- 1) متن مسئله 1
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 1
- الف) بررسی مسئلۀ 35: 1
- 1378/01/14 شنبه درس شمارۀ (88) کتاب النکاح/سال اول 1
- اشاره 1
- 2) توضیح مسئله 2
- 3) نسبت عناوین استثناء شده و طرح یک سؤال: 3
- اشاره 4
- 4) پاسخ سؤال 4
- فرق صورت اول و صورت دوم: 6
- ب) دلیل استثناء مقام معالجه: 6
- اشاره 6
- 2) پاسخ استاد (مدّ ظلّه) به شاهد نقضی مرحوم آقای خوئی قدس سرّه: 8
- 3) کلام مرحوم آیه اللّه حائری قدس سرّه: 9
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 11
- 1) الزام طبیب بی فایده است 11
- الف) استدلال مرحوم آقای حائری (ره) بر عدم الزام طبیب در معالجه، و جواب استاد مد ظله: 11
- اشاره 11
- 2) نیازی به الزام طبیب نیست 12
- 3) نقد کلام مرحوم آقای حائری (ره) 12
- 4) نظر استاد - مد ظلّه - دربارۀ حکم ترخیصی طبیب 13
- 5) آیا اضطرار مریض برای رفع حکم از طبیب کافی است؟ 13
- ب) بحثی دربارۀ روایت ابو حمزۀ ثمالی 14
- 1) متن روایت 14
- 3) بحثی پیرامون معنای أرفق 15
- 2) مقصود از «فلیعالجها» ترخیص در معالجه است. 15
- 4) مرجع ضمیر «اضطرت الیه» 16
- اشاره 17
- الف) توضیحی دربارۀ معنای روایت ابو حمزۀ ثمالی: 17
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 17
- اشاره 17
- 1) بیان آقای حاج شیخ (ره) 19
- 2) توضیح متن: 20
- ب) استثنای دوم، مقام ضرورت: 20
- 1) متن عروه: 20
- 2) توضیح متن: 21
- 1) متن عروه: 21
- 2) توضیح متن: 21
- د) استثنای چهارم، مقام شهادت: 21
- 1) متن عروه: 21
- ج) استثنای سوم، تزاحم با اهم: 21
- روایت اول: 22
- اشاره 22
- 3) دلیل مسئله: 22
- متن روایت: 23
- 4) آیا روایت ناظر به مقام تحمل شهادت است یا ادای شهادت؟ 24
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 25
- الف) روایاتِ جواز نظر در مقام اداء شهادت: 25
- 1) روایت اول: صحیحۀ علی بن یقطین 25
- اشاره 25
- 2) روایت دوم: صحیحۀ صفّار 26
- 3) بررسی دلالت صحیحۀ علی بن یقطین و صحیحۀ صفّار 27
- 5) نتیجۀ بحث 29
- 4) تهافتی در کلام مرحوم آقای خوئی ره 29
- 1) توجیه کلام مرحوم سید توسط استاد «مد ظله» 30
- ب) دفاع از مرحوم سیّد در ذکر مستثنیات حرمت نظر: 30
- اشاره 30
- 2) نظر استاد مد ظلّه 31
- 2) عبارت کامل ذیل کلام مرحوم سید در عروه 31
- ج) ادلۀ جواز نظر به زانیه حین الزنا برای شهادت دادن به زنا 31
- 1) دلیل اول: تعطیل حدود 31
- 4) نقد استاد مد ظلّه 33
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 35
- الف) بیان احتمالات ممکن در کلام مرحوم سیّد (ره): 35
- اشاره 35
- اشاره 38
- ب) و منها القواعد من النساء اللاتی لا یرجون نکاحاً: 38
- بررسی روایات مسئله: 38
- نکته ای حدیثی 41
- اشاره 43
- 1) استدلال برای کلام مصنف قدس سرّه 43
- الف) بررسی حکم قواعد النساء: 43
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 43
- 3) بررسی وجه اول 44
- 2) وجه اول برای جمع بین روایات 44
- 4) وجه دوم جمع بین روایات 46
- 5) توضیحی دربارۀ صحیحۀ بزنطی 47
- 7) استدراکی دربارۀ لزوم جلباب برای غیر قواعد 48
- 6) خلاصه و نتیجۀ بحث 48
