نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 4 صفحه 15

تزاحم در ملاک است که انسان اختیاراً نمی تواند خود را داخل در آن بکند؟ آیا ازدواج کردن که سبب پیدایش عنوان «لِبُعُولَتِهِنَّ» و چه بسا عنوان پدر بودن «آبائِهِنَّ» را به همراه می آورد عمل محرّمی است ؟ آیا با آن همه ترغیب به ازدواج می توان چنین حرفی را زد که جواز ازدواج از باب اهم و مهم و تزاحم عنوان ثانوی با عنوان اولی است وگرنه ذاتاً ازدواج ذو مفسده و حرام است، قطعاً چنین چیزی صحیح نیست.

پس قاعده مقتضی و مانع در بحث ما جاری نمی گردد و وجه دوم ناتمام است.

4) بررسی وجه سوم (مبنای مرحوم آقای نایینی ره) و وجه چهارم (استصحاب عدم ازلی)

مبنای مرحوم آقای نایینی ره، تنها یک ادعا است و دلیلی بر آن ذکر نشده و هیچ کس نه از علمای سابق، نه از متأخران آن را نپذیرفته اند، حتی شاگردهای ایشان هم که چه بسا اصرار دارند مطالب ایشان را قبول کنند آن را قبول نکرده اند.

استصحاب عدم ازلی هم که برخی همچون مرحوم آقای خوئی ره و مرحوم آقای حکیم ره پذیرفته اند مورد پذیرش برخی دیگر همچون مرحوم آقای بروجردی ره قرار نگرفته و ما نیز آن را غیر عرفی و نادرست می دانیم چنانچه در سال گذشته توضیح داده شد.

5) تذکری کلی

آنچه تاکنون ذکر کردیم، دربارۀ لزوم تستّر بر زنی که شک می کند طرف مقابل محرم است یا نیست و یا مماثل است یا غیر مماثل ؟ جاری است، ولی در مورد مردی که در مماثل بودن طرف مقابل شک می کند چنین وجوهی جاری نیست، زیرا اگر ما دلالت صدر آیه غضّ «قُلْ لِلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ» و «قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ...» را بر اطلاق حرمت نظر انکار کنیم (که ما بر این باوریم) قهراً مجالی بر این وجوه