایاتی در تفسیر آیۀ شریفه 134
- 6) اشکالی در روایت دوم و سوم 135
- 8) مناقشه استاد مد ظله بر پاسخ صاحب حدائق (ره) 136
- 10) روایتی دیگر 137
- اشاره 137
- 9) پاسخ استاد مد ظله از اشکال 137
- تفسیری از مرحوم فیض (ره) و مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 138
- ب) حکم نگاه پیرمرد به اجنبیه: 139
- الف) دو نکته در تکمیل و توضیح بحث قبل: 140
- 1) نقد کلام مرحوم سیّد (ره) و استدراکی از مطالب گذشته 140
- اشاره 140
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 140
- اشاره 142
- 2) توضیحی دربارۀ «اَلتّابِعِینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» 142
- 1) متن مسئله 143
- تطبیق این بحث کلی بر مسئلۀ جاری 143
- ب) نظر زن به مرد اجنبی نابینا (بررسی مسئله 38): 143
- روایت اول: 145
- 3) روایات مسئله 145
- روایت سوم؛ روایت الجعفریات: 146
- روایت چهارم؛ روایت الدعائم: 147
- روایت پنجم؛ روایت مکارم الاخلاق: 147
- روایت ششم؛ روایه دعائم: 147
- 4) اشکالات عام روایات 148
- روایت هفتم؛ روایت عقاب الاعمال: 148
- 2) توضیح مسئله 149
- ج) حکم صدای اجنبیه (مسئله 39): 149
- 5) خلاصه بحث 149
- 1) متن مسئله 149
- الف) ادلۀ حرمت استماع صدای زن نامحرم (وجه اول): 151
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 151
- 1) تقریب وجه اوّل 151
- اشاره 151
- 2) نقل اقوال فقهاء که استماع صدای زن را حرام دانسته اند 152
- 3) اشاره به اقوال فقهاء دیگر 154
- 4) اشکالات وارده به استدلال فوق برای حرمت 156
- اشاره 160
- اشاره 160
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 160
- 1) سؤال سیّد مهنّا (ره) از مرحوم علاّمه (ره) و پاسخ وی: 160
- الف) توضیحی دربارۀ سخن مرحوم علامه (قدس سرّه) در «جوابات المسائل المهنّائیه الاولی»: 160
- 2) توضیح استاد مد ظلّه دربارۀ پاسخ مرحوم علامه (ره) 162
- 1) استناد به روایات ناهیۀ از جهر به تلبیه برای زنان: 163
- اشاره 164
- 3) بحث دربارۀ دلالت روایت مسعده در مسئلۀ جاری: 164
- روایت اول؛ روایت غیاث بن ابراهیم: 164
- اشاره 164
- روایت دوم؛ روایت مسعده بن صدقه: 164
- 4) آیا روایت عمار ساباطی با روایت مسعده معارض است؟ 166
- نتیجۀ بحث: 166
- اشاره 167
- 5) روایات معارض با روایات نهی کننده از سلام کردن مرد به زن: 167
- روایت اول؛ صحیحۀ ربعی بن عبد الله: 167
- روایت دوم؛ روایت أبی بصیر: 168
- اشاره 170
- اشاره 170
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 170
- تذکاری دربارۀ سند روایت عمار ساباطی 170
- الف) حکم سماع صوت اجنبیّه با التذاذ و خوف فتنه؛ ادله: 170
- 3) کلمات فقهاء 171
- 1) اجماع 171
- 2) بررسی اجماع 171
- اشاره 172
- ب) روایت مسئله 172
- 2) نظر استاد مد ظله در معنای روایت 173
- 1) دلالت روایت 173
- ج) استدلال به آیۀ شریفه 174
- اشاره 174
- 1) معنای خضوع به قول 175
- 2) نظر استاد مد ظله 175
- 3) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 176
- 4) جواب مرحوم آقای خوئی (ره) به مرحوم آقای حکیم (ره) 177
- اشاره 178
- 1) کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 178
- الف) بررسی اقوال فقهاء پیرامون صحبت کردن محرک بانوان: 178
- 2) کلام مرحوم آقای حکیم (ره) در توضیح کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- 3) توجیه و نقد کلام مرحوم آقای حکیم (ره) توسط استاد مدّ ظلّه 179
- 5) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 180
- 4) بررسی کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 180
- 6) نقد کلام مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظلّه 181
- 1) تفسیر طمع 182
- اشاره 182
- 2) تفسیر «فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ» 184
- ج) دلیل دیگر بر حرمت صحبت کردن با التذاذ با نامحرم 185
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- 2) نقد استاد مد ظلّه بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- اشاره 186
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 186
- 1) توضیحی دربارۀ مراد مرحوم آقای خوئی (ره) 186
- الف) دو توضیح در تکمیل بحث قبل: 186
- اشاره 188
- تطبیق بحث فوق بر محلّ کلام 192