- ب) حکم نظر ممیّز به عورت: 49
- اشاره 49
- 1) کلام مرحوم نراقی قدس سرّه 50
- 2) اشکال اول مرحوم آقای خویی - قدس سرّه - 50
- 3) بررسی اشکال اول مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 52
- 4) بررسی کلام مرحوم نراقی قدس سرّه توسط استاد مد ظله 53
- اشاره 53
- تطبیق مطلب کلی بالا بر محل بحث 54
- 6) بررسی اشکال دوم توسط استاد مد ظلّه 55
- 5) اشکال دوم مرحوم آقای خوئی به کلام مرحوم نراقی قدس سرّهما 55
- توضیحی دربارۀ ذیل آیۀ شریفه 55
- الف) ادامۀ بحث جلسۀ گذشته و دو نکته در کلام مرحوم سید: 57
- اشاره 57
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 57
- اشاره 57
- 1) نکته اول: 57
- 2) نکته دوم: 58
- اشاره 58
- ب) فرع دوم؛ نگاه به عورت صبی و صبیّۀ ممیّز: 58
- بررسی این دلیل: 59
- 1) روایت حنان بن سدیر 59
- روایاتی که حرمت را بیان می کند 59
- 3) روایت سوم: حدیث مناهی نبی صلی الله علیه و آله: 60
- 4) روایت چهارم: 60
- 5) روایت پنجم: 60
- 6) روایت ششم: 60
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 61
- 9) نتیجۀ بحث 61
- 7) روایت هفتم: 61
- 9) روایت هشتم: 61
- اشاره 61
- ج) فرع سوم: نگاه بالغین به بدن بچه های ممیّز: 61
- 2) بررسی دلیل اول (عدم مقتض للحرمه) 62
- 3) بررسی دلیل دوم (وجود المانع عن الحرمه) 63
- د) فرع چهارم: پوشاندن بدن مرد از نگاه صبیّۀ ممیّز: 65
- 4) نظر استاد مد ظلّه 65
- ح) فرع پنجم: پوشاندن بدن زن از نگاه صبی ممیّز: 66
- اشاره 66
- 2) صحیحۀ دوم بزنطی 66
- 1) صحیحۀ اول بزنطی 66
- 3) بررسی فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) 67
- 4) جمع دو صحیحۀ بزنطی و آیۀ شریفۀ «وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ» توسط استاد مد ظلّه 67
- اشاره 68
- 1) متن مسئله 68
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 68
- الف) بررسی مسأله 36: 68
- 2) توضیح مسئله 68
- 3) متن روایت ابو احمد کاهلی 69
- 5) کیفیت نقل وسائل و مستمسک و بررسی آن 70
- 6) بررسی سند دو روایت بالا 71
- 7) کلام مرحوم آقای حکیم و مرحوم آقای خوئی قدس سرهما 72
- 8) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 73
- 1) متن روایت زراره و دلالت آن 74
- 9) نتیجه بحث (تا اینجا) 74
- ب) سائر روایات مسئله: 74
- الف) مرفوعۀ زکریّا المؤمن 78
- 2) سند روایت: 78
- اشاره 78
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 78
- 1) متن روایت: 78
- 3) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در سند روایت: 79
- 4) نظر استاد مد ظله در سند روایت: 79
- 6) نقد استاد مد ظله: 80
- 5) کلام مرحوم آقای خویی (ره) در دلالت روایت: 80
- 8) نقد استاد مد ظله: 81
- 7) تقریب دیگر فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره): 81
- 2) بررسی سند روایت: 82
- اشاره 82
- ب) صحیحۀ غیاث بن ابراهیم 82
- 3) دلالت روایت: 82
- 1) متن روایت: 82
- و در تفسیر «شعبه من الزنا» دو احتمال هست: 83
- شش سالگی چه خصوصیتی دارد؟ 84
- 4) تمسک به روایت غیاث برای مسئلۀ مورد بحث: 84
- 1) متن روایت: 84
