نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 4 صفحه 142

ج) بحث در دوران امر بین زیاده و نقیصه:

اشاره

(بودن قید «فی الاسلام» در حدیث لا ضرر)

-1

مقدمه

این بحث توسط برخی از علما در بحث قاعدۀ لا ضرر مطرح گردیده و جهت مطرح شدن نیز این بوده که روایت لا ضرر و لا ضرار به نقل برخی با قید «فی الاسلام» یا «علی مؤمن» همراه گردیده است. بحث در این است که اگر شک کنیم این قید وجود نداشته و زیاد شده است یا وجود داشته و کم شده است، اصل عدم زیاده مقدم است یا اصل عدم نقیصه ؟

1) نکته ای از مرحوم آقای شریعت اصفهانی ره

مرحوم آقای شریعت اصفهانی ره در رساله ای که به نام قاعدۀ لا ضرر تألیف نموده اند(2) ، می فرمایند:

در منابع اهل سنت این روایت فقط از ابن عباس و عباده بن صامت نقل گردیده و هر دو روایت را بدون زیاده نقل نموده اند و در هیچ یک از منابع اهل سنت عبارت «فی الاسلام» وجود ندارد. ولی ابن اثیر در کتاب نهایه روایت را با قید «فی الاسلام» آورده و معلوم نیست وی این قید را از کجا آورده است.

مرحوم آقای نائینی در رسالۀ لا ضرر می فرمایند: از کلام آقای شریعت اصفهانی بدست می آید، ایشان فکر کرده اند که اول کسی که این روایت را با عبارت «فی الاسلام» آورده، ابن اثیر (متوفای 606) است. لذا تعجب می کند که از کجا آورده در حالی که در منابع قبلی بوده و قبلاً صدوق (متوفای 381) در فقیه قید «فی الاسلام» را آورده است.