نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 3 صفحه 205

بین روایات و حمل روایات ناهیه بر سلام به شابّه غیر عرفی است، در تمامی این روایات (لا تبدءوا النساء بالسلام، النساء عیٌّ و عوره...)، موضوع بحث، مطلق زنان می باشند نه خصوص شابّه، بنابراین، حمل آنان بر خصوص زن شابّه، بسیار غیر عرفی و مستبعد است و هیچ یک از فقهاء نیز این احادیث را دربارۀ شابّه ندانسته اند.

5) نظر استاد مدّ ظلّه دربارۀ روش جمع بین روایات

می توان نهی را در روایات نهی کننده، بر نهی تنزیهی حمل کرد و روایت ربعی بن عبد الله را که مبیّن سیرۀ پیامبر (صلی الله علیه و آله) و امیر المؤمنین (علیه السلام) است، متضمّن نوعی حکم اختصاصی برای آنان (علیه السلام) دانست. زیرا همچنان که ورود در بسیاری از امور عقلی و مسائل کلامی و فلسفی، ویژۀ افرادی خاص و خبره دانسته می شود، گاه برخی احکام شرعی نیز به معصومین (علیه السلام) اختصاص یافته است. البته قاعدۀ کلی آن است که عمل پیامبر (صلی الله علیه و آله) حجّت است و باید اقتدا و پیروی شود، ولی اگر قرائنی بر اختصاصی بودن آن وجود داشته باشد، دیگر نمی توان آن را به افراد دیگر تعمیم داد. در اینجا نیز می توان گفت که از آنجا که ابتداء به سلام کردن به نامحرم و باز کردن باب مراوده با وی، چه بسا موجب برانگیختن احساسات و عواطف زن، و منجر به منازعه و برخورد قهرآمیز می شود، شارع ممکن است به همین سبب و حکمت، اشخاص عادی را به نحو نهی تنزیهی از این کار برحذر داشته باشد، اما حساب کار پیامبر و معصومین (علیه السلام) جداست و حتی گاه تفاوت هائی نیز بر حسب اختلاف مراتب، میان تکالیف خود معصومین دیده می شود و مثلاً مقام ابوّت که برای پیامبر (صلی الله علیه و آله) در نظر گرفته می شود، برای امیر المؤمنین (علیه السلام) مفهومی متناوب می یابد. به هر حال، با توجه به سیرۀ قطعی و فتاوای فقهاء که هیچ یک فتوا به حرمت نداده اند، باید نهی را در مورد غیر معصومین، حمل بر نهی تنزیهی نمود و قائل به کراهت سلام کردن به نامحرم شد.