- ج) مرسلۀ علی بن عقبه 84
- د) مرسلۀ هارون بن مسلم 85
- 1) متن روایت: 85
- 2) توضیح روایت 85
- 2) توضیح روایت 85
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 87
- 1) نظر مرحوم آقای خوئی (ره) 87
- الف) شواهدی بر لزوم رفع ید از ظهور روایات: 87
- اشاره 87
- 2) نقد استاد مد ظله بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 88
- اشاره 88
- نظر محدثین 89
- نظر فقهاء؛ مرحوم محقق ثانی (ره) 90
- ب) عبائر مفسران 91
- اشاره 91
- دلالت آیۀ شریفه 91
- 4) زبده البیان 92
- 5) فقه القرآن راوندی 92
- 2) روض الجنان، 92
- 3) مجمع البیان 92
- 7) نتیجه بحث: 93
- 6) کنز العرفان 93
- الف) بررسی اشکالی پیرامون چگونگی تستّر زن در برابر صبی نابالغ: 94
- 1) طرح اشکال و سؤال 94
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 94
- اشاره 94
- 2) راه جمع اول 95
- 3) اشکال راه جمع اول 96
- 4) راه جمع دوم 97
- 5) راه جمع سوم 97
- 6) چگونگی جمع دو آیه با صحیحۀ بزنطی 98
- ب) بررسی حکم نظر به نابالغ و نتیجه گیری مسئلۀ 36: 99
- 1) حکم نظر شخص به نابالغ 99
- 1) متن مسئله 101
- توضیح استاد مد ظلّه 101
- اشاره 101
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 102
- الف) بحث های مربوط به دو عنوان «نگاه مملوک به مالکۀ خود» و «نگاه خصی به اجنبیّه»: 102
- اشاره 102
- 1) مشخص کردن حدود عناوین مورد بحث 102
- 3) توضیح کلام مرحوم شیخ (ره) در مبسوط 103
- ب) حکم نظر مملوک به مالکه: 105
- 1) کلمات بزرگان دربارۀ روایات مفسرۀ آیۀ شریفۀ «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 105
- 2) توضیحی دربارۀ «ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 106
- 3) نتیجه بحث تا اینجا 106
- اشاره 107
- 1) موثقه عبد الملک بن عتبه النخعی 107
- 2) توضیح حدیث 109
- اشاره 109
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 109
- الف) صحیحۀ محمد بن اسحاق: 109
- 1) متن حدیث: 109
- 1) متن حدیث 110
- ب) روایت اثبات الوصیه: 110
- 2) فقه الحدیث 111
- 2) متن حدیث 112
- 1) متن روایت 112
- ج) روایه أخی دعبل 112
- د) روایت القاسم الصیقل 113
- 1) متن روایت 113
- 2) توضیحی دربارۀ روایت 113
- 3) دو نکته دربارۀ روایت 114
- ها) توضیحی دربارۀ کلام مجمع البیان 115
- اشاره 115
- 1) متن صحیحۀ معاویه بن عمار 115
- 3) یک سؤال و پاسخ آن دربارۀ حدیث 116
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 119
- اشاره 119
- 1) یادآوری و تکمیلی دربارۀ روایت مرحوم شیخ طوسی (ره) در تفسیر «أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ» 120
- 2) نقد مرتبط بودن روایت محمد بن اسحاق به بحث نظر مملوک به مالکۀ خود 121
- 3) بررسی روایات استدلال شده برای تحریم نظر مملوک به مالکۀ خود 122
- ب) ادامه بحث نظر خصی به اجنبیه: 124
- اشاره 124
- 2) تقریب استدلال به روایت 124
- 1) متن صحیحه ابن بزیع 124
- 3) جمع بین صحیحۀ ابن بزیع و سایر روایات 125
- 4) بررسی وجه جمع دوم 126
- 5) حمل روایت ابن بزیع بر تقیّه 128
- 6) توضیحی دربارۀ تقیّه در صحیحۀ ابن بزیع 129