- اشکال و دفع اشکال 192
- 2) اشکال مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 193
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری و اشکال مرحوم آقای حکیم قدس سرهما 193
- ب) حرمت مس اجنبیّه: 193
- اشاره 197
- الف) بحث دربارۀ حرمت لمس بدن زن و مرد اجنبی: 197
- 1) بررسی فرمایش مرحوم شیخ انصاری (ره) در این باره 197
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 197
- 2) آیا حرمت نظر، ملازمه با حرمت لمس دارد یا نه؟ 198
- 4) آیا بین جواز نظر و جواز مس ملازمه وجود دارد؟ 200
- اشاره 200
- 3) بررسی اشکال در دلالت حدیث أبی سعید: 200
- روایت دوم؛ روایت مفضّل بن عمر: 201
- روایت اول؛ روایت عمرو بن خالد از زید بن علی: 201
- دلالت حدیث: 202
- توضیحی دربارۀ سند حدیث: 202
- 2) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 203
- 1) متن مسئلۀ 41 203
- 3) ایرادات استاد مدّ ظلّه به کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 203
- ب) بررسی مسائل 41 و 42: 203
- 4) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 204
- 5) نظر استاد مدّ ظلّه دربارۀ روش جمع بین روایات 205
- الف) حکم دخول پسر بر پدر: 207
- 1) متن عروه: 207
- اشاره 207
- 2) ادلۀ مسئله: 207
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 207
- 3) کلام مرحوم آقای خوئی و آقای حکیم (ره) پیرامون روایت فوق: 208
- 4) بحث سندی 208
- اشاره 209
- 5) نظر استاد (مد ظلّه) 209
- سه وجه در این زمینه متصوّر است؛ 210
- 6) دلالت روایت 211
- 7) روایت دوم: 211
- 8) بیان مرحوم آقای خوئی (ره) و نظر استاد مدّ ظلّه 212
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 214
- اشاره 214
- الف): «آیا فرزند می تواند بدون اجازه نزد پدرش برود؟» 214
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 214
- ب) آیا ورود پدر بر فرزند اجازه می خواهد؟ 217
- 2 - نقد استاد مدّ ظلّه: 217
- 1 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 217
- 2 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 219
- 1 - روایت مسئله: 219
- اشاره 219
- 3 - نقد فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظله: 220
- د) طرح مسئله 45: 221
- 1 - متن مسئله: 221
- 2 - بررسی اطلاقات حرمت نظر؛ فرمایش مرحوم نراقی (ره) 221
- 3 - نقد کلام مرحوم نراقی (ره): 222
- 4 - بررسی استصحاب: 222
- اشاره 222
- اشکال دوم؛ در موارد شک در مقتضی استصحاب جاری نیست 223
- اشکال اول استصحاب (شبهه حکمیه است) 223
- اشکال سوم استصحاب (موضوع باقی نیست) 223
- 5 - کلام مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- 6 - بررسی فرمایش مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- نتیجه بحث: 225
- اشاره 226
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 226
- 1) تاریخچۀ بحث: 226
- الف) تاریخچۀ طرح عنوان نظر به اعضاء منفصل اجنبیّه و وجوه تحریم نظر: 226
- 2) وجه اول؛ استصحاب حرمت نظر، 227
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری قدس سرّه 229
- 2) اشکال مرحوم آقای حکیم به مرحوم شیخ قدس سرهما 229
- ب) بررسی وجه اوّل تحریم (استصحاب عدم جواز نظر) 229
- 3) دو کلام مرحوم شیخ انصاری (ره) در وسائل در بحث استصحاب 231
- 4) توضیح مرحوم آقای داماد (ره) 232
- 5) مبنائی دیگر در باب استصحاب و مناقشۀ مرحوم آقای داماد (ره) در آن 233
- 6) تأییدی بر مبنای مرحوم آقای داماد (ره) از باب مطهرات 234
- 7) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه توسط استاد مدّ ظلّه 235
- اشاره 237
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 237
- الف) بررسی کلام مرحوم آقای داماد (ره) در باب بقاء موضوع در استصحاب: 237
- 1) توضیح کلام مرحوم آقای داماد (ره) (یادآوری) 237
- 2) بررسی کلام مرحوم آقای داماد قدس سرّه توسط استاد مد ظلّه 238
- 3) مبنای استاد مد ظلّه در این بحث 239
- 4) تطبیق مبنای اصولی استاد مدّ ظلّه بر بحث فقهی 242
- اشاره 243
- 1) بررسی کلام آقای حکیم قدس سرّه 243
- ب) ادامۀ بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه: 243
- 1) تمسّک به اطلاقات روایات 245
- ج) بررسی سایر ادلۀ حرمت نظر به اعضای قطع شده نامحرم 245
