نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 3 صفحه 187

خوئی (ره) می فرمایند چیست؟

احتمال اول آیۀ 30 از سورۀ نور می باشد که می فرماید «قُلْ لِلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ» . احتمال دوم آیۀ 5 و 6 سورۀ مؤمنون «وَ الَّذِینَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ إِلاّ عَلی أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُمْ» .

اگر ما به مباحث قبلی که در تقریرات ایشان آمده است، مراجعه کنیم، ایشان در جائی که بحث از اشتراط عدم تلذذ می کنند(1) ، آیۀ غضّ، و آنجائی که بحث از عدم ریبه است، آیۀ سورۀ مؤمنون را مطرح می کنند(2).

پس، ایشان برای اشتراط عدم تلذذ، همانطور که در نظر به اجنبیّه به آیۀ غض تمسک کردند، در اینجا نیز به آیۀ غضّ تمسک می جویند، و همانطور که حرمت نظر مع ریبه را با آیۀ «اَلَّذِینَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ» ثابت کردند، در اینجا نیز سماع مع ریبه را با همین آیه حرام می دانند. چرا که قبلاً بیان کردند که حفظ به معنای اهتمام به شیء است به نحوی که در خلاف مقصود واقع نشود، و نظر یا سماع با ریبه باعث می شود که فروج محفوظ نباشند و در معرض ابتلاء به گناه و حرام قرار گیرند، در آیۀ غض هم که به معنای غمض عین از نساء و برخی از تصرفات مربوط به آن می باشد که مراد از تبعیض در اینجا استمتاعات جنسی است، البته زوجه و مملوکه به اجماع و دلیل خارجی از این آیه بیرون است. با این بیان روشن می شود که منظور مرحوم آقای خوئی (ره) آیۀ غضّ در حرمت سماع با تلذذ می باشد، و اصلاً در تلذذی که ریبه و خوف وقوع در گناه در کار نباشد، معلوم است که نمی توان به آیۀ حفظ فرج تمسک نمود، بلکه تنها می توان به آیۀ غض متمسک شد و بعد از اثبات این نکته اشکالی که ما در جلسۀ قبل بر استدلال به این آیه گرفتیم، وارد می شود.