- 7) نتیجۀ بحث 130
- 1) متن عروه: 131
- الف) حکم نگاه خصیّ به اجنبیّه: 131
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 131
- اشاره 131
- 3) استدلال به آیۀ شریفه «أُولِی الْإِرْبَهِ» 132
- 5) روایاتی در تفسیر آیۀ شریفه 134
- 6) اشکالی در روایت دوم و سوم 135
- 8) مناقشه استاد مد ظله بر پاسخ صاحب حدائق (ره) 136
- 9) پاسخ استاد مد ظله از اشکال 137
- اشاره 137
- 10) روایتی دیگر 137
- تفسیری از مرحوم فیض (ره) و مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 138
- ب) حکم نگاه پیرمرد به اجنبیه: 139
- الف) دو نکته در تکمیل و توضیح بحث قبل: 140
- 1) نقد کلام مرحوم سیّد (ره) و استدراکی از مطالب گذشته 140
- اشاره 140
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 140
- 2) توضیحی دربارۀ «اَلتّابِعِینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَهِ» 142
- اشاره 142
- 1) متن مسئله 143
- تطبیق این بحث کلی بر مسئلۀ جاری 143
- ب) نظر زن به مرد اجنبی نابینا (بررسی مسئله 38): 143
- 3) روایات مسئله 145
- روایت اول: 145
- روایت سوم؛ روایت الجعفریات: 146
- روایت ششم؛ روایه دعائم: 147
- روایت چهارم؛ روایت الدعائم: 147
- روایت پنجم؛ روایت مکارم الاخلاق: 147
- روایت هفتم؛ روایت عقاب الاعمال: 148
- 4) اشکالات عام روایات 148
- ج) حکم صدای اجنبیه (مسئله 39): 149
- 2) توضیح مسئله 149
- 1) متن مسئله 149
- 5) خلاصه بحث 149
- الف) ادلۀ حرمت استماع صدای زن نامحرم (وجه اول): 151
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 151
- اشاره 151
- 1) تقریب وجه اوّل 151
- 2) نقل اقوال فقهاء که استماع صدای زن را حرام دانسته اند 152
- 3) اشاره به اقوال فقهاء دیگر 154
- 4) اشکالات وارده به استدلال فوق برای حرمت 156
- الف) توضیحی دربارۀ سخن مرحوم علامه (قدس سرّه) در «جوابات المسائل المهنّائیه الاولی»: 160
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 160
- 1) سؤال سیّد مهنّا (ره) از مرحوم علاّمه (ره) و پاسخ وی: 160
- اشاره 160
- اشاره 160
- 2) توضیح استاد مد ظلّه دربارۀ پاسخ مرحوم علامه (ره) 162
- 1) استناد به روایات ناهیۀ از جهر به تلبیه برای زنان: 163
- 3) بحث دربارۀ دلالت روایت مسعده در مسئلۀ جاری: 164
- اشاره 164
- روایت دوم؛ روایت مسعده بن صدقه: 164
- روایت اول؛ روایت غیاث بن ابراهیم: 164
- اشاره 164
- 4) آیا روایت عمار ساباطی با روایت مسعده معارض است؟ 166
- نتیجۀ بحث: 166
- اشاره 167
- روایت اول؛ صحیحۀ ربعی بن عبد الله: 167
- 5) روایات معارض با روایات نهی کننده از سلام کردن مرد به زن: 167
- روایت دوم؛ روایت أبی بصیر: 168
- اشاره 170
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 170
- اشاره 170
- تذکاری دربارۀ سند روایت عمار ساباطی 170
- الف) حکم سماع صوت اجنبیّه با التذاذ و خوف فتنه؛ ادله: 170
- 3) کلمات فقهاء 171
- 1) اجماع 171
- 2) بررسی اجماع 171
- ب) روایت مسئله 172
- اشاره 172
- 1) دلالت روایت 173
- 2) نظر استاد مد ظله در معنای روایت 173
- ج) استدلال به آیۀ شریفه 174
- اشاره 174
- 1) معنای خضوع به قول 175