- تقریب دوم: (تمسک به روایات مجوزه) 247
- د) ادله جواز نظر به اعضاء منفصله از نامحرم 247
- 2) روایات وصل شعر مرأه 247
- اشاره 247
- تقریب اول: (تقریب مرحوم صاحب جواهر) 247
- 1) اصل برائت 247
- 3) بررسی ادلۀ جواز توسط استاد مدّ ظلّه 248
- 4) نتیجۀ بحث 249
- الف) توضیح مسئله 46: 250
- 2) توضیح دربارۀ موضوع مورد بحث 250
- اشاره 250
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 250
- 1) متن مسئله 250
- ب) روایات مختلف بازدارنده از وصل شعر به شعر: 251
- 1 - مرسلۀ ابن أبی عمیر: 251
- 1) روایاتی که به طور مطلق از وصل کردن مو به مو بر حذر داشته 251
- 2) روایتی که از «وصل شعر به شعر غیر» نهی کرده است 252
- روایت فقه الرضا علیه السلام: 252
- 1 - مرسلۀ فقیه: 252
- 3) روایاتی که مربوط به «وصل کردن شعر مرأه به شعر مرأه» است 252
- 2 - مضمرۀ علی: 252
- ج) بررسی چگونگی حمل روایات ناهیه از وصل شعر به شعر بر کراهت: 253
- 2 - روایت مکارم الاخلاق: 253
- 1) مقدمه 253
- 2 - روایت ثابت بن أبی سعید: 254
- 2) روایاتی که از آنها کراهت استظهار شده است 254
- 1 - روایت عبد الله بن حسن: 254
- 3) بحث استاد مدّ ظلّه دربارۀ اسناد این روایات 255
- 4) بررسی دلالت روایات مذکور بر کراهت 257
- 5) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) در این باره 258
- 6) توضیحاتی دربارۀ مسائل 47 تا 49 259
- 2 - توضیحی دربارۀ مسئلۀ 49: 259
- 1 - متن مسائل 47، 48 و 49: 259
- 3 - بررسی کلامی از مرحوم آقای مطهری (قدس سرّه): 260
- اشاره 261
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 261
- 1) متن عروه: 261
- الف) بررسی مسئلۀ 50: 261
- اشاره 262
- وجه اول؛ تمسک به عام در شبهۀ مصداقیه 263
- توضیح این وجه و مبنای مرحوم سیّد (ره) 263
- اشکالات استاد مد ظلّه بر جریان استصحاب عدم ازلی 265
- وجه دوم؛ استصحاب عدم ازلی 265
- - اشکال اول: 265
- - اشکال دوم: 266
- وجه سوم؛ مبنای مرحوم نائینی (ره) 266
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 266
- وجه چهارم؛ قاعدۀ مقتضی و مانع 267
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 268
- مختار استاد (مد ظلّه) 269
- بیان مرحوم آقای خوئی (ره) 270
- توضیحی از استاد (مدّ ظلّه) 271
- 3) ادامۀ مسئله (5) عروه: 271
- 4) ادامۀ مسئله (51) عروه: 272
- اشکالی بر مرحوم سیّد (ره) 273
- اشاره 273
- 5) ادامۀ مسئله 51 عروه: 273
- متن عروه: 273
- ب) بررسی مسئله 51: 273
- ج) طرح مسئله 52: 274
- متن عروه: 274
آن ندارد، صدای این خواننده ها که از مصادیق روشن صدای محرک است، نوعاً بلند است نه آهسته.
بنابراین، معنای سوم متعیّن است، یعنی نباید مطالبی بگویید که نامحرم را به گونه ای بر شما مسلط کند و کسی که دلی ناپاک دارد، شما را صید خود و در اختیار خود بپندارد و طمع کرده، به اندیشۀ حرام فرو رود.
نتیجه آنکه، برای حرمت صدائی که موجب خوش آمدن نامحرم می شود، نمی توانیم به آیۀ شریفه، «فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ» استدلال کنیم.
ج) دلیل دیگر بر حرمت صحبت کردن با التذاذ با نامحرم
1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره)
مرحوم آقای خوئی (ره) برای حرمت، به آیۀ شریفۀ غض استدلال کرده اند.
تقریب استدلال: مراد از غض بصر، غمض عین کردن و صرف نظر کردن است.
آیه می فرماید به طور کلی از نامحرم صرف نظر کنید و هیچ گونه ارتباط شهوانی و غیر شهوانی با او برقرار نسازید، ولی به قرینۀ «مِن» که در آیه بکار رفته، مطلق ارتباطات ممنوع نیست بلکه خصوص استمتاعات و روابط شهوانی حرام است و یکی از استمتاعات، التذاذ از صدای نامحرم است.
2) نقد استاد مد ظلّه بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره)
در مباحث گذشته (درس 27 به بعد) گفتیم:
اولاً، غض به معنای صرف نظر کردن نیست بلکه «غمض العین» است که معنی صرف نظر کردن را می دهد.
ثانیاً، «غض بصره» و «غض من بصره» مترادف است، و «من» در این ترکیب زائده است و تنها تأکید را می رساند، همچنان که از استعمالات آن بدست می آید.
ثالثاً، اگر من تبعیضیه هم باشد، حد اکثر استفاده می شود که مطلق ارتباط حرام نیست بلکه فیه تفصیل، امّا چه تفصیلی، «من» مشخص نمی کند. «* و السلام *»