نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 3 صفحه 90

قرار داده، و بدون توجیه عبور کرده است(1).

نظر فقهاء؛ مرحوم محقق ثانی (ره)

در کلمات فقهائی مانند محقق ثانی و شهید ثانی قدس سرّهما نیز مطالبی هست که بالاولویه العرفیه استفاده می شود که تقبیل دختر بچۀ شش ساله یا وضع او در حجر حرام است.

مرحوم محقق کرکی (ره) در مسئلۀ «نگاه کردن به صبیّه ممیّز» و «نگاه کردن صبی ممیّز به زن»، حکم آنها را مورد بحث قرار داده است، آیا بر ولی صبی ممیّز لازم است او را از نگاه کردن به زن منع کند؟ آیا زن باید خود را از صبی ممیّز بپوشاند؟ اگر نظر به صبیّۀ ممیّز اشکال داشته باشد، بوسیدن و در دامن نهادن او به طریق اولی اشکال خواهد داشت.

در این بحث، مسائلی همچون نظر مرد به زن، زن به مرد، مرد به مرد، زن به زن، نظر مماثل و مخالفت، مورد توجه قرار گرفته، و از جهت بلوغ و عدم بلوغ ناظر و منظور الیه، و نیز مذکر و مؤنث بودن هر یک از آنها بحث شده است. سومین بحث «نظر الذکر الی الانثی» است، آمده است: «نظر الذکر الی الانثی فان لم تکن زوجه للناظر و لا مملوکه و لا محرماً له فان کانت صبیّه صغیره و لم تبلغ مبلغاً تکون فی مظنّه الشهوه یجوز النظر الیها»(2). سپس مثال می زند که در روایات آمده که مرد می تواند دختر سه ساله را غسل دهد، مراد مظنۀ نوعی شهوت است، گاهی سن خیلی پایین است مثل بچه دو یا سه ساله، و گاهی پیرزن و عجوزه و مصداق «قواعد من النساء لا ترجون نکاحاً» است و گاهی ما بین این دو حدّ است، «و لو کانت عجوزاً فقد قیل انّها کالشّابه و الاقرب وفاقاً للتذکره ان المرأه اذا بلغت فی السّن حیث تنتفی الفتنه غالباً بالنظر الیها یجوز نظرها»(3) ، ملاحظه می شود که در دو مرحله که مظنّۀ شهوت در کار نیست، از نظر

1- (1) تهذیب 480:7 ش 137.
2- (2) جامع المقاصد 34:12.
3- (3) تذکره الفقهاء 574:2.