- 2) نظر استاد مد ظله 175
- 3) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 176
- 4) جواب مرحوم آقای خوئی (ره) به مرحوم آقای حکیم (ره) 177
- اشاره 178
- الف) بررسی اقوال فقهاء پیرامون صحبت کردن محرک بانوان: 178
- 1) کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- 2) کلام مرحوم آقای حکیم (ره) در توضیح کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 178
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 178
- 3) توجیه و نقد کلام مرحوم آقای حکیم (ره) توسط استاد مدّ ظلّه 179
- 4) بررسی کلام مرحوم صاحب جواهر (ره) 180
- 5) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 180
- 6) نقد کلام مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظلّه 181
- 1) تفسیر طمع 182
- اشاره 182
- 2) تفسیر «فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ» 184
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- ج) دلیل دیگر بر حرمت صحبت کردن با التذاذ با نامحرم 185
- 2) نقد استاد مد ظلّه بر کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 185
- 1) توضیحی دربارۀ مراد مرحوم آقای خوئی (ره) 186
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 186
- الف) دو توضیح در تکمیل بحث قبل: 186
- اشاره 186
- اشاره 188
- تطبیق بحث فوق بر محلّ کلام 192
- اشکال و دفع اشکال 192
- ب) حرمت مس اجنبیّه: 193
- 2) اشکال مرحوم آقای خوئی قدس سرّه 193
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری و اشکال مرحوم آقای حکیم قدس سرهما 193
- 1) بررسی فرمایش مرحوم شیخ انصاری (ره) در این باره 197
- الف) بحث دربارۀ حرمت لمس بدن زن و مرد اجنبی: 197
- اشاره 197
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 197
- 2) آیا حرمت نظر، ملازمه با حرمت لمس دارد یا نه؟ 198
- 4) آیا بین جواز نظر و جواز مس ملازمه وجود دارد؟ 200
- اشاره 200
- 3) بررسی اشکال در دلالت حدیث أبی سعید: 200
- روایت دوم؛ روایت مفضّل بن عمر: 201
- روایت اول؛ روایت عمرو بن خالد از زید بن علی: 201
- توضیحی دربارۀ سند حدیث: 202
- دلالت حدیث: 202
- 1) متن مسئلۀ 41 203
- ب) بررسی مسائل 41 و 42: 203
- 3) ایرادات استاد مدّ ظلّه به کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 203
- 2) نظر مرحوم آقای حکیم (ره) 203
- 4) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 204
- 5) نظر استاد مدّ ظلّه دربارۀ روش جمع بین روایات 205
- 2) ادلۀ مسئله: 207
- اشاره 207
- الف) حکم دخول پسر بر پدر: 207
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 207
- 1) متن عروه: 207
- 4) بحث سندی 208
- 3) کلام مرحوم آقای خوئی و آقای حکیم (ره) پیرامون روایت فوق: 208
- 5) نظر استاد (مد ظلّه) 209
- اشاره 209
- سه وجه در این زمینه متصوّر است؛ 210
- 6) دلالت روایت 211
- 7) روایت دوم: 211
- 8) بیان مرحوم آقای خوئی (ره) و نظر استاد مدّ ظلّه 212
- اشاره 214
- الف): «آیا فرزند می تواند بدون اجازه نزد پدرش برود؟» 214
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 214
- 1) کلام مرحوم آقای خوئی (ره) 214
- ب) آیا ورود پدر بر فرزند اجازه می خواهد؟ 217
- 2 - نقد استاد مدّ ظلّه: 217
- 1 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 217
- 1 - روایت مسئله: 219
- 2 - کلام مرحوم آقای خوئی (ره): 219
- اشاره 219
- 3 - نقد فرمایش مرحوم آقای خوئی (ره) توسط استاد مد ظله: 220
- 2 - بررسی اطلاقات حرمت نظر؛ فرمایش مرحوم نراقی (ره) 221
- 1 - متن مسئله: 221
- د) طرح مسئله 45: 221
- 3 - نقد کلام مرحوم نراقی (ره): 222
- 4 - بررسی استصحاب: 222
- اشاره 222
- اشکال سوم استصحاب (موضوع باقی نیست) 223
- اشکال اول استصحاب (شبهه حکمیه است) 223
- اشکال دوم؛ در موارد شک در مقتضی استصحاب جاری نیست 223
- 6 - بررسی فرمایش مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- 5 - کلام مرحوم آقای حکیم (ره): 224
- نتیجه بحث: 225
- الف) تاریخچۀ طرح عنوان نظر به اعضاء منفصل اجنبیّه و وجوه تحریم نظر: 226
- 1) تاریخچۀ بحث: 226
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 226
- اشاره 226
- 2) وجه اول؛ استصحاب حرمت نظر، 227
- 1) کلام مرحوم شیخ انصاری قدس سرّه 229
- 2) اشکال مرحوم آقای حکیم به مرحوم شیخ قدس سرهما 229
- ب) بررسی وجه اوّل تحریم (استصحاب عدم جواز نظر) 229
- 3) دو کلام مرحوم شیخ انصاری (ره) در وسائل در بحث استصحاب 231
- 4) توضیح مرحوم آقای داماد (ره) 232
- 5) مبنائی دیگر در باب استصحاب و مناقشۀ مرحوم آقای داماد (ره) در آن 233
- 6) تأییدی بر مبنای مرحوم آقای داماد (ره) از باب مطهرات 234
- 7) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه توسط استاد مدّ ظلّه 235
- اشاره 237
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 237
- الف) بررسی کلام مرحوم آقای داماد (ره) در باب بقاء موضوع در استصحاب: 237
- 1) توضیح کلام مرحوم آقای داماد (ره) (یادآوری) 237
- 2) بررسی کلام مرحوم آقای داماد قدس سرّه توسط استاد مد ظلّه 238
- 3) مبنای استاد مد ظلّه در این بحث 239
- 4) تطبیق مبنای اصولی استاد مدّ ظلّه بر بحث فقهی 242
- اشاره 243
- ب) ادامۀ بررسی کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه: 243
- 1) بررسی کلام آقای حکیم قدس سرّه 243
- 1) تمسّک به اطلاقات روایات 245
- ج) بررسی سایر ادلۀ حرمت نظر به اعضای قطع شده نامحرم 245
- د) ادله جواز نظر به اعضاء منفصله از نامحرم 247
- 2) روایات وصل شعر مرأه 247
- تقریب دوم: (تمسک به روایات مجوزه) 247
- اشاره 247
- 1) اصل برائت 247
- تقریب اول: (تقریب مرحوم صاحب جواهر) 247
- 3) بررسی ادلۀ جواز توسط استاد مدّ ظلّه 248
- 4) نتیجۀ بحث 249
- 1) متن مسئله 250
- الف) توضیح مسئله 46: 250
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 250
- اشاره 250
- 2) توضیح دربارۀ موضوع مورد بحث 250
- 1) روایاتی که به طور مطلق از وصل کردن مو به مو بر حذر داشته 251
- 1 - مرسلۀ ابن أبی عمیر: 251
- ب) روایات مختلف بازدارنده از وصل شعر به شعر: 251
- 2 - مضمرۀ علی: 252
- روایت فقه الرضا علیه السلام: 252
- 1 - مرسلۀ فقیه: 252
- 2) روایتی که از «وصل شعر به شعر غیر» نهی کرده است 252
- 3) روایاتی که مربوط به «وصل کردن شعر مرأه به شعر مرأه» است 252
- 1) مقدمه 253
- 2 - روایت مکارم الاخلاق: 253
- ج) بررسی چگونگی حمل روایات ناهیه از وصل شعر به شعر بر کراهت: 253
- 2) روایاتی که از آنها کراهت استظهار شده است 254
- 1 - روایت عبد الله بن حسن: 254
- 2 - روایت ثابت بن أبی سعید: 254
- 3) بحث استاد مدّ ظلّه دربارۀ اسناد این روایات 255
- 4) بررسی دلالت روایات مذکور بر کراهت 257
- 5) بررسی کلام مرحوم آقای خوئی (ره) در این باره 258
- 6) توضیحاتی دربارۀ مسائل 47 تا 49 259
- 2 - توضیحی دربارۀ مسئلۀ 49: 259
- 1 - متن مسائل 47، 48 و 49: 259
- 3 - بررسی کلامی از مرحوم آقای مطهری (قدس سرّه): 260
- 1) متن عروه: 261
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه: 261
- اشاره 261
- الف) بررسی مسئلۀ 50: 261
- اشاره 262
- وجه اول؛ تمسک به عام در شبهۀ مصداقیه 263
- توضیح این وجه و مبنای مرحوم سیّد (ره) 263
- وجه دوم؛ استصحاب عدم ازلی 265
- اشکالات استاد مد ظلّه بر جریان استصحاب عدم ازلی 265
- - اشکال اول: 265
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 266
- - اشکال دوم: 266
- وجه سوم؛ مبنای مرحوم نائینی (ره) 266
- وجه چهارم؛ قاعدۀ مقتضی و مانع 267
- مناقشۀ استاد (مد ظلّه) 268
- مختار استاد (مد ظلّه) 269
- بیان مرحوم آقای خوئی (ره) 270
- توضیحی از استاد (مدّ ظلّه) 271
- 3) ادامۀ مسئله (5) عروه: 271
- 4) ادامۀ مسئله (51) عروه: 272
- اشکالی بر مرحوم سیّد (ره) 273
- اشاره 273
- 5) ادامۀ مسئله 51 عروه: 273
- متن عروه: 273
- ب) بررسی مسئله 51: 273
- ج) طرح مسئله 52: 274
- متن عروه: 274
2) تمسک به اطلاق آیه غضّ
در مورد آیۀ غض هم برخی به اطلاق آن تمسک کرده و گفته اند که در اینجا صدق مرأه یا رجل در منظور الیه شرط نیست، پس، نظر به اعضاء منفصله را هم شامل می گردد. ولی قبلاً گفتیم که آیۀ غض اطلاق ندارد و نمی توان به آن در اینگونه مباحث تمسک جست، بنابراین، ادلۀ حرمت ناتمام است.
د) ادله جواز نظر به اعضاء منفصله از نامحرم
1) اصل برائت
اگر ما ادله ای که بر حرمت نظر اقامه شده، ناتمام بدانیم، قهراً با اصل برائت حکم به جواز خواهیم کرد.
2) روایات وصل شعر مرأه
اشاره
دو دسته روایات در مسئلۀ جواز وصل موی زن به موی زن دیگر وارد شده، یک دسته روایات ناهیه و یک دسته روایات مجوزه، به این روایات برای جواز نظر به شعر مفصل تمسک شده است به دو تقریب:
تقریب اول: (تقریب مرحوم صاحب جواهر)
ایشان به ادلۀ ناهیه تمسک جسته اند و گفته اند که در این روایات هیج تذکر داده نشده که مبادا شوهر و سایر محارم گیرندۀ مو که با صاحب مو نامحرم می باشند، موی وصل شده را ببینند، البته این کار خلاف شرع است و نباید آن را مرتکب شد، ولی تذکر نداده اند که حالا که معصیت را انجام داده اید، مواظب باشید که خلاف شرع و معصیت دیگری مرتکب نشوید، پس، معلوم می شود که از ناحیۀ نگاه اشکالی در کار نیست و نظر به موی جدا شده، جایز است.
تقریب دوم: (تمسک به روایات مجوزه)
مرحوم آقای حکیم (ره) نخست استدلال به روایاتی را که وصل مو را اجازه