نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 4 صفحه 140

ب) اثبات کراهت وطی در دبر از مجموع روایات:

اشاره

-1

در فتاوای فقها شهرت عظیم بر کراهت وجود دارد و با بررسی روایات می توان ابراز داشت، تمامی روایات دال بر کراهت از جهت سند ضعیف بوده و قابل استناد نمی باشند.

ولی چنانچه موضوع واحدی در حد استفاضه نقل گردیده باشد، اطمینان نوعی بر توثیق اجمالی یکی از روایات و نهایتاً اثبات مضمون مشترک روایات حاصل می گردد هر چند تک تک روایات از جهت سند مورد وثوق نباشند.

در موضوع مورد بحث روایات متعددی که از آن استفاده کراهت نموده اند، وجود دارد. با بررسی این روایات می توان گفت دسته ای از روایات ظهور در کراهت ندارند، مانند روایت صحیحۀ صفوان بن یحیی(2) و مرفوعۀ عبد الله بن أبی یعفور(3) چرا که همانگونه که قبلاً ذکر شد، انجام ندادن عمل و یا حکم کردن امام به شخصی مانند عبد الله بن ابی یعفور که از علما و بزرگان است مبنی بر عدم انجام عمل، ممکن است به جهت خلاف شأن بودن آن باشد نه کراهت. و حمل روایت ابن بکیر(4) بر نهی از وطی در دبر، صحیح نیست چرا که عبارات مندرج در روایت قطعی نیست و نسخه های دیگر از روایت شامل عباراتی است که از آن نهی از وطی در دبر استفاده نمی شود.

در دسته دوم روایات؛ ملاک نهی، ایذا، قرار گرفته و مفهوم آن این است که در صورت عدم ایذا، نهی وجود ندارد و در نتیجه اثبات کراهت نمی شود (مانند

1- (1) نتیجۀ مطالب طرح شده در جلسۀ چهارشنبه 78/7/14 اثبات عدم کراهت می باشد ولی در این قسمت با توجه به اینکه مطالب طرح شده، در جلسات بعد تنظیم گردیده است، استاد مدّ ظلّه از رأی ابراز شده، عدول فرمودند.
2- (2) وسائل باب 73 از ابواب مقدمات النکاح، حدیث اول - ج 20، ص 145، چاپ آل البیت
3- (3) وسائل باب 73 از ابواب مقدمات النکاح، حدیث ششم - ج 20، ص 147، چاپ آل البیت
4- (4) وسائل باب 72 از ابواب مقدمات النکاح، حدیث سوم - ج 20، ص 142، چاپ آل